Ile gotować brukselkę? Czas w wodzie, na parze i z mrożonki


Sedno

Świeżą brukselkę gotuj w osolonym wrzątku około 5 minut, jeśli ma zostać jędrna, i około 10 minut, jeśli ma być miękka. Mrożona i parowana potrzebują 8–10 minut. Czas liczysz od ponownego zawrzenia wody, a decyduje o nim wielkość główek i to, czy są przekrojone.

  • Liczby: mrożona i na parze 8–10 minut
  • Jak: natnij głąbek na krzyż, wrzuć na wrzątek
  • Uwaga: rozgotowana brukselka robi się gorzka i rozpada się
  • Dlaczego: łyżeczka cukru na 0,5 kg w wodzie łagodzi gorycz

Ile minut gotować brukselkę?


Drobne główki są gotowe szybciej, duże lepiej przekroić na pół.

WariantEfektCzas od zawrzenia
Świeża w całości, nacięta u spoduna półtwardook. 5 min
Świeża, przekrojona na połówkimiękkaok. 10 min
Mrożona, we wrzątkumiękka8–10 min
Świeża na parzemiękka8–10 min

Wersja na półtwardo (al dente) to obgotowanie przed dalszą obróbką. Przed pieczeniem w piekarniku, smażeniem w cieście albo zapiekaniem odcedź brukselkę i dokładnie ją osusz. Do talerza jako dodatek wybierz wersję miękką.

Jak gotować brukselkę krok po kroku


  1. Wybierz drobne, jędrne, zielone główki i oderwij zżółknięte, odstające liście. Psują smak.
  2. Natnij głąbek u spodu na krzyż. Dzięki temu głąbek i liście miękną w podobnym tempie. Większe główki przekrój na połówki.
  3. Zagotuj wodę i dopiero wtedy dodaj sól.
  4. Wrzuć brukselkę od razu na wrzątek, nie do zimnej wody.
  5. Gotuj 5 minut na półtwardo albo 10 do miękkości, licząc od ponownego zawrzenia. Odcedź.

Sól zostaje w warzywie: według bazy USDA FoodData Central ugotowana brukselka z niesolonej wody ma 21 mg sodu w 100 g, a z osolonej 257 mg.

Czy gotować pod przykryciem? Nie, najlepiej z uchyloną pokrywką albo całkiem bez niej. Gotuję tak, żeby widzieć, kiedy główki zaczynają się rozpadać. Pod zamkniętą pokrywką łatwo przeoczyć moment, w którym brukselka jest już gotowa.
Brukselka oczyszczona i przekrojona na desce do krojenia

Po czym poznać, że brukselka jest już ugotowana?


Najpewniej po nożu: czubek powinien wejść w głąbek z lekkim oporem, a przy wersji miękkiej bez trudu. Nie czekaj, aż główki zaczną się rozpadać.

  • Jędrna: chrupka w środku, ze słodko-orzechowym posmakiem.
  • Miękka: liście trzymają się razem.
  • Przegotowana: miękka, rozpadająca się, z wyraźną goryczą.

Popularny mit mówi, że im dłużej brukselka się gotuje, tym jest łagodniejsza. Jest odwrotnie: rozgotowanie daje gorycz i papkowatą strukturę. Gotowanie w wodzie obniża też zawartość witaminy C z 85 do 62 mg na 100 g.

Jak ugotować brukselkę, żeby nie była gorzka?


Najpierw skróć gotowanie do czasu z tabeli. Gorzki posmak złagodzisz też dodatkami do wody:

  • Cukier: 1 łyżeczka cukru i 1 łyżeczka soli na 0,5 kg brukselki, dodane do zagotowanej wody. Cukier łagodzi gorzki posmak i zapach.
  • Mleko: 4 łyżki mleka dodane do wody na 0,5 kg brukselki łagodzą jej smak.
  • Wymiana wody: po pierwszym zawrzeniu odcedź brukselkę i zalej świeżą wodą. Ogranicza to zapach.

Zbliżone zasady dotyczą gotowania brokułu, bo to również warzywo kapustne.

Ile gotować brukselkę mrożoną i na parze?


Mrożoną brukselkę gotuj 8–10 minut, wrzucając ją na wrzątek bez rozmrażania. Na parze świeża brukselka potrzebuje tyle samo czasu co mrożonka. Woda daje za to możliwość dodania cukru, mleka albo wymiany wody, więc jeśli zależy ci na łagodniejszym smaku, gotuj w wodzie. Szczegóły opisuje wpis o gotowaniu na parze.


egotuj.pl/techniki-kuchenne/go…

Pieczenie żeberek w rękawie: temperatura, czas i przyprawy


Sedno

Zamarynowane żeberka piecz w 180°C, góra-dół, w zamkniętym i nakłutym rękawie przez 60–90 minut, zależnie od grubości kawałków. Potem rozetnij rękaw od góry i piecz jeszcze 10–20 minut, aż mięso nabierze koloru. Podsmażać wcześniej nie trzeba.

  • Liczby: 75 minut zamknięte, 15 minut po rozcięciu
  • Jak: marynuj minimum 2 godziny, najlepiej całą noc
  • Uwaga: grube kawałki piecz około 30 minut dłużej
  • Przygotowanie: przed marynowaniem usuń błonę od strony kości

Składniki na 6 porcji (1,5 kg żeberek)


Żeberka i marynata

  • 1,5 kg żeberek wieprzowych (paski z kością)
  • 3 łyżki oleju
  • 2 łyżki musztardy (Dijon albo sarepskiej)
  • 3 łyżki miodu (w tym 1 łyżka na koniec)
  • 2 łyżki sosu sojowego
  • 4 ząbki czosnku
  • 1 łyżka słodkiej papryki
  • 1 łyżeczka papryki wędzonej
  • 1 łyżeczka majeranku
  • ½ łyżeczki mielonego kminku
  • ½ łyżeczki soli
  • ½ łyżeczki pieprzu
  • 1 łyżka octu jabłkowego albo soku z cytryny

Do rękawu

  • 2 cebule
  • rękaw do pieczenia
  • 2 gałązki rozmarynu albo tymianku (opcjonalnie)

Soli jest mało, bo sos sojowy sam jest słony. Z kilograma żeberek wychodzą cztery duże porcje, więc półtora kilograma spokojnie wystarcza na sześć osób.

Jak przygotować żeberka i marynatę?


Cztery kroki zajmują około 20 minut, potem pracuje już lodówka.

  1. Osusz żeberka ręcznikiem papierowym i zdejmij błonę od strony kości. Pokrój paski na kawałki z jedną kością.
  2. Wymieszaj marynatę: 2 łyżki oleju, musztarda, 2 łyżki miodu, sos sojowy, czosnek przeciśnięty przez praskę, obie papryki, majeranek, kminek, sól, pieprz i ocet. Łyżkę oleju i łyżkę miodu odstaw na koniec pieczenia.
  3. Natrzyj marynatą każdy kawałek ze wszystkich stron.
  4. Przełóż żeberka do miski, przykryj i odstaw do lodówki na minimum 2 godziny, najlepiej na całą noc.


W jakiej temperaturze i ile piec żeberka w rękawie?


Piecz w 180°C, góra-dół, przez 60–90 minut w zamkniętym rękawie, a grube kawałki około 30 minut dłużej. To najczęstsza temperatura w przepisach.

Czasy z przepisów z czołówki wyników wyszukiwania:

Masa żeberekTemperaturaCzas w zamkniętym rękawieCzas po rozcięciu
600–700 g185°C60 minbrak
700 g180°C70 minbrak
1 kg180°C1,5–2 hbrak
1 kg200°C60 minbrak
1,5 kg180°C60 min15 min
1,5 kg180°C1,5 h15–20 min
1,5 kg200°C70 minbrak

Przepisy nie podają stałego czasu na kilogram, więc nie ma sensu go liczyć. O czasie decyduje grubość kawałków: cienkie paski bywają gotowe po godzinie, grube potrzebują więcej. Żeberka prosto z lodówki pieką się dłużej, dlatego przy grubych kawałkach patrzę na kość, a nie na zegar.

Kiedy żeberka są gotowe?


Gdy mięso łatwo odchodzi od kości, a po nakłuciu widelcem nie stawia oporu. Jeśli po czasie z przepisu mięso nadal trzyma się kości, a kawałki są grube, dołóż około 30 minut w zamkniętym rękawie i dopiero potem go rozcinaj.

Pieczenie krok po kroku


  1. Nagrzej piekarnik do 180°C, góra-dół.
  2. Włóż do rękawu cebulę w ćwiartkach i żeberka z marynatą, dodaj zioła. Łyżkę miodu zostaw na koniec.
  3. Zawiąż końce rękawu, a jego górę nakłuj wykałaczką w 3–4 miejscach.
  4. Ułóż rękaw w naczyniu żaroodpornym albo na blasze i piecz 75 minut.
  5. Rozetnij rękaw od góry, posmaruj żeberka odłożonym miodem i olejem, piecz kolejne 15 minut.
  6. Odstaw żeberka na kilka minut przed podaniem.


Jak przyrumienić żeberka pod koniec?


Kolor daje rozcięcie rękawa. Miód wzmacnia rumienienie, dlatego część miodu i oleju zostaje na ostatni etap. Masz dwie drogi:

  • zostaw 180°C i piecz rozcięte żeberka jeszcze 10–20 minut, smarując je odłożonym miodem i olejem;
  • podnieś piekarnik do 200°C, włącz grzałkę górną albo grill i przypiekaj rozcięte żeberka 5–7 minut.

Pierwszy sposób jest spokojniejszy i wystarcza w większości przypadków. Drugi mocniej przypieka wierzch, ale grill włączam tylko pod stałą obserwacją, bo miód szybko się przypala.

Czy w rękawie można upiec żeberka z ziemniakami i warzywami?


Tak, w jednym rękawie z żeberkami piecze się ziemniaki, marchew, cebulę i pieczarki. Inny wariant to marchew, pietruszka i biały por. Warzywa obtocz osobno w oleju z przyprawą i ułóż obok mięsa. Jesienią obok żeberek dobrze sprawdza się też pieczona dynia jako dodatek.

Dlaczego żeberka z rękawa nie wychodzą suche?


Rękaw zatrzymuje wokół mięsa soki, które w otwartej blasze po prostu by wyparowały. Na tym samym polega każde pieczenie w rękawie foliowym, także warzyw i drobiu.

Czy żeberka trzeba podsmażyć przed pieczeniem w rękawie?


Nie. Surowe zamarynowane mięso idzie od razu do rękawu. Żaden z przepisów z czołówki wyników nie podsmaża żeberek wcześniej.

Z czym podać żeberka z rękawa?


Pasują pieczone ziemniaki, frytki albo surówka z kapusty, a do tego sos czosnkowy. Żeberka to typowe danie obiadowe, więc resztę tygodnia łatwo ułożyć z naszych pomysłów na domowe obiady.


egotuj.pl/techniki-kuchenne/pi…

Blanszowanie warzyw: na czym polega, czasy i hartowanie


Sedno

Blanszowanie to krótkie obgotowanie warzyw we wrzątku albo na parze, zwykle 1–5 minut licząc od ponownego zawrzenia wody, a potem natychmiastowe schłodzenie w wodzie z lodem. Schłodzenie nazywa się hartowaniem i przerywa dogotowywanie. Przed mrożeniem blanszowanie zatrzymuje enzymy, które psują kolor, smak i strukturę warzyw także w zamrażarce.

  • Dlaczego: zatrzymujesz enzymy, które psują mrożonki.
  • Liczby: 4 l wody na 0,5 kg warzyw.
  • Jak: na parze licz 1,5 raza dłużej.
  • Uwaga: papryki i ziół nie blanszuj przed mrożeniem.

Po co blanszować warzywa?


Najczęściej po to, żeby mrożonki po rozmrożeniu nie były szare, gumowe i bez smaku. Technika służy jednak nie tylko mrożeniu. Jej nazwa pochodzi od francuskiego blanchir, czyli „sparzyć, obgotować”.

  • Mrożenie: brokuł czy fasolka po zamrożeniu zachowują barwę, smak i strukturę, bo krótki wrzątek wyłącza enzymy, które działają także w niskiej temperaturze.
  • Łagodniejszy smak: blanszowanie cebuli, pora i czosnku odbiera im ostrość i zapach, a cebulę łatwiej potem kroić.
  • Obieranie: z zblanszowanych pomidorów oraz migdałów i pistacji skórka schodzi bez walki, a liście kapusty łatwiej oddzielić od głąba.


Jak blanszować warzywa krok po kroku?


Potrzebujesz dużego garnka, miski z lodem i łyżki cedzakowej albo sitka. Amerykański ośrodek domowego przetwórstwa żywności NCHFP liczy około 4 l wody na 0,5 kg warzyw, a na liście dwa razy więcej.

  1. Umyj warzywa i pokrój je równo, żeby wszystkie kawałki były gotowe w tym samym czasie.
  2. Zagotuj wodę w dużym garnku.
  3. Przygotuj miskę z zimną wodą i lodem.
  4. Wrzuć porcję warzyw do wrzątku i zacznij liczyć dopiero wtedy, gdy woda znów zawrze.
  5. Po upływie czasu wyjmij warzywa łyżką cedzakową i od razu przełóż do lodowatej wody.
  6. Wyjmij schłodzone warzywa i osusz je na ręczniku papierowym.
  7. Zapakuj je w woreczki lub pojemniki i zamroź.

Przy 2 kg fasolki blanszuj ją w czterech porcjach. Lepiej zrobić więcej obiegów niż dostać szarą, miękką mrożonkę.

Ile trzymać warzywa w wodzie z lodem?


Tyle, żeby wystygły w środku: zwykle 2–5 minut. Dłużej nie warto, bo warzywa zaczynają nasiąkać wodą. Lodu potrzeba mniej więcej tyle, ile jest warzyw, czyli około 0,5 kg na 0,5 kg. Gdy lód w misce się rozpuści, dosyp go, bo letnia woda hartuje za wolno.

Ile blanszować poszczególne warzywa?


Większość warzyw wymaga 2–4 minut, liście 1–2 minut, a kukurydza w kolbach 7–11 minut. Tabela podaje czasy od ponownego zawrzenia wody.

WarzywoJak pokroićWrzątek (min)Para (min)
Brokułróżyczki 3–4 cm2–35
Kalafiorróżyczki34,5
Fasolka szparagowaw całości34,5
Brukselkaw całości3–54,5–7,5
Szpinakliście1–21,5–3
Cukiniaw plastrach2–33–4,5
Marcheww plasterkach23
Groszekłuskany1,5ok. 2
Bóbłuskany1–31,5–4,5
Szparagiw całości2–43–6
Cebulaw kawałkach11,5
Kurkiw całości2–33–4,5

Marchewkę małą i w całości trzymaj we wrzątku do 5 minut. Czasy blanszowania są krótsze niż czasy gotowania do podania, więc nie myl ich z tym, ile gotować fasolkę szparagową na obiad.

Kiedy blanszować na parze?


Wtedy, gdy warzywo łatwo nasiąka wodą, przede wszystkim grzyby i pieczarki. Na parze blanszowanie trwa około 1,5 raza dłużej niż we wrzątku.

Pieczarki możesz zblanszować też we wrzątku z odrobiną soku z cytryny, 2 minuty. Kurki i borowiki również zniosą wrzątek, ale para lepiej zachowuje ich teksturę. Hartowanie nie zmienia się: po parze też zanurzasz warzywa w lodowatej wodzie. Sprzęt i sposób parowania opisuje tekst o gotowaniu na parze w domu.

Jakie błędy psują blanszowanie?


  • Za duża porcja: zimne warzywa wrzucone naraz mocno studzą wodę, a ta nie wraca do wrzenia w ciągu minuty. Warzywa gotują się wtedy dłużej, niż wynika z liczenia, więc dziel je na mniejsze części.
  • Za krótki czas: niedoblanszowane warzywa mają pobudzone enzymy, więc wypadają gorzej niż te, których w ogóle nie blanszowano.
  • Za długi czas: warzywo traci kolor, smak i witaminy, a do tego mięknie.
  • Mokre warzywa w zamrażarce: zlepiają się w bryłę. Zawsze osuszaj je przed pakowaniem.

Nadmiar zblanszowanych warzyw mrożę płasko w woreczkach, porcjami na jeden obiad. Takie paczki rozmrażają się równo i nie trzeba kruszyć całej bryły.

Czego nie trzeba blanszować przed mrożeniem?


Papryki, cebuli i ziół. Większość pozostałych warzyw przed mrożeniem blanszuje się.

Pomidory zalewa się wrzątkiem na 30–60 sekund tylko po to, żeby zdjąć skórkę, a nie przed mrożeniem. Cebulę blanszuje się dla smaku, nie dla zamrażarki.

Czy solić wodę do blanszowania?


Nie trzeba. Sól to kwestia smaku: dosól wodę, gdy warzywa trafią od razu na talerz, a nie do zamrażarki.

Czym blanszowanie różni się od gotowania?


Czasem i schłodzeniem. Blanszowane warzywo zostaje półtwarde, bo wrzątek trwa minuty, a potem lód przerywa dalszą obróbkę. Gotowanie do podania kończy się, gdy warzywo jest miękkie, i nie ma etapu hartowania. W blanszowaniu ubywa niewiele witaminy C, białka i składników mineralnych. Jak długo gotować do miękkości, opisuje tekst o gotowaniu brokuła do miękkości.

Jak blanszować szpinak i inne liście?


Szpinak blanszuje się 1–2 minuty w wodzie, której jest dwa razy więcej niż przy innych warzywach. Po schłodzeniu w lodowatej wodzie odciśnij go mocno w dłoniach i rozdziel na porcje. Gotowy szpinak wykorzystasz w przepisach ze szpinakiem.


egotuj.pl/techniki-kuchenne/bl…

Ile gotować makaron: czas dla rodzajów, al dente i ilość wody


Sedno

Suchy makaron z pszenicy durum gotuje się zwykle 8-12 minut. Cienkie nitki do rosołu i makaron świeży są gotowe dużo szybciej, w kilka minut. Czas z opakowania dotyczy makaronu miękkiego, więc na al dente odcedź go 1-2 minuty wcześniej, ale dopiero po spróbowaniu. To, czy zostaniesz przy dolnej, czy przy górnej granicy, zależy od grubości kształtu i rodzaju mąki.

  • Proporcje: 1 l wody i 7-10 g soli na 100 g makaronu
  • Wrzucanie: do wrzącej, osolonej wody, bez pokrywki
  • Olej: dodany do wrzątku nie chroni przed sklejaniem
  • Płukanie: tak przy rosole, sałatce i makaronie na później, nie przy sosie

Ile minut gotuje się poszczególne rodzaje makaronu?


O czasie decyduje grubość i surowiec: cienkie nitki są gotowe w 3-5 minut, a grube kształty z durum, jak penne czy rigatoni, potrzebują 11-13 minut. Im makaron cieńszy i mniejszy, tym krócej się gotuje. Czasy al dente dla makaronu z pszenicy durum pochodzą z poradnika Vininova, uzupełnione zakresami Winiary.

RodzajAl denteUwaga
Nitki do rosołu3-5 minnajszybsze, pilnuj od pierwszych minut
Łazanki5-7 min
Świderki (fusilli) drobne, muszelki6-8 min
Wstążki (tagliatelle) i pappardelle6-8 min
Spaghetti8-9 minzakres 7-10 min
Bucatini9-10 min
Rurkiok. 10 min
Penne11-12 minzakres 10-12 min
Fusilli z durum (grubsze)10-12 minróżnica wobec drobnych świderków wynika z grubości
Rigatoni12-13 min
Pełnoziarnisty10-12 min
Żytnido 15 min
Bezglutenowy3-15 minzależnie od grubości

Dla kokardek (farfalle) i innych kształtów spoza tabeli trzymaj się czasu z opakowania, pomniejszonego o 1-2 minuty.

Makaron świeży i domowy


Świeży makaron gotuje się 2-4 minuty, bo nie zdążył wyschnąć; w tym zakresie mieszczą się domowe spaghetti i świeże ravioli. W przepisie AniaGotuje domowy makaron jajeczny ugotowany przed całkowitym wyschnięciem był gotowy w niespełna 3 minuty, a suchy potrzebuje mniej więcej dwa razy więcej czasu.

Inaczej jest ze świeżym makaronem ze sklepu, który przeszedł wstępną obróbkę termiczną. Jajeczny gotuj najwyżej 6 minut, a bezjajeczny najwyżej 5, o ile nie jest bardzo gruby.

Pełnoziarnisty, żytni, bezglutenowy i ryżowy


Mąka razowa, graham, orkisz i żyto wydłużają gotowanie: makarony orkiszowe gotują się o wiele dłużej niż pszenne. Bezglutenowy trzeba pilnować, bo łatwo się rozpada, a jego czas zależy od grubości. Makarony ryżowe, sojowe i z fasoli mung pęcznieją bardzo szybko i trudno je ugotować al dente, więc wystarczy sparzyć je wrzątkiem na durszlaku i od razu odcedzić.

Jak ugotować makaron al dente?


Odejmij 1-2 minuty od czasu z opakowania i próbuj co 30 sekund, pierwszy raz po 5 minutach gotowania. Nitki i makaron świeży pilnuj od pierwszych minut. Trzymanie się czasu z opakowania co do sekundy daje makaron za miękki jak na al dente (po włosku „na ząb”).

Al dente to makaron sprężysty, który stawia lekki opór przy gryzieniu i nie rozpada się w ustach. Sprawdzisz to trzema ruchami:

  • Przegryź jedną nitkę lub kształt: ma stawiać lekki opór.
  • Przekrój go w poprzek i obejrzyj rdzeń.
  • Poszukaj w środku cienkiej, jaśniejszej kreski z mąki. Jeśli ją widać, a makaron stawia opór w zębach, jest al dente.

Makaron, który ma się jeszcze podgrzać w sosie, można wyjąć wcześniej, bo dojdzie w sosie i wchłonie jego smak. Do dań zapiekanych podgotowuje się go krócej niż standardowo, inaczej po zapiekaniu zostaje twardy. Taki makaron odcedzam o minutę wcześniej niż ten, który podaję od razu.

Ile wody i soli na makaron?


Na każde 100 g suchego makaronu potrzeba 1 litra wody i 7-10 g soli; jeśli sos jest słony, soli daj mniej. Na całą paczkę i mniejsze porcje przelicza się to tak:

MakaronWodaSól
100 g1 l7-10 g
250 g2,5 l18-25 g
500 g5 l35-50 g

Jak gotować makaron krok po kroku?


Makaron wrzuca się dopiero do wrzącej, osolonej wody, a pokrywka jest potrzebna tylko do zagotowania.

  1. Zagotuj wodę pod pokrywką w dużym garnku.
  2. Gdy zawrze, wsyp sól i poczekaj, aż się rozpuści.
  3. Wrzuć makaron do wrzącej wody. Spaghetti nie łam: po kilkunastu sekundach zmięknie i samo się zanurzy.
  4. Zdejmij pokrywkę i zmniejsz ogień tak, żeby woda wrzała, ale nie kipiała.
  5. Mieszaj zaraz po wrzuceniu, potem co 30-40 sekund przez pierwsze 5 minut.
  6. Spróbuj przed czasem z opakowania, odcedź na durszlaku i od razu połącz z sosem.


Dlaczego makaron się skleja albo rozgotowuje?


Najczęściej przez za mały garnek i za mało wody. Przyczyny są cztery:

  • Za mało wody. Po wrzuceniu suchego makaronu temperatura szybko spada, gotowanie się wydłuża, a makaron nasiąka i się skleja.
  • Olej we wrzątku. Nie zapobiega sklejaniu: zostaje na powierzchni wody, oblepia makaron przy odcedzaniu i utrudnia mu trzymanie się sosu.
  • Pokrywka po wrzuceniu makaronu. Pod nią makaron może wykipieć i ugotować się nierówno, dlatego garnek zostaje odkryty.
  • Za późne mieszanie albo zostawienie makaronu w wodzie po czasie. Nieodcedzony w porę gotuje się dalej i się rozgotowuje, a niemieszany w pierwszych minutach skleja się w bryłę.


Czy płukać makaron po ugotowaniu?


Nie, jeśli makaron idzie do sosu. Tak, gdy trafi do rosołu, sałatki albo ma poczekać. Płukanie utrudnia połączenie makaronu z sosem, a dobrze ugotowany makaron go nie wymaga. Zimna woda ma sens przy zupach, daniach na zimno i makaronie odkładanym na później, zwłaszcza przy nitkach do rosołu. Rosół i inne zupy na co dzień znajdziesz w osobnym zbiorze przepisów.

Ile makaronu ugotować na osobę?


Na osobę liczy się 80-100 g suchego makaronu, a domowego do 120 g (według poradnika Gerlach). Dla dwóch i czterech osób wychodzi:

  • 2 osoby: 160-200 g makaronu i 2 l wody
  • 4 osoby: 320-400 g makaronu i 3,5-4 l wody

Ryż gotuje się inną metodą niż makaron w nadmiarze wody, więc jeśli zamiast makaronu chcesz ugotować ryż na obiad, sprawdź osobny poradnik. Jeśli dodatkiem mają być ziemniaki, ich solenie i czas gotowania ziemniaków opisujemy osobno.

Co zrobić z makaronem, który został z obiadu?


Przelej go zimną wodą (to ten wyjątek z płukaniem), przechowaj osobno od sosu i wykorzystaj w zapiekance albo sałatce. Jeśli po obiedzie zostały kokardki, kolanka czy rurki, nadają się do obu dań. Na zapiekankę na drugi dzień wolę ugotować makaron krócej niż na talerz, bo dopiecze się w piekarniku.


egotuj.pl/techniki-kuchenne/go…

Pieczenie w piekarniku: temperatura, tryby grzania i czas


Sedno

Pieczenie to obróbka termiczna suchym, nagrzanym powietrzem w piekarniku, zwykle w 160-250 °C i od kilkunastu minut do kilku godzin. Piecze się głównie ciasta i mięso, ale równie dobrze sprawdza się przy warzywach. Od trybu grzania zależy, jaką temperaturę ustawisz, a od wielkości i rodzaju produktu, jak długo potrawa będzie się piekła.

  • Liczby: ciasta 150-220 °C, warzywa ok. 200 °C
  • Jak: duże mięso piecz niżej i dłużej
  • Uwaga: pod folią i w rękawie potrawa się dusi
  • Uwaga: nie otwieraj piekarnika przy biszkopcie przed czasem

Czym jest pieczenie?


Pieczenie to obróbka termiczna potrawy w piecu lub piekarniku, w nagrzanym powietrzu. Zakres 160-250 °C i czas od kilkunastu minut do 3-4 godzin podaje Wikipedia. Najczęściej piecze się ciasta i mięso, zwarte, jak kurczak, albo rozdrobnione, jak klops i pasztet.

W piekarniku dzieje się kilka rzeczy naraz:

  • Gorące powietrze ogrzewa potrawę od zewnątrz do środka, a białka i skrobia stają się łatwiej przyswajalne.
  • Wysoka temperatura odparowuje wodę z zewnętrznej warstwy, więc powierzchnia przesycha.
  • Białka, cukry i tłuszcze wchodzą w reakcję Maillarda, a powstające związki dają aromat i rumianą barwę.
  • Ścina się białko, a struktura ciasta lub mięsa stężeje, dlatego środek potrzebuje czasu.

Przy cieście najpierw pracuje para z wody w środku, kolor przychodzi później. Zrumieniony wierzch nie oznacza jeszcze upieczonego wnętrza.

Czym pieczenie różni się od smażenia, duszenia i grillowania?


Przy pieczeniu ciepło niesie powietrze, przy smażeniu tłuszcz, przy duszeniu płyn i para pod przykryciem, a przy grillowaniu promieniuje wprost z żaru lub grzałki.

TechnikaCzym przenosi się ciepłoZakres temperaturEfekt
Pieczenienagrzane powietrze160-250 °Cwysuszona zewnętrzna warstwa, rumiany wierzch
Smażenietłuszczponad 150 do 200 °Cszybkie zrumienienie powierzchni
Duszeniepłyn i para pod przykryciemzależy od przepisumiękka potrawa w wilgotnym otoczeniu
Grillowaniepromieniowanie z żaru lub grzałkizależy od odległości od źródłaprzypieczona wierzchnia warstwa

Pieczenie, duszenie i grillowanie Wikipedia zalicza do technik „innych”, smażenie do tłuszczowych, a gotowanie na parze (para ma ok. 100 °C) do wodnych. Granica bywa płynna, bo pieczeń w jednym kawałku może być też uduszona.

Który tryb piekarnika wybrać?


Na start wybierz grzanie góra-dół, bo większość przepisów, także zakresy dla ciast, podaje temperatury właśnie dla tego trybu. Termoobieg i grill to narzędzia do konkretnych zadań, nie ustawienie domyślne.

Grzanie góra-dół


Pracują obie grzałki, więc ciepło dochodzi i od dołu, i od góry. To domyślny tryb przepisów w serwisie. Do kruchego i francuskiego wolę góra-dół, bo spód rośnie wtedy równo.

Termoobieg


Wentylator wyrównuje temperaturę w całej komorze, dlatego termoobieg nadaje się do pieczenia na kilku poziomach naraz. Przepis podany dla góra-dół trzeba przeliczyć: obniż temperaturę o ok. 20 °C, czyli z 200 °C zejdź do około 180 °C. Termoobieg cenię przede wszystkim wtedy, gdy piekę dwie blachy jednocześnie.

Grill


Górna grzałka służy do zrumienienia i zapiekania na samym końcu pieczenia, bo przypieka brzegi. Przy dyni wystarczy włączyć ją na ostatnie 5 minut.

W jakiej temperaturze piec?


Domowe potrawy piecze się najczęściej w 150-220 °C: ciasta zależnie od rodzaju, warzywa korzeniowe i dynię w ok. 200 °C, a duże kawałki mięsa niżej i dłużej. Zakresy ciast i warzyw pochodzą z przepisów serwisu sprawdzanych w trybie góra-dół.

Grupa produktówTemperatura (góra-dół)Uwagi
Biszkopt160-170 °Cnie otwierać piekarnika przed czasem
Ciasto kruche180-190 °Czimne masło, nagrzany piekarnik
Ciasto ucierane170-180 °C
Ciasto drożdżowe180 °C
Ciasto francuskie200-220 °C
Dynia200 °Cgórna grzałka na ostatnie minuty
Buraki200 °C
Mięsozależnie od wielkości kawałkamałe porcje wyżej, duże pieczenie niżej

Dla mięsa autor chimmo.pl radzi nie przekraczać 220 °C.

Mięso: wysoka czy niska temperatura?


To zależy od wielkości kawałka. Małe porcje i drób w kawałkach można piec wysoko i krótko. Dużą pieczeń lepiej piec niżej i dłużej, bo ciepło dochodzi wtedy do środka równomiernie.

Na tym polega pieczenie w niskiej temperaturze. Ten sam autor opisuje kurczaka o wadze 1,8 kg, który piecze się 4 godziny w 110 °C. Na pieczeń najlepiej nadają się duże, zwarte kawałki mięsa.

Czy piekarnik trzeba nagrzać?


Tak, do ciast i krótkiego pieczenia zawsze. Bez nagrzania czasy podane w przepisie przestają się zgadzać, a ciasto nie zdąży się ustabilizować.

Pieczenie trwa dłużej niż smażenie, bo trzeba poczekać, aż piekarnik się nagrzeje, za to według winiary.pl przez większość czasu nie wymaga pracy. Nastawiam piekarnik, zanim wyjmę masło z lodówki. Zimne składniki i gorący piekarnik to przy kruchym i francuskim para nierozłączna.

Czy mięso wkładamy do nagrzanego piekarnika?


Zwykle tak. Zimny start z podnoszeniem temperatury też działa, ale mięso traci wtedy więcej wody.

Na której wysokości postawić blachę?


  • Środek to wybór domyślny, na którym ciepło dochodzi równomiernie.
  • Górny poziom nadaje się do rumienienia wierzchu i pracy pod grillem.
  • Dolny poziom wybierz wtedy, gdy spód ma się mocniej wypiec.


Folia, rękaw czy naczynie z pokrywką?


Przykrycie zatrzymuje parę, więc potrawa pod folią, w rękawie i pod pokrywką bardziej się dusi niż piecze. Skórka rumieni się dopiero po odkryciu, dlatego przy pieczeniu żeberek w rękawie rękaw rozcina się na ostatnie minuty. Słownik PWN definiuje pieczeń jako mięso upieczone lub uduszone w jednym kawałku, więc przykrycie jej nie wyklucza.

SposóbCo dajeKiedy go wybrać
Otwarta blachasuche, gorące powietrze, rumienienieskórka, warzywa, mięso w kawałkach
Folia aluminiowazatrzymuje część pary, osłania wierzchosłona wierzchu, potem odkryj dla skórki
Rękaw do pieczeniazamyka parę i soki, bez rumienieniagdy mięso ma być miękkie, a skórka nie jest ważna
Naczynie żaroodporne z pokrywkądusi potrawę we własnych sokachzamiast smażenia i do dań jednogarnkowych

W otwartej brytfannie pieczeń podlewa się bulionem, sosem, winem lub piwem. Pod pokrywką robi to za nas para.

Jak sprawdzić, że potrawa jest upieczona?

Ciasto


Ciasto jest gotowe, gdy suchy patyczek wbity w środek wychodzi czysty, a ciasto odchodzi od brzegów formy. Do tego momentu nie otwieraj piekarnika, szczególnie przy biszkopcie. Najpierw patrzę na kolor i czuję zapach, dopiero potem sięgam po patyczek.

Mięso


Mięso jest gotowe, gdy po nakłuciu wypływa przezroczysty sok. Najpewniej sprawdza to termometr do mięsa (szpilkowy) wbity w najgrubsze miejsce. Okazją do kontroli jest obracanie i polewanie wytopionym tłuszczem, które według winiary.pl robi się mniej więcej raz na pół godziny.

Dlaczego mięso powinno odpocząć po pieczeniu?


Podczas odpoczynku mięsa soki rozchodzą się z powrotem w kawałku, więc mniej ich wycieka przy krojeniu. Odstaw pieczeń pod luźno położoną folią, bez szczelnego owijania, żeby skórka nie zmiękła.

Czym różni się pieczenie ciasta od pieczenia mięsa?


Przy cieście chodzi o to, żeby urosło i stężało, przy mięsie o rumianą skórkę i soczysty środek. Słowniki PONS i Diki rozdzielają te techniki: pieczenie ciasta to po angielsku „baking”, pieczenie mięsa to „roasting”. Polski ma na to jedno słowo, choć w piekarniku to dwie różne techniki.

W cieście pracuje zimne masło i para, w pieczeni tłuszcz i czas. Ciasta mają zakresy dobrane do rodzaju, jak w tabeli wyżej, a mięso zależy od wielkości kawałka. Rodzaje ciast z temperaturą, czasem i najczęstszym błędem każdego zebraliśmy w przepisach na ciasta.

Jak piec warzywa w piekarniku?


Piecz je w 200 °C w trybie góra-dół, pokrojone w równe kawałki i ułożone w jednej warstwie na blasze. Równe kawałki upieką się w tym samym czasie. Jedna warstwa pozwala parze uciec, więc powierzchnia traci wodę i się rumieni, a potrawa nie dusi się w wilgoci. Jak wielkość kawałka zmienia czas, pokazuje tabela form krojenia w tekście o pieczonej dyni w piekarniku, od łódek po całą hokkaido.
Pokrojone warzywa upieczone na blasze w jednej warstwie

Czy pieczenie jest zdrowsze od smażenia?


To zależy od ilości tłuszczu. Pieczenie nie wymaga zanurzenia w tłuszczu, a smażenie opiera się na tłuszczu jako nośniku ciepła. Skórka rumieni się jednak w obu technikach. Kto chce porównać obie metody, znajdzie zakresy i punkty dymienia w tekście o temperaturze tłuszczu przy smażeniu.


egotuj.pl/techniki-kuchenne/pi…

Ile gotować grzyby świeże: czas dla gatunków i obgotowanie


Sedno

Świeże grzyby leśne gotuje się 15–40 minut od zagotowania wody, zależnie od twardości gatunku. O czasie decyduje też przeznaczenie: przed smażeniem i duszeniem w sosie wystarcza krótkie obgotowanie albo żadne, ale kurki i rydze trzeba obgotować przed mrożeniem, a wszystkie grzyby przed marynowaniem. Wyjątkiem są pieczarki, które można jeść na surowo.

  • Liczby: maślaki 15–20 min, boczniaki ok. 25 min
  • Jak: leśne wkładaj do zimnej wody, sól na końcu
  • Uwaga: kurki i rydze obgotuj przed mrożeniem
  • Uwaga: gotowanie nie odtruwa niepewnie rozpoznanych grzybów

Ile minut gotować poszczególne gatunki?


Maślaki i podgrzybki gotuje się najkrócej, prawdziwki, kurki i rydze najdłużej: im twardszy miąższ, tym więcej minut.

GrupaGatunkiCzas od zagotowania
Delikatnemaślaki, podgrzybki15–20 min
Średnio twardekoźlarze, boczniakiok. 25 min
Twardeprawdziwki (borowiki), kurki, rydze30–40 min
Pieczarkipieczarki10–15 min

Czas liczy się od momentu, gdy woda zaczyna wrzeć, nie od wrzucenia grzybów do garnka. Młode i małe okazy gotują się krócej, duże dłużej, a pokrojone krócej niż w całości. Pieczarki to jedyny popularny gatunek jadalny na surowo, więc ich gotowanie zależy od dania, a nie od konieczności.

Jak gotować świeże grzyby krok po kroku?


  1. Oczyść grzyby i pokrój największe kapelusze, bo pokrojone gotują się krócej.
  2. Borowiki, prawdziwki i koźlaki włóż do zimnej, lekko osolonej wody. Pozostałe gatunki wrzuć do wrzątku.
  3. Zagotuj wodę i dopiero wtedy zacznij liczyć czas z tabeli.
  4. Zbieraj pianę, która pojawia się w trakcie gotowania.
  5. Posól kilka minut przed końcem. Sól dodana wcześniej przyspiesza rozpadanie się miąższu, więc szczypta na starcie to maksimum.
  6. Sprawdzaj miękkość widelcem co kilka minut, a gdy grzyby są miękkie, ale jędrne, odcedź je.

Zegar jest orientacją, decyduje widelec. Rozgotowany grzyb nie wróci do jędrności, dlatego zaczynam sprawdzać kilka minut przed końcem czasu z tabeli.

Ile gotować grzyby pod konkretne danie?


Pod dalszą obróbkę grzyby często obgotowuje się krócej, niż wymaga pełna miękkość.

Czy grzyby trzeba obgotować przed smażeniem?


Nie, obgotowanie przed smażeniem nie jest konieczne. Kurki, pieczarki, borowiki i boczniaki na sos wystarczy smażyć na maśle ok. 2 minuty, do odparowania płynu. Twardsze gatunki możesz obgotować, jeśli chcesz skrócić smażenie. Jak je potem smażyć, opisuje poradnik o temperaturze tłuszczu przy smażeniu.

Gdy grzyby po obgotowaniu będą jeszcze duszone w sosie, gotuj je krócej niż do miękkości: delikatne 8–12 minut, twardsze 12–18. Dokończą się w sosie i nie zrobią się gumowe.
Grzyby smażone na maśle na patelni

Ile gotować grzyby do mrożenia?


Przed mrożeniem grzyby się obgotowuje, czyli gotuje krócej niż do pełnej miękkości z tabeli: ok. 15–20 minut, a potem dokładnie osusza, zanim trafią do zamrażarki. Obgotowanie dotyczy dwóch grup:

  • obowiązkowe: kurki i rydze, które zamrożone na surowo po rozmrożeniu są gorzkie,
  • zalecane: większość pozostałych gatunków.

Mrożone grzyby dodaje się do potrawy prosto z zamrażarki, bez rozmrażania.

Ile gotować grzyby do marynowania?


Do zalewy octowej grzyby gotuje się 5–15 minut w osolonej wodzie z octem. Kurki potrzebują kilku minut, podgrzybki i borowiki dłużej. Grzyby mają zostać jędrne. Do słoika wolę niedogotować niż rozgotować, bo grzyb dochodzi jeszcze w zalewie.

Ile świeże grzyby mogą czekać na gotowanie?


Do 24 godzin, w lodówce w temperaturze ok. 6°C, w papierowej torbie, nie w foliówce, i nieoczyszczone. Jeśli nie zdążysz ugotować wszystkiego od razu, obgotuj do zamrożenia te, które nie wejdą do obiadu tego samego dnia.

Co zrobić z wywarem po grzybach?


Przecedź go przez gęste sito i użyj do zupy albo sosu, na przykład w zupach na wywarze. Wyjątkiem jest woda po opieńkach. Inaczej pracuje się z suszem: suszone grzyby najpierw się moczy i gotuje w wodzie z moczenia, a czasy i proporcje są w osobnym poradniku o gotowaniu suszonych grzybów.

Kiedy samo gotowanie nie wystarczy?


Gotowanie nie usuwa toksyn grzybów trujących. Jedz tylko gatunki, które rozpoznajesz pewnie, a grzyb budzący wątpliwości wyrzuć.

Osobnej uwagi wymagają opieńki, grzyby warunkowo jadalne. Gotuje się je co najmniej 25–30 minut, a nie tyle co podgrzybki, i wody po nich nie używa się do potraw.


egotuj.pl/techniki-kuchenne/go…

Ile gotować buraki: w całości, pokrojone i w szybkowarze


Sedno

Całe buraki w skórce gotują się w wodzie od 30-40 minut (średnica ok. 5 cm) do 60-90 minut (powyżej 7 cm). W szybkowarze wystarczy 20-40 minut liczone od osiągnięcia ciśnienia, a plastry do barszczu są gotowe po ok. 30 minutach. O czasie decyduje waga sztuki, nie słowo „mały” albo „duży”. Dlatego kupuj buraki podobnej wielkości i sprawdzaj widelcem największego.

  • Liczby: szybkowar 20-40 min, plastry ok. 30 min.
  • Jak: zalej zimną wodą, zostaw 2-3 cm ogonka.
  • Uwaga: licz czas z wagi sztuki, nie z nazwy.
  • Sprawdzian: wbij widelec w największego buraka w garnku.

Ile gotować buraki w całości?


Mały burak o średnicy ok. 5 cm gotuje się w wodzie 30-40 minut, średni (5-7 cm) 40-60 minut, a duży (powyżej 7 cm) 60-90 minut. Garnek ma stać na niewielkim ogniu.

ŚrednicaWaga sztukiW wodzie (min)W szybkowarze (min)
ok. 5 cm50-90 g30-4020-25
5-7 cm90-130 g40-6030
powyżej 7 cm130-180 g60-9035
bardzo dużepowyżej 180 g90 i więcej, test widelcemdo 40

Dopasowanie średnicy do wagi jest przybliżone, więc przy wątpliwościach ufaj wadze. Zważ jedną sztukę na kuchennej wadze i znajdź jej wiersz w tabeli.

Same przymiotniki wprowadzają w błąd. W kilogramie zmieściło się 7 „małych” buraków, które gotowały się 60-70 minut (aniagotuje.pl). To ok. 143 g na sztukę, czyli w tabeli klasa 130-180 g. Przy 3 kg na zimę miękkość sprawdzano po 40 minutach, a całość gotowała się nieco ponad godzinę.

Sama dobieram buraki podobnej wielkości, bo w jednym garnku i tak gotują się do najwolniejszego. Jedna duża sztuka wśród małych przedłuża całe gotowanie.

Ile gotować buraki pokrojone?


Plastry do barszczu gotuje się ok. 30 minut. Burak jest wtedy obrany, pokrojony i zalany wodą, a pod koniec dochodzą 2 łyżki octu. W szybkowarze pokrojone buraki potrzebują najwyżej 20 minut, najlepiej ok. 15.

Kostki i tarte buraki lepiej gotować jako całe, a dopiero potem kroić lub trzeć. Tak przygotowuje się ćwikłę i buraki do słoików.

Jak ugotować buraki w garnku krok po kroku?


  1. Umyj buraki pod bieżącą wodą i nie obieraj ich. Skórka trzyma sok, kolor i smak.
  2. Skróć ogonek do 2-3 cm. Ogranicza to wypływ soku.
  3. Ułóż buraki ciasno w garnku z grubym dnem i pokrywką. Zalej je chłodną wodą do przykrycia.
  4. Zagotuj, zmniejsz ogień i przykryj. Dodaj łyżkę octu lub soku z cytryny, bo pomaga utrzymać kolor (kosapopatelni.pl).
  5. Po czasie z tabeli sprawdź największego buraka widelcem albo końcem noża.
  6. Zanurz gorące buraki w zimnej wodzie, obetnij końce i zeskrob skórkę nożem. Przy obieraniu zakładaj rękawiczki.


Ile gotować buraki w szybkowarze?


W szybkowarze całe buraki gotują się 20-40 minut, liczone od osiągnięcia ciśnienia, a nie od włączenia palnika. Zależy to od wagi sztuki. Poniższe czasy pochodzą ze ściągi sklepu z garnkami Tadar:

  • 50-70 g: 20 minut
  • 70-90 g: ok. 25 minut
  • 90-130 g: 30 minut
  • 130-180 g: co najmniej 35 minut
  • powyżej 180 g: do 40 minut

Na dno wlej ok. 500 ml wody i włóż buraki nieobrane. Po gotowaniu zastosuj szybką dekompresję.

Ile gotować buraki na parze?


Na parze buraki gotują się 30-60 minut, zależnie od wielkości. Miękkość sprawdzasz tak samo jak w garnku, widelcem.

Buraki do barszczu a buraki na ćwikłę


Do barszczu buraki obiera się i kroi przed gotowaniem, na ćwikłę i do słoików gotuje się je w całości.

Na barszczNa ćwikłę i do słoików
Przygotowanieobrane, pokrojone w plastrycałe, w skórce
Czasok. 30 min, potem 2 łyżki octuwedług wagi, test widelcem
Po gotowaniudo zupy razem z wodąobrać, zetrzeć na tarce o grubych oczkach

Gotować czy piec buraki?


Gotuj na barszcz i do słoików, piecz, gdy woda nie jest potrzebna. Sama gotuję wtedy, gdy woda z gotowania ma trafić do zupy, bo po pieczeniu jej nie ma. Jak upiec buraki, opisuje tekst o pieczeniu buraków w piekarniku.

Czego pilnować przy gotowaniu buraków?

Czy buraki gotować w łupinach?


Tak, w skórce i w całości, bo wtedy ucieka najmniej soku, koloru i smaku. Najłatwiej obrać je po ugotowaniu.

Czy solić wodę do gotowania buraków?


Nie trzeba. Wodę można co najwyżej lekko posolić (kosapopatelni.pl), a sól dodaje się dopiero przy doprawianiu. Ile soli dać do innych warzyw, opisuje tekst ile soli dać do ziemniaków.

Czy buraki gotować w zimnej wodzie i pod przykryciem?


Tak, w zimnej wodzie i pod pokrywką. Zalej buraki chłodną wodą do przykrycia, doprowadź do wrzenia i zmniejsz ogień. Pokrywka skraca czas gotowania.

Jak sprawdzić, czy buraki są ugotowane?


Wbij widelec albo koniec noża w największego buraka. Gdy wchodzi bez oporu, są miękkie.

Co zrobić z wodą po gotowaniu buraków?


Woda po gotowaniu plastrów do barszczu trafia do zupy razem z burakami.

Jak zachować kolor przy gotowaniu?


Kolor trzyma skórka, krótki ogonek i łyżka octu lub soku z cytryny w wodzie. Podstawy parowania znajdziesz w tekście o gotowaniu warzyw na parze.

Jak przechowywać ugotowane buraki?


Ugotowane buraki trzymaj w lodówce. Nadmiar zamień na ćwikłę: zetrzyj ugotowane w całości buraki na tarce o grubych oczkach.

Na zimę tarte buraki układa się w słoikach i pasteryzuje 15-20 minut (doradcasmaku.pl), bo przegrzane ciemnieją. Z 3 kg buraków wychodzą trzy słoiki po 900 ml.


egotuj.pl/techniki-kuchenne/go…

Pieczenie dyni w piekarniku: temperatura, czas i odmiany


Sedno

Dynię piecze się w 200°C z grzaniem góra-dół. Łódki grubości 2 cm układa się skórką do dołu, skrapia oliwą, solą i zostawia na 25-35 minut. Hokkaido ma jadalną skórkę, więc idzie do piekarnika nieobrana. Dynię piżmową i olbrzymią obiera się dopiero po upieczeniu i przestudzeniu. Czas rośnie razem z wielkością kawałków: połówki dyni piżmowej potrzebują 45-60 minut, a cała dynia około 2 godzin. Na obiad dla czterech osób kupuję jedną hokkaido.

  • Liczby: z 1 kg hokkaido wychodzi ok. 650 g upieczonej dyni, czyli 4 porcje.
  • Jak: hokkaido ze skórką, piżmową obierz po upieczeniu.
  • Uwaga: połówki pieką się 45-60 minut, cała dynia około 2 godzin.
  • Dlaczego: pieczona dynia daje gęste puree do zupy i ciasta.

Składniki na 4 porcje


Z 1 kg hokkaido wychodzi ok. 650 g upieczonej dyni, czyli 4 porcje dodatku do obiadu po ok. 160 g. Taka dynia ma mniej więcej rozmiar dużego grejpfruta. Jeśli w sklepie leży tylko większa, nie wyrzucaj nadmiaru: idzie do zamrażarki albo na puree.

  • 1 dynia hokkaido, ok. 1 kg
  • 4 łyżki oliwy (ok. 60 ml)
  • 1 płaska łyżeczka soli
  • 1 łyżka suszonych ziół: tymianek i oregano po połowie
  • 4 duże ząbki czosnku w łupinkach (opcjonalnie)
  • świeżo mielony pieprz do smaku

Gniazdo nasienne, czyli pestki z włóknami, wyrzucasz.

Jak upiec dynię w piekarniku krok po kroku?


Nagrzej piekarnik, wydrąż pestki, pokrój łódki 2 cm i piecz je skórką do dołu 25-35 minut.

  1. Nagrzej piekarnik do 200°C z grzaniem góra-dół.
  2. Dokładnie umyj dynię, przekrój na pół, łyżką wydrąż pestki z włóknami, odetnij twardy ogonek.
  3. Pokrój połówki w łódki grubości ok. 2 cm w najszerszym miejscu, wszystkie podobnej grubości.
  4. Rozłóż łódki na blasze z papierem do pieczenia w jednej warstwie, skórką do dołu. Między nie włóż czosnek.
  5. Polej oliwą, posól, popieprz, posyp ziołami.
  6. Piecz 25-35 minut na środkowej półce. Po 25 minutach sprawdź widelcem.
  7. Opcjonalnie na ostatnie 5 minut włącz górną grzałkę, żeby przypiec brzegi. Podawaj od razu albo przestudź i zblenduj na puree.

Kawałki o podobnej wielkości pieką się równo, dlatego krok 3 jest ważniejszy, niż wygląda. Skórka do dołu zatrzymuje wilgoć w miąższu, więc dynia wychodzi miękka i soczysta. Kroję ją na stabilnej desce, połówką płaską stroną do dołu. Wtedy nóż nie ucieka.

Ile piec dynię w piekarniku?


Łódki o grubości 2 cm są gotowe po 25-35 minutach. Większe kawałki i połówki pieką się dłużej, a cała dynia nawet 2 godziny. Czas zależy od wielkości kawałków, a także od rodzaju i wieku dyni.

FormaTemperaturaCzasKiedy wybrać
łódki 2 cm200°C25-35 minprzekąska, dodatek
gruba kostka220°C, mieszaćok. 40 mindodatek do obiadu
połówki dyni piżmowej skórą do dołu180°C45-60 minpuree
cała hokkaido170°Cok. 2 hpuree, bez krojenia surowej dyni

Kostkę mieszaj od czasu do czasu, bo przy 220°C brzegi szybko się rumienią. Przy termoobiegu ustaw niżej, o około 20°C: przykładowo 200°C góra-dół odpowiada mniej więcej 180°C z termoobiegiem. Różnice między trybami piekarnika i to, kiedy który wybrać, opisujemy w tekście o pieczeniu w piekarniku. Formę wybieram według tego, co będzie z dynią dalej. Do puree wygodniejsze są połówki i cała dynia, bo nie trzeba kroić twardego surowego miąższu.

Jak sprawdzić, czy dynia jest upieczona?


Widelec powinien wejść w najgrubsze miejsce bez oporu, a brzegi mają być lekko przyrumienione. Łódki 2 cm bywają miękkie już po 30 minutach. Cała dynia jest gotowa, gdy skórka mięknie, a dynia ugina się pod palcem. Pierwszą kontrolę robię 5-10 minut przed czasem z przepisu, bo kawałki z jednej dyni potrafią się różnić grubością.

Jaką dynię wybrać do pieczenia?


Najwygodniejsza jest hokkaido: piecze się ze skórką i trzyma kształt. Piżmowa ma słodki miąższ, ale skórkę zdejmuje się po pieczeniu. Olbrzymią kroi się na mniejsze kawałki.

Dynia hokkaido


Hokkaido to japońska odmiana ważąca zwykle do 3 kg, z jadalną skórką, więc nie trzeba jej obierać. Miąższ jest zwarty i suchy, dlatego kawałki po upieczeniu nie rozpadają się, a pieczenie wydobywa z niego orzechowo-kasztanowy, słodkawy aromat. Przy zakupie sprawdź ogonek: dobry jest wyciągnięty do góry, nie wciśnięty jak guzik. Gdy liczy się czas, kupuję właśnie hokkaido, bo oszczędza obierania.
Cała pomarańczowa dynia hokkaido z ogonkiem skierowanym do góry

Dynia piżmowa


Piżmową (ok. 1200 g) przekrojoną wzdłuż na połówki piecze się w naczyniu żaroodpornym w 180°C przez 45-60 minut, aż widelec wchodzi łatwo. Po przestudzeniu skórka schodzi bez trudu, można ją też obrać przed krojeniem. Bardzo twardą dynię łatwiej przekroić po kilku minutach w ciepłej wodzie. Na puree piekę połówki skórą do dołu: mniej krojenia.

Dynia olbrzymia


To odmiana, z której pochodzą duże dynie „na Halloween” i ze straganu. Największe okazy potrafią ważyć ponad 200 kg. Kroi się ją w kawałki ok. 10 cm, układa skórką do dołu i piecze w 180°C. Czas zależy od wielkości kawałków, a skórka schodzi po upieczeniu. Niektóre dynie mają wodnisty miąższ, więc nie spodziewaj się takiej zwartości jak u hokkaido. Kupuję kawałek, nie całą, bo resztę trzeba szybko zużyć. Połówka zawinięta w folię wytrzyma w lodówce kilka dni.

Czym przyprawić pieczoną dynię?


Baza to oliwa i sól. Reszta zależy od tego, czy dynia ma być dodatkiem do mięsa, czy bardziej deserowa. Ząbki czosnku zostaw w łupinkach i wybieraj większe, bo małe wysychają. Świeże zioła dodawaj po upieczeniu.

Na słono: – czosnek, tymianek, oregano – rozmaryn – wędzona papryka – kmin rzymski – curry

Na słodko: – miód – cynamon – kardamon – gałka muszkatołowa

Słodką wersję piecz tylko wtedy, gdy wiesz, do czego ją wykorzystasz. Dynia z miodem i cynamonem pasuje do puree i deserów, na obiad zwykle wygrywa wersja na słono.

Jak zrobić puree z pieczonej dyni?


Przestudzoną dynię oddziel od skórki i zblenduj na gładko. Hokkaido może zostać ze skórką. Powstaje puree (mus), baza do zup, sosów i ciast. Do zupy piecz dynię tak samo, potem blenduj.

Z pieczonym czosnkiem wychodzi gładka pasta, która sprawdza się też jako baza zupy krem. Gdy nie chcesz włączać piekarnika, sprawdź gotowanie warzyw na parze. To druga metoda zmiękczania warzyw, szybsza od pieczenia. Obrana dynia w kawałkach, duszona w odrobinie wody, mięknie po około 15 minutach. Pieczona do zupy smakuje mocniej niż gotowana w wodzie.

Jak przechowywać pieczoną dynię?


  • Upieczona: w szczelnym pojemniku w lodówce 3-5 dni albo w zamrażarce.
  • Surowa do mrożenia: obierz (jeśli odmiana tego wymaga) i pokrój w kawałki kilkucentymetrowe.
  • Cała, nieuszkodzona: kilka miesięcy w chłodnym (10-15°C) i ciemnym miejscu.

Przy większej dyni piecz całość od razu i porcjuj puree do pojemników. Gdy zostaje więcej, niż da się zjeść, pomysły na zimowe zapasy są w tekście o przetworach z dyni.

Co upiec na tej samej blasze?


Na tej samej blasze możesz upiec warzywa korzeniowe w podobnej temperaturze. Obrane buraki w ćwiartkach pieką się ok. 30 minut, czyli podobnie jak łódki dyni. Jedna blacha i jedno włączenie piekarnika wystarczą. Czasy dla całych buraków i ćwiartek podaje tekst o pieczeniu buraków w piekarniku.

Czy dynię hokkaido piecze się ze skórką?


Tak, skórka hokkaido jest jadalna i po upieczeniu mięknie. Wystarczy dokładnie umyć dynię przed krojeniem.

Jak upiec dynię, żeby była chrupiąca?


Krój dynię w kawałki równej grubości, rozłóż je w jednej warstwie na całej blasze, nie za ciasno, a przez ostatnie 5 minut włącz górną grzałkę, żeby przypiec wierzch. Grubą kostkę mieszaj w trakcie. Chrupkość dotyczy brzegów, nie całych kawałków: dynia nie będzie chrupiąca jak frytki. W małym piekarniku wierzch przypieka się nawet bez górnej grzałki.

Czy można piec dynię bez tłuszczu?


Tak, oliwa nie jest konieczna. Surowa dynia ma 26 kcal w 100 g (USDA FoodData Central). Pieczona hokkaido z oliwą i czosnkiem ma ok. 80 kcal w 100 g, przy 4 g tłuszczu. Ta druga liczba dotyczy przepisu z 5 łyżkami oliwy na kilogram, czyli o łyżkę więcej niż w tym przepisie, więc różnicę robi oliwa. Bez tłuszczu dynia jest bardziej sucha na wierzchu i mniej się rumieni. Cała dynia piecze się zupełnie bez dodatków, zwykle około 2 godzin w 170°C.


egotuj.pl/techniki-kuchenne/pi…

Grzyby suszone: ile gotować, moczenie i wywar


Sedno

Namoczone suszone grzyby gotuje się 20–40 minut od zawrzenia wody, a do bigosu i kapusty nawet 1–1,5 godziny. Moczenie w zimnej wodzie trwa co najmniej 2–3 godziny, najlepiej całą noc. Grzyby gotuje się potem w wodzie z moczenia, którą po przecedzeniu traktuje się jak gotowy wywar.

  • Liczby: zupa 30–40 min, farsz 20–25 min
  • Jak: czas licz od zawrzenia wody
  • Uwaga: wody z moczenia nie wylewaj, tylko osad
  • Ilość: 70–100 g suszu na 2,5 l zupy

Ile gotować grzyby suszone?


Namoczone grzyby suszone gotuje się zwykle 20–40 minut, a czas liczy się od chwili, gdy woda zaczyna wrzeć. Długość zależy od dania i od wielkości kawałków (czasy z poradników Onetu, Fide i Naturally Balanced):

Zastosowanie lub rodzaj grzybówCzas gotowania
Zupa i wywar30–40 min
Farsz do uszek i pierogów, sos20–25 min
Bigos i kapusta wigilijna1–1,5 h
Pokrojone przed suszeniem10–25 min
Małe kapeluszemin. 20 min
Duże kapeluszedo 40 min
Całe grzybyok. 60 min

Farsz i sos mają krótszy czas, bo grzyby i tak trafią potem na patelnię albo do duszenia. Duże kawałki można połamać na mniejsze, wtedy gotują się szybciej. Sam pilnuję minutnika od pierwszego wrzenia, a nie od włączenia palnika.

Ile moczyć suszone grzyby?


Moczenie powinno trwać co najmniej 2–3 godziny, a najlepiej całą noc. Podręczniki kucharskie idą dalej i zalecają zimną wodę przez minimum 12 godzin. Dłuższe moczenie pozwala krócej gotować, a długie gotowanie odbiera grzybom część aromatu (ulatniają się lotne związki zapachowe).

Mój nawyk to długie moczenie i krótkie gotowanie. Przed Wigilią zalewam susz wieczorem dzień wcześniej, żeby rano nie liczyć godzin.

Zimna czy ciepła woda?


Zimna. Takie zalecenie powtarza większość poradników. Susz zalewa się tak, żeby woda przykryła go całkowicie.

Jak pozbyć się piasku?


Piasek opada na dno miski, więc wodę z moczenia zlewa się powoli, tak żeby osad tam został. Poradnik ilegotowac.pl każe też krótko opłukać susz przed moczeniem i przecedzić wodę przez gęste sitko lub gazę.

Jak ugotować suszone grzyby krok po kroku?


  1. Opłucz susz krótko pod zimną wodą.
  2. Zalej go zimną wodą i namaczaj, najlepiej całą noc.
  3. Zlej wodę ostrożnie i przecedź ją przez gęste sitko lub gazę.
  4. Przełóż grzyby do rondla, zalej przecedzoną wodą z moczenia i zagotuj. Zbierz szumowiny, które pojawią się po zagotowaniu.
  5. Gotuj na wolnym ogniu, bez gwałtownego wrzenia, tyle minut, ile wskazuje tabela. Czas mierz od zawrzenia.
  6. Odcedź grzyby, a wywar zachowaj do zupy, barszczu albo kapusty.


Dlaczego jedni gotują susz 15 minut, a inni godzinę?


Obie liczby są prawdziwe, bo opisują inne punkty startu. Metoda z 15 minutami zakłada 12 godzin moczenia. Grzyby gotuje się wtedy 15 minut od zagotowania w wodzie z moczenia, potem przykrywa, zdejmuje z ognia i zostawia do całkowitego ostygnięcia. Tak opisują to podręczniki kucharskie. Resztę pracy robi stygnięcie pod pokrywką, a nie sam ogień.

Dłuższe czasy dotyczą krótszego moczenia i grubszych kawałków. Inne poradniki podają 30–60 minut, zależnie od gatunku, wielkości kawałków i dania. Im dłużej grzyby się moczą i im mniejsze są kawałki, tym krócej trzeba je gotować, a liczy się też stopień wysuszenia.

Jak sprawdzić, że są miękkie?


Wyjmij największy kawałek z rondla i nakłuj go widelcem. Jeśli stawia opór, gotuj dalej i sprawdzaj co kilka minut.

Czego nie robić z suszonymi grzybami?


Czterech rzeczy unikaj przy suszu:

  • Gotowania bez moczenia: grzyby potrzebują wtedy więcej czasu i mogą zostać twarde.
  • Wylewania całej wody z moczenia: wylewać trzeba tylko osad.
  • Gwałtownego wrzenia: susz gotuje się spokojnie, na wolnym ogniu.
  • Zbyt długiego gotowania: odbiera grzybom część aromatu.


Wywar z suszonych grzybów: do barszczu, uszek i kapusty


Wywar z moczenia i gotowania można podzielić na kilka dań. Ja zwykle odlewam go na barszcz i na kapustę wigilijną, a resztę zostawiam przy grzybach do farszu. Wywaru nie solę, dopóki nie wiem, do czego trafi.

Kapusta wigilijna dostaje grzyby ugotowane najdłużej, a do uszek i pierogów wystarczy czas podany w tabeli dla farszu.

Ile suszu dać do zupy?


W zupie grzybowej na ok. 2,5 l garnek wystarcza 70–100 g suszu, który zastępuje 600 g grzybów świeżych lub mrożonych (aniagotuje.pl). Wigilijna zupa grzybowa z poradnika Fide wymaga 150–200 g suszonych podgrzybków lub prawdziwków, a po zagotowaniu trzeba ją odszumować. Gdy do garnka idą grzyby prosto z lasu, czasy dla poszczególnych gatunków są w poradniku o tym, ile gotować grzyby świeże. Pozostałe wersje zup rozpisaliśmy w sprawdzonych przepisach na zupy.
Garść suszonych grzybów leśnych na drewnianym blacie

Woda, sól i pokrywka przy suszonych grzybach

Czy wodę z moczenia się wylewa?


Nie, wylewa się tylko osad. W przecedzonej wodzie z moczenia gotujesz potem same grzyby.

Jak długo gotować suszone grzyby bez namaczania?


Bez moczenia grzyby potrzebują więcej czasu i mogą zostać twarde, dlatego susz lepiej namoczyć wieczorem dzień wcześniej.

Czy grzyby gotuje się pod przykryciem?


Podczas gotowania pokrywka nie jest potrzebna. Przy metodzie z 15 minutami przykrywa się rondel dopiero po zdjęciu z ognia, gdy grzyby stygną w wywarze.

Czy solić grzyby podczas gotowania?


To zależy od przeznaczenia wywaru. Poradnik kukbuk.pl poleca szczyptę soli, a Naturally Balanced radzi solić wodę. Wywar do barszczu lepiej doprawić na końcu.

Czy grzyby trzeba podsmażyć?


To zależy od dania. Podsmażanie ma sens przy farszu i sosie, gdzie grzyby po krótszym gotowaniu trafiają na patelnię albo do duszenia. Jak to zrobić, opisują zasady smażenia na patelni.

Co zrobić z ugotowanymi grzybami?


Ugotowane grzyby trafiają posiekane lub zmielone do farszu na uszka, pierogi i krokiety. Gotowe pierogi z takim nadzieniem można odgrzewać bez smażenia: sposób opisaliśmy w tekście o odgrzewaniu pierogów na parze.

Susz z własnego zbioru: co sprawdzić przed gotowaniem?


Grzyby z własnego zbioru gotuje się tylko po pewnej identyfikacji gatunku, a w razie wątpliwości nie je się ich wcale. Tak radzą ilegotowac.pl i medme.pl. Przy niepokojących objawach po posiłku trzeba skontaktować się z lekarzem.


egotuj.pl/techniki-kuchenne/gr…

Smażenie: temperatura tłuszczu, patelnia i wybór oleju


Sedno

Smażenie to obróbka w rozgrzanym tłuszczu, w temperaturze znacznie wyższej niż 100°C. Żeby potrawa wyszła rumiana, a nie szara i przesiąknięta tłuszczem, trzeba pilnować trzech rzeczy. Tłuszcz ma być gorący, ale niedymiący. Powinien mieć przewagę kwasów jednonienasyconych, jak oliwa czy olej rzepakowy. Patelnia musi pomieścić całą porcję w jednej warstwie.

  • Liczby: zwykle ponad 150 do 200°C
  • Liczby: masło klarowane dymi dopiero przy 252°C
  • Jak: dziel mięso na małe porcje
  • Uwaga: resztki oleju wylewaj po smażeniu

W jakiej temperaturze się smaży?


Smaży się zwykle w zakresie ponad 150 do 200°C, a tłuszcz nie może dymić. Dym oznacza, że przekroczono punkt dymienia, czyli temperaturę, przy której tłuszcz zaczyna się rozkładać. Taki olej nadaje się już tylko do wylania.

Progi temperatur, od encyklopedycznego opisu smażenia po poradniki kulinarne, zestawia tabela.

PrógTemperaturaCo się dzieje
Autooksydacjado ok. 100°CTłuszcz się utlenia, zanim zacznie się prawdziwe smażenie
Łagodniejszy zakres120–180°CDelikatne smażenie, mniejsze ryzyko przypalenia
Smażeniezwykle ponad 150 do 200°CPowstaje rumiana skórka
Dym z tłuszczupowyżej punktu dymieniaPrzegrzanie, trzeba zdjąć patelnię z ognia
Masło klarowanedo 252°CDymi dopiero przy tej temperaturze

Termometru do tłuszczu w domu nie używam. Patrzę, czy olej na dnie zaczyna „falować”, czyli tworzyć delikatne smugi, i wrzucam na próbę mały kawałek produktu. Jeśli od razu zaczyna skwierczeć, można kłaść resztę. Jeśli milczy, patelnia jest jeszcze za zimna.

Na czym smażyć? Olej, oliwa i masło


Najlepiej na tłuszczu z przewagą kwasów jednonienasyconych, czyli na oliwie albo oleju rzepakowym. Nigdy na surowym oleju tłoczonym na zimno. Kwasy jednonienasycone są mniej podatne na utlenianie niż wielonienasycone, dlatego lepiej znoszą wysoką temperaturę. Dietetycy cytowani przez kuchnia.wp.pl zaznaczają, że samo smażenie obniża w tłuszczu zawartość witamin A, D, E, B6 i NNKT (niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych).

Do codziennego smażenia sięgam po olej rzepakowy. Na mocny ogień nie używam zwykłego masła.

  • Olej rzepakowy rafinowany: uniwersalny wybór do mięsa, ryb i warzyw na patelni.
  • Oliwa z oliwek: dobra do krótkiego smażenia.
  • Masło klarowane: do mocnego ognia, gdy zależy na maślanym smaku.
  • Masło z olejem: do krótkiego, delikatnego smażenia.


Czy można smażyć na oliwie z oliwek?


Tak, oliwa należy do tłuszczów zalecanych do smażenia, obok oleju rzepakowego. Zostawiam ją do krótkiego smażenia warzyw i ryby, gdy patelnia nie musi stać długo na ogniu. Do długiego smażenia panierowanych kotletów wolę olej rzepakowy, bo jest neutralny w smaku i nie szkoda go na większą porcję.

Masło, masło klarowane czy pół na pół?


Zwykłe masło ma niską temperaturę dymienia, więc na dużym ogniu szybko się pali. Klarowane dymi dopiero przy 252°C. Powstaje przez roztopienie masła i usunięcie piany oraz osadu białkowego. Poradnik pichceniomania.com podaje prosty sposób na klarowanie w domu, z masła o zawartości tłuszczu co najmniej 82%:

  1. Roztop masło na małym ogniu.
  2. Po pojawieniu się piany grzej je jeszcze 1–2 minuty.
  3. Zbierz pianę, a masło zlej znad białego osadu.

Jeśli nie chcesz klarować, połącz masło z taką samą ilością oleju (1:1). Takie masło przypala się wolniej.

Jaka patelnia do smażenia na płycie indukcyjnej?


Do smażenia na płycie indukcyjnej najlepsza jest patelnia z grubym dnem, które działa na indukcji (dno ferromagnetyczne), i taka, na której porcja mieści się w jednej warstwie. Gruby spód trzyma ciepło, więc kawałek zimnego mięsa nie zbija temperatury na starcie. Świetnie sprawdzają się patelnie stalowe i żeliwne.

Przywieranie wynika częściej z pośpiechu niż z wieku patelni, według pysznosci.pl. W mojej kuchni obowiązuje jedna kolejność: rozgrzewam patelnię, potem wlewam tłuszcz, potem kładę produkt. Nie ruszam go, dopóki sam nie odejdzie od dna. Próba oderwania go za wcześnie kończy się przyklejoną skórką.

Czego unikać:

  • Patelni z cienkim dnem, które nagrzewa się nierówno i pali produkt w jednym miejscu.
  • Patelni z porysowaną lub zniszczoną powłoką (takiej sama nie używam).
  • Patelni za małej do porcji, bo produkty leżą wtedy jeden na drugim.


Smażenie płytkie czy głębokie?


Smażenie płytkie to cienka warstwa tłuszczu na patelni i przewracanie produktu, a smażenie w głębokim tłuszczu polega na zanurzeniu go w tłuszczu.

Smażenie płytkieSmażenie głębokie
Ilość tłuszczuCienka warstwa na dnieTyle, żeby produkt się zanurzył
NaczyniePatelniaGarnek o wysokich ściankach
Co się smażyKotlety, ryba, jajka, warzywaFrytki, pączki, krokiety
Na co uważaćPrzywieranie i przypalanieDym z tłuszczu i pryskanie

Obie metody odbywają się w podobnym zakresie temperatur. Osobna odmiana to stir fry, czyli smażenie w woku: krótko, na dużym ogniu, z ciągłym mieszaniem. W domu głębokie smażenie robię rzadko i zawsze w garnku z wysokimi ściankami.

Dlaczego mięso się dusi zamiast rumienić?


Bo na patelni jest za dużo wody. Duża porcja oddaje sok szybciej, niż ten zdąży odparować, więc zamiast smażenia zaczyna się duszenie, a mięso robi się szare zamiast rumianego, jak opisuje kuchnia.przyslijprzepis.pl. Rumienieniem rządzi reakcja Maillarda, która odpowiada za smak, zapach i złotą barwę smażonych potraw. Suszone grzyby do farszu trafiają na patelnię dopiero po namoczeniu i krótkim gotowaniu; czas gotowania suszonych grzybów zależy od tego, czy idą do farszu, czy do zupy.

Jedna tura na raz się nie uda. Smażę zawsze w dwóch, a jeśli patelnia jest mała, w trzech. Przyczyny szarego mięsa są trzy:

  • Za duża porcja naraz.
  • Mokry produkt, prosto z opakowania.
  • Za zimna patelnia, na której mięso puszcza sok, zanim zacznie się rumienić.


Jak panierować, żeby panierka nie odpadała?


Panierka odpada, gdy kolejność jest zła albo produkt jest mokry. Klasyczna panierka ma trzy kroki:

  1. Obtocz kawałek w mące i strząśnij nadmiar.
  2. Zanurz go w roztrzepanym jajku.
  3. Obtocz w bułce tartej i lekko dociśnij.

Okruchy panierki, które zostają w tłuszczu, szybko ciemnieją i przypalają się przy kolejnych porcjach (polki.pl). Dlatego między turami wyławiam je łyżką cedzakową albo zmieniam tłuszcz.

Czy rybę do smażenia obtacza się w jajku?


Tak, w klasycznej panierce jajko jest między mąką a bułką tartą, jak podaje pysznosci.pl. Filet bez panierki przed smażeniem wystarczy osuszyć ręcznikiem papierowym.

Ile razy można użyć tego samego oleju?


Tłuszcz służy do jednego smażenia: według zaleceń dietetycznych resztki wylewa się po każdym cyklu. Zużyty tłuszcz wsiąka w potrawę i nadaje jej brązowy, nieapetyczny wygląd. Dietetyczka cytowana przez kuchnia.wp.pl wskazuje też, że przegrzany tłuszcz uwalnia akroleinę, uznawaną za związek rakotwórczy. Dymiącego oleju nie należy zostawiać na ogniu.

Przecedzony olej po panierce i tak ciemnieje, więc go nie oszczędzam. Nie wylewam go do zlewu: wystudzony zbieram do zamykanego pojemnika.

Jak smażyć bezpiecznie?


  • Nie odchodź od patelni, dopóki tłuszcz jest na ogniu.
  • Osusz produkt przed włożeniem, także rybę ręcznikiem papierowym, bo wtedy mniej pryska.
  • Płonącego tłuszczu nie gaś wodą. Przykryj patelnię pokrywką i wyłącz płytę.
  • Odwróć rączkę patelni od krawędzi blatu.


Łosoś z patelni jako przykład całej techniki


Łosoś pokazuje wszystkie zasady naraz: suchy filet, rozgrzany tłuszcz, jedna warstwa, jedno przewrócenie. Skóra po dobrym smażeniu robi się chrupiąca, a nie gumowa.

  1. Osusz filet ręcznikiem papierowym.
  2. Rozgrzej patelnię, potem wlej olej rzepakowy lub oliwę.
  3. Połóż filet skórą do dołu, z odstępami od innych kawałków.
  4. Nie ruszaj go, dopóki sam nie odejdzie od dna.
  5. Odwróć raz.

Zapach ryby ograniczają 2–3 plasterki surowego jabłka położone na patelni obok (polki.pl).

Resztkę łososia rozdrabniam do sałatki albo rozgniatam na pastę do kanapek. Następnego dnia smakuje nawet lepiej niż świeżo z patelni.

Czym smażenie różni się od innych technik?

Czym smażenie różni się od duszenia?


Smażenie odbywa się w tłuszczu bez wody, a duszenie w płynie pod przykryciem. Kiedy mięsa jest za dużo, patelnia zamienia się w naczynie do duszenia, bo sok nie ma gdzie odparować.

Smażenie czy gotowanie na parze?


Para nie rumieni i nie wymaga tłuszczu. Smażenie daje skórkę dzięki reakcji Maillarda. Jeśli szukasz lżejszej obróbki tych samych warzyw i ryb, zajrzyj do tekstu o gotowaniu na parze w domu, z czasami i ilością wody.

Co najpierw smażyć, mięso czy cebulę?


To zależy od dania. Mięso do rumienienia smaży się najpierw i w małych porcjach, a cebulę potem, na tym samym tłuszczu. Dzięki temu cebula zbiera z dna smak po mięsie, a nie przypala się, zanim mięso się zrumieni.

Które warzywa chłoną najwięcej tłuszczu?


Bakłażan. Wypija olej jak gąbka, więc przed smażeniem trzeba go odpowiednio przygotować. Solenie i obieranie opisano w tekście o soleniu bakłażana przed smażeniem.

Co zrobić z ugotowanymi ziemniakami z wczoraj?


Odsmażyć je na rozgrzanym tłuszczu w jednej warstwie. Ta sama zasada, co przy mięsie: kiedy leżą jeden na drugim, parują i się rozpadają. Żeby nie zamieniły się w papkę, ważny jest sposób ich wcześniejszego gotowania, opisany w tekście o ugotowanych ziemniakach.


egotuj.pl/techniki-kuchenne/sm…

Trasa Bartoszyce–Olsztyn: drogi, kilometry i czas przejazdu


W skrócie

Z Bartoszyc do Olsztyna jedzie się drogą krajową 51 przez Lidzbark Warmiński i Dobre Miasto: 71 km, ok. 77 minut bez korków. Gdy DK51 jest zablokowana, zostaje objazd przez Bisztynek, Jeziorany i Barczewo, dłuższy o kilka minut.

Którędy jechać z Bartoszyc do Olsztyna?


Cała trasa to DK51, bez skrętów poza miastami: 67,5 z 71 km przejeżdża się drogą krajową, resztę stanowią ulice w Bartoszycach, Lidzbarku, Dobrym Mieście i Olsztynie. Po kolei:

  • Wyjazd z Bartoszyc ulicą Warszawską na południe, na DK51 (dojazd do Bartoszyc z innych kierunków opisujemy osobno).
  • DK51 do Lidzbarka Warmińskiego.
  • DK51 przez Dobre Miasto.
  • Dywity i wjazd do Olsztyna od północy.

W odwrotnym kierunku jest tak samo. Z Olsztyna wyjeżdża się DK51 na północ przez Dywity i dalej tymi samymi miastami do Bartoszyc. Na całej trasie conadrogach.pl notuje 9 stacji paliw i 4 fotoradary lub miejsca kontroli.

Ile kilometrów i ile minut zajmują kolejne odcinki?


Łącznie wychodzi 71 km i ok. 77 minut jazdy bez zatrzymań. Odcinki to wyliczenie routera na danych OpenStreetMap, liczone do centrum każdego miasta:

Odcinekkmmin
Bartoszyce → Lidzbark Warmiński24,126
Lidzbark Warmiński → Dobre Miasto22,525
Dobre Miasto → Dywity17,720
Dywity → centrum Olsztyna10,416

Suma tabeli (ok. 75 km i 87 minut) wychodzi wyżej, bo każdy odcinek liczony jest do centrum miasta i od niego. Przelotem DK51 jest krócej.

Czy busem jedzie się dłużej?


Nie, prawie tyle samo: ExpressBus potrzebuje według rozkładu 78 minut wobec 77 autem. Auto wygrywa wtedy, gdy bus nie jeździ, bo ostatni kurs z Bartoszyc odjeżdża o 19:40. Szczegóły: busy z Bartoszyc do Olsztyna.

Jak objechać DK51, gdy jest zamknięta?


Najkrótszy objazd prowadzi przez Bisztynek, Jeziorany i Barczewo i wydłuża jazdę o ok. 6 km i 7 minut.

DrogaPrzezkmCzas
DK51Lidzbark Warmiński, Dobre Miasto, Dywity71ok. 77 min
Objazd 1DK57 (ok. 27 km) przez Bisztynek, DW593 (11,4 km) do Jezioran, DW595 (16,3 km) do Barczewa, DK16 (10,8 km) do Olsztyna77ok. 84 min
Objazd 2DK57 przez Bisztynek i Biskupiec, potem DK16ok. 90ok. półtorej godziny

Pierwszy objazd wybieram wtedy, gdy DK51 blokują roboty albo wypadek w Lidzbarku lub Dobrym Mieście. Przez Biskupiec jadę tylko wtedy, gdy i tak mam do pokonania DK57, bo ta sama droga prowadzi też w stronę Szczytna i lotniska w Szymanach. Bez takiego powodu 13 km więcej niż przez Bisztynek to strata.

Co mija się po drodze?


Między Bartoszycami a Olsztynem są dwa miasta, Lidzbark Warmiński i Dobre Miasto, oraz 16 wsi. Naturalny przystanek wypada w Lidzbarku Warmińskim po 24 km, mniej więcej w jednej trzeciej drogi. Jeśli chcesz zrobić przerwę, zobacz atrakcje Lidzbarka Warmińskiego. Miejscowości w kolejności jazdy z Bartoszyc:

  • do Lidzbarka: Plęsy, Osieka, Bukowo, Samolubie, Morawa, Rogóż, Markajmy
  • Lidzbark Warmiński, potem Kraszewo, Miłogórze, Smolajny, Kosyń
  • Dobre Miasto, potem Stary Dwór, Barcikowo, Kabikiejmy Dolne, Spręcowo
  • Dywity i Olsztyn


Jak jedzie się tą trasą zimą?


Śnieg pada w Bartoszycach średnio przez 26 dni w roku (Open-Meteo, lata 2016–2025). Najczęściej w styczniu, ok. 9 dni. Grudzień ma ich niecałe 5.
Wykres: średnia liczba dni ze śniegiem w Bartoszycach według miesięcyDni z opadem śniegu w Bartoszycach, średnio na miesiąc. Dane: Open-Meteo, 2016–2025

Czy da się dojechać do Olsztyna rowerem?


Tak. Przykładowa trasa użytkownika w bikemap.net ma 71,6 km i ok. 4,5 godziny jazdy. Nawierzchnia nieutwardzona to 21% tej trasy.

Pierwsze 24 km da się przejechać z dala od DK51, opisuje to wpis o dojeździe rowerem do Lidzbarka bocznymi drogami.

The post Trasa Bartoszyce–Olsztyn: drogi, kilometry i czas przejazdu first appeared on Nad Łyną.

Biegi w Płońsku: Bieg Niepodległości i inne imprezy biegowe


Zanim przeczytasz

Główny bieg Płońska to Bieg Niepodległości: 11 listopada, 5 km ulicą Kopernika, start przy MCK. Zapisy idą przez internet. Poza listopadem odbywają się charytatywne biegi Kwartetu Biegowego „Cztery Pory Roku”, które przez sezon wędrują po gminach powiatu płońskiego.

Kiedy i gdzie odbywa się Bieg Niepodległości?


V Bieg Niepodległości odbędzie się w środę 11 listopada 2026 r. przy ulicy Mikołaja Kopernika, obok Miejskiego Centrum Kultury (biegiwpolsce.pl).

  • Start: 15:00.
  • Dystans: 5 km, bieg uliczny.
  • Organizator: Powiat Płoński.
  • Zapisy: online, w systemie catchtime.pl. W 2024 r. ruszyły we wrześniu.

Start o 15:00 to listopadowe popołudnie, więc zabierz warstwę do zdjęcia po rozgrzewce i suchą koszulkę na zmianę. W regulaminie sprawdź, czy organizator przewiduje depozyt na rzeczy i przebieralnię.

Jakie są dystanse i opłaty dla dzieci?


Dystanse z III edycji w 2024 r. (dane radioplonsk.pl):

KategoriaDystans
Przedszkolaki100 m
Klasy 1-2200 m
Klasy 3-4300 m
Klasy 5-8400 m
Dorośli5 km

W 2024 r. dziecko płaciło za start 5 zł, a dorosły 30 zł. Tegoroczny cennik sprawdź przy rejestracji.

Formularz na dorosły dystans jest w tym roku dla osób powyżej 16. roku życia. Przed zgłoszeniem dziecka zajrzyj do zapisów, jakie kategorie dziecięce przewidziano w tej edycji.

Czym jest Kwartet Biegowy „Cztery Pory Roku”?


To seria charytatywnych biegów organizowana przez Stowarzyszenie Płońscy Patrioci, która z każdym startem zmienia gminę. Wpisowe trafia na leczenie potrzebującego mieszkańca powiatu. Dorośli biegną albo maszerują z kijami (nordic walking, NW) na tym samym dystansie i ze wspólnego startu. Dzieci do 7 lat biegają 100 m, starsze, w wieku 8-11 lat, 200 m.

Terminy, miejsca i opłaty z serwisu elektronicznezapisy.pl:

EdycjaDataMiejsceStart 5 kmOpłata i zapisy
II bieg 2024 (wiosenny)18.05.2024, sobotaKroczewo, Park Podworski (gm. Załuski)15:20dorośli 30 zł, dzieci 10 zł, gotówką na miejscu
III bieg 2024 (letni)11.08.2024, niedzielaNowe Miasto, ul. Tatarska 312:15zapisy online lub na miejscu przy wolnych miejscach
I bieg 2026 (wiosenny)14.06.2026Karolinowo16:2030 zł dorośli i dzieci, gotówką na miejscu

W 2024 r. limit wynosił 220 osób na każdy bieg. Numerki odbiera się przed startem, w Karolinowie przy boisku.

Co dostaje uczestnik i jak liczony jest czas?


Czas mierzy się ręcznie, według „zasad koleżeńskich”.

  • Medal dostaje każdy, kto ukończy bieg.
  • W biegach dzieci nie ma podium, a medale dostają wszystkie.
  • Puchary lub statuetki dla trzech najszybszych w kategoriach Open Kobiet i Open Mężczyzn.
  • Kawa, herbata i ciepły posiłek po biegu.

Ręczny pomiar sprawia, że traktuję te biegi jako start rekreacyjny, dobry dla początkujących i rodzin. Opłatę wnosi się zwykle gotówką na miejscu, więc weź drobne.

Jakie jeszcze biegi odbywają się w Płońsku i okolicy?


Oprócz Biegu Niepodległości i Kwartetu w okolicy odbywają się biegi okolicznościowe, część z nich charytatywna:

  • Bieg Po Zdrowie: charytatywny bieg na terenie MODR Poświętne, 29 marca 2025 r., od 10:00 do 14:00. Zorganizowała go Szkoła Podstawowa nr 2 w Płońsku w ramach projektu „Bohaterowie Serc”, z bezpłatnymi badaniami (sp2plonsk.pl).
  • Bieg Wiosny w Tustaniu.
  • Bieg Powstania Styczniowego.
  • Bieg Konstytucji 3 Maja w Kownatach.


Kiedy w roku biegać w Płońsku?


Dotychczasowe edycje rozkładały się tak:

  • marzec 2025 r.: Bieg Po Zdrowie,
  • maj i sierpień 2024 r., czerwiec 2026 r.: biegi Kwartetu,
  • 11 listopada: Bieg Niepodległości.

Bieżące terminy biegów i innych imprez zbiera kalendarz imprez w Płońsku.

Gdzie pobiec poza powiatem?


Trzeba wyjechać z miasta: w ogólnopolskich kalendarzach nie ma płońskiego półmaratonu, a najbliższe biegi spoza powiatu leżą w promieniu 30-40 km. Lista biegów na 2026 r. z biegiwpolsce.pl wskazuje trzy:

  • XI Bieg Orła w Czosnowie, 18 października, 36 km od Płońska.
  • Cross Złotych Liści w Nowym Dworze Mazowieckim, 24 października, 29 km od Płońska.
  • Bieg Eliminator w Pniewie, 8 listopada, 32 km od Płońska.

Do Czosnowa dojedziesz S7, a przebieg i węzły opisuje nasz tekst o trasie S7 w stronę Czosnowa.

Gdzie trenować przed startem?


Przed startem możesz trenować na alejkach parku Jordanek. Biegam po nich i cenię, że są w środku miasta, więc trudno o wymówkę, że do treningu trzeba daleko jechać.

The post Biegi w Płońsku: Bieg Niepodległości i inne imprezy biegowe appeared first on Płońskie Sprawy.

Trasa Bartoszyce–Lidzbark Warmiński: drogi, kilometry i czas przejazdu


W skrócie

Z Bartoszyc do Lidzbarka Warmińskiego prowadzi droga krajowa 51: 24 km, autem ok. 25 minut bez korków. Rowerem lepiej wybrać boczne drogi przez Szwaruny i Krawczyki, bo wtedy po krajówce jedzie się tylko kawałek w każdym z miast.

Którędy jechać z Bartoszyc do Lidzbarka Warmińskiego?


To jedna droga: DK51 prowadzi niemal całą trasę, a poza miastami nie ma skrętów, więc pomylić się trudno. Z centrum do Placu Wolności w Lidzbarku jest 24,0 km, a z dworca, jak w opisie dojazdu do Bartoszyc, jedzie się około 27 minut.

  • Wylot z Bartoszyc: ulica Bohaterów Warszawy (ok. 0,5 km), potem Warszawska (3,7 km) do ronda na wylocie.
  • Odcinek poza miastami: 18,8 km DK51 bez skrętów, przez wsie.
  • Wjazd do Lidzbarka: ulica Bartoszycka do ronda przy ul. Kard. Wyszyńskiego, gdzie dochodzi droga wojewódzka 513.

W drugą stronę droga jest ta sama, z Lidzbarka wyjeżdża się ulicą Bartoszycką. Krajówka biegnie dalej przez Lidzbark i Dobre Miasto do Olsztyna: 47 km i ok. 45 minut od Lidzbarka (mazurytravel.pl).

Ile trwa przejazd autem, busem i rowerem?

Środek transportuTrasaDystansCzas
AutoDK5124 km25–27 min
BusDK51ok. 24 km28–37 min
Rower, boczne drogiSzwaruny, Krawczyki25,8 kmok. 1,4–1,8 h
Rower, DK51krajówka23,3 kmnie polecam

Busy jadą tymi samymi wsiami co auta. W Rogożu i Markajmach zatrzymują się na żądanie, więc trzeba dać kierowcy znak. Przewoźników i kursy opisuje wpis o busach do Lidzbarka Warmińskiego.

Miejscowości po drodze


Wsi na trasie jest osiem, a granica powiatów leży między Bukowem a Samolubiem, czyli mniej więcej między 9. a 11. kilometrem. Odległości liczone są od centrum Bartoszyc, według danych OpenStreetMap z 2026 r.

MiejscowośćKm od BartoszycGmina / powiat
Połęcze2,2gmina Bartoszyce, pow. bartoszycki
Plęsy3,7gmina Bartoszyce, pow. bartoszycki
Osieka6,3gmina Bartoszyce, pow. bartoszycki
Bukowo8,9gmina Bartoszyce, pow. bartoszycki
Samolubie11,1gmina Kiwity, pow. lidzbarski
Morawa14,3pow. lidzbarski
Rogóż16,7pow. lidzbarski
Markajmy20,9pow. lidzbarski
Lidzbark Warmiński24,0pow. lidzbarski

Którędy rowerem bez krajówki?


Jedź bocznymi drogami przez Szwaruny i Krawczyki. Po krajówce pokonasz wtedy tylko krótkie odcinki w obu miastach: ulicę Warszawską w Bartoszycach i Bartoszycką w Lidzbarku. Router rowerowy liczy na to 1 h 48 min, a przy równym tempie 18 km/h wychodzi niecałe półtorej godziny.

Najkrótsza trasa routera ma 23,3 km, ale aż 16,7 km z tego to DK51. Krajówką rowerem nie jechałabym nawet dla zaoszczędzenia 2,5 km, bo jeździ nią dużo ciężarówek; odradza ją także wpis o busach. Boczną trasę obejrzyj przed wyjazdem na mapie, odcinek po odcinku.

Szwaruny i Krawczyki były przystankami osobowymi dawnej linii kolejowej 255.

Co warto zobaczyć po drodze?


Najlepiej zboczyć do Stoczka Klasztornego w gminie Kiwity. Wariant przez Stoczek ma 31,2 km i zajmuje ok. 38 minut, czyli o 7 km i 13 minut więcej niż prosto.

W Stoczku stoi sanktuarium, w którym w latach 1953–1954 internowano kard. Stefana Wyszyńskiego. Co zobaczyć w samym mieście, opisują atrakcje Lidzbarka Warmińskiego.

Jak objechać DK51, gdy jest zamknięta?


Objazd prowadzi przez Kiwity, najpierw drogą krajową 57, potem wojewódzką 513. Ma 37,4 km i zajmuje ok. 40 minut, czyli kwadrans dłużej niż jazda prosto.

Jak jeździ się tędy zimą?


Zimą trzeba liczyć się ze śniegiem: w Lidzbarku w latach 2016–2025 padał średnio przez 29 dni w roku, najczęściej w styczniu (9,1 dnia; Open-Meteo, ERA5). Na zimowy wyjazd doliczaj zapas do czasu przejazdu z tabeli, a rower w takie dni lepiej odpuścić.

Gdzie zostawić auto w Lidzbarku?


Bezpłatne parkingi są w Lidzbarku między innymi (mazurytravel.pl) przy:

The post Trasa Bartoszyce–Lidzbark Warmiński: drogi, kilometry i czas przejazdu first appeared on Nad Łyną.

Płońsk–Warszawa: odległość i czas jazdy autem


Zanim przeczytasz

Płońsk i Warszawa dzielą ok. 62 km w linii prostej. Autem jedzie się ok. 57 minut bez korków, ale ostateczny czas zależy od celu w Warszawie. Autobus dowozi do Młocin od 54 minut, a bezpośredniego pociągu nie ma.

Ile kilometrów dzieli Płońsk od Warszawy?


Ok. 62 km w linii prostej, drogą 65-67 km. Rozrzut drogi bierze się z punktu startu w Warszawie, a odległość drogową podają wyznaczniki tras (wrzesień 2026). Trasa autobusu jest krótsza od drogi autem: liczy minimum 59 km.

MiaraOdległośćUwaga
Linia prostaok. 62 kmPłońsk i Warszawa
Droga autem65-67 kmS7 i DK7, zależnie od celu w Warszawie
Trasa autobusu FlixBusmin. 59 kmdo Metro Młociny

Którędy jedzie się autem z Płońska do Warszawy?


Cała trasa to trzy odcinki:

  • z Płońska obwodnicą do węzła Płońsk Południe (Siedlin),
  • S7 na odcinku 34,6 km do węzła Czosnów, dwiema jezdniami po trzy pasy,
  • DK7 przez Łomianki do granicy Warszawy.

Z centrum Płońska jedź na węzeł Siedlin. Czas przejazdu liczy się od drzwi do drzwi, a nie od wjazdu na ekspresówkę.

Odcinek S7 jest przewidywalny: przy dozwolonej prędkości zajmuje ok. 18 minut. Zmienny jest dopiero odcinek za Czosnowem, na DK7.
Droga ekspresowa z trzema pasami ruchu w każdą stronę i samochodami osobowymi

Ile jedzie się autem do Młocin, centrum i na Lotnisko Chopina?


Do Warszawy auto potrzebuje ok. 57 minut bez korków. Stały jest odcinek S7, resztę wyznacza DK7 przez Łomianki i przejazd przez miasto.

Młociny leżą przy północnym wjeździe DK7 do Warszawy, więc dojazd tam jest najkrótszy. Śródmieście i Lotnisko Chopina wymagają przejazdu przez miasto, a to wydłuża drogę i czyni ją mniej przewidywalną. Przy celu w centrum porównaj auto z autobusem do Młocin i dalej metrem.

Ile kosztuje przejazd autem?


Koszt to głównie paliwo. Za przejazd S7 i DK7 samochodem osobowym nie płaci się opłat, bo system e-TOLL obejmuje pojazdy powyżej 3,5 t (GDDKiA).

Wzór jest prosty: kilometry razy spalanie na 100 km, podzielone przez 100, razy cena litra.

Przykładowo w obie strony wychodzi 130 km. Przy spalaniu 6 l/100 km to 7,8 l paliwa. Wstaw aktualną cenę ze stacji i porównaj wynik z ceną biletu autobusowego w tabeli niżej.

Jak często jeżdżą autobusy z Płońska do Warszawy?


FlixBus jedzie do Warszawy co najmniej trzy razy dziennie, a bezpośrednie kursy mają też PKS Polonus i Adam Klimkiewicz (A&M Travel). Odjazdy są z Dworca Autobusowego przy ul. Warszawskiej 51. Pełne rozkłady i przystanki opisuje tekst o autobusach z Płońska do Warszawy.

Auto, autobus czy pociąg?


Zestawienie opiera się na rozkładach i wyszukiwarkach przewoźników z października 2026.

ŚrodekSkąd w PłońskuDokąd w WarszawieCzasCenaPrzesiadki
Autoz domuMłociny, centrum, lotniskook. 57 min do Warszawy, dalej zależy od celupaliwo0
Autobus FlixBusDworzec Autobusowy, ul. Warszawska 51Metro Młocinyod 54 minod 16,99 zł0
Autobus PKS Polonusul. Warszawska 51Dworzec Zachodni1 h 10 min do 1 h 22 min26 zł0
Autobus FlixBusul. Warszawska 51Lotnisko Chopina1 h 42 min do 1 h 45 min25-27 zł0
Pociąg KMstacja, ul. Towarowa 7Warszawa Wschodniaok. 2 h 17 min–1 (Nowy Dwór Mazowiecki)

Czas pociągu podano dla przejazdu z Warszawy Wschodniej do Płońska.

Decyduje cel w Warszawie. Do Młocin i na północ miasta wybierz autobus, bo bilet kosztuje od 16,99 zł. Na lotnisko albo przy kilku adresach do obsłużenia lepsze jest auto. Pociąg ma sens tylko wtedy, gdy mieszkasz blisko stacji i nie spieszysz się.

Czy S7 jest już gotowa aż do Warszawy?


Nie, S7 kończy się w Czosnowie. Odcinek Płońsk–Czosnów jest otwarty na całej długości od 19 grudnia 2025 r. (komunikat gov.pl). Za Czosnowem ekspresówki nie ma, dalej prowadzi DK7. Węzły i parametry tego odcinka opisuje tekst o odcinku S7 Płońsk–Czosnów.

Kiedy pociąg pojedzie z Płońska prosto do Warszawy?


Bezpośredniego pociągu na razie nie ma i nie podano terminu jego uruchomienia. 7 października 2025 r. PKP Intercity przedstawiło plan kilkunastu nowych tras przez małe i średnie miasta. Ministerstwo Infrastruktury podało wtedy, że przez Płońsk może przebiegać nowa trasa Warszawa–Gdynia (radioplonsk.pl).

Czy z Warszawy do Płońska jedzie się tą samą drogą?


Tak, w odwrotnej kolejności: DK7 przez Łomianki, potem S7 do węzła Siedlin i obwodnicą do Płońska. Objazd i dojazd z innych miast opisuje tekst o dojeździe do Płońska z Warszawy.

The post Płońsk–Warszawa: odległość i czas jazdy autem appeared first on Płońskie Sprawy.

Domy na sprzedaż w Bartoszycach i okolicy: ceny, rodzaje domów i gdzie szukać ofert


W skrócie

Dom w Bartoszycach kosztuje w ogłoszeniach od 360 000 do 970 000 zł, a we wsiach pod miastem już od 160 000 zł. Cenę różnicuje przede wszystkim położenie (miasto albo wieś) i stan domu, nie sam metraż. Stary dom wolnostojący w mieście wychodzi taniej za metr niż nowy dom na wsi. To ceny ofertowe z ogłoszeń z września i października, czyli kwoty, o które proszą sprzedający, a nie ceny transakcyjne.

Ile kosztuje dom w Bartoszycach i okolicy?


W mieście dom kosztuje 360 000-970 000 zł, we wsiach 160 000-450 000 zł, a nowsze domy z dużą działką 850 000-1 299 000 zł. Dokładniej widać to w zestawieniu z ogłoszeń na portalach gratka.pl, lento.pl, kazo.pl, morizon.pl, nieruchomosci-online.pl, adresowo.pl i domiporta.pl z września i października 2026; cenę za m² wyliczyła redakcja.

Miejscowość / ulicaTypm²DziałkaCena ofertowazł/m²
Bartoszyce, ul. Mickiewiczadom wolnostojący, dwurodzinny160547 m²360 000 zł2250
Bartoszyce, ul. gen. Bemadom wolnostojący, 8 pokoi1871528 m² (3 działki)650 000 zł3476
Bartoszyce, ul. Teresy Bratekdom wolnostojący, piętrowyok. 110721 m²410 000 zł3727
Bartoszyce, ul. Zielonapołowa bliźniaka127355 m²699 000 zł5504
Bartoszyce, ul. Szarych Szeregówdom wolnostojący190701 m²970 000 zł5105
Bartoszycebliźniak, 4 pokoje120–560 000 zł4667
Ceglarkidom wolnostojący, piętrowy160–850 000 zł5313
Szwarunydom wolnostojący2351 ha ze stawem1 299 000 zł5528
Szylina Wielkadom parterowy, 2024 r.1144085 m² ze stawem899 000 zł7886
Wawrzynypołowa bliźniaka702600 + 2991 m²450 000 zł6429
Lusiny (gm. Bartoszyce)budynek mieszkalny621972 m² budowlanej325 000 zł5242
Wirwiltydom129–370 000 zł2868
Łabędnikpołowa bliźniaka15110 arów450 000 zł2980
Żołędnikpół domu140–220 000 zł1571
Domarady (gm. Sępopol)domok. 120ok. 45 arów295 000 zł2458
Masuny (gm. Sępopol)siedlisko1503500 m²270 000 zł1800
Śmiardowodomek70ok. 1 ha160 000 zł2286

Ogłoszenia przy Mickiewicza i Bema są już nieaktywne, więc ich wiersze to ostatnie znane ceny.

Cena za metr myli, gdy do domu należy duża działka. Połowa bliźniaka w Wawrzynach stoi na dwóch działkach o łącznej powierzchni 5591 m², więc 6429 zł/m² płaci się głównie za grunt. W Lusinach działka budowlana ma 1972 m², a budynek tylko 62 m². Takie oferty porównuj po cenie całości i powierzchni działki, a nie po samym zł/m².
Wykres: cena ofertowa za m² wybranych domów w Bartoszycach i okolicy, w zł/m²Cena za m² wybranych ofert domów. Dane: ogłoszenia z portali, wyliczenie redakcji, 2026

Jakie domy są w ofertach?


Oferty dzielą się na pięć typów, od starych domów w mieście po siedliska.

Stare domy wolnostojące w mieście


To domy z najniższą ceną za metr w mieście: 2250-3727 zł/m². Dom przy Mickiewicza jest dwurodzinny i jednopiętrowy, po częściowym remoncie (część okien PCV, nowe tynki), z drzwiami na ogród do wymiany. Przy Bema ogłoszenie opisuje 8 pokoi i możliwość wydzielenia 2 osobnych lokali, a do tego piwnicę, piec gazowy i budynek gospodarczy z garażem. Dom przy Bratek, częściowo podpiwniczony, stoi na osiedlu domów jednorodzinnych.

Ogłoszenia rzadko podają rok budowy, a wolnostojący dom w centrum Bartoszyc może pochodzić sprzed 1945 r., kiedy miasto należało do Prus Wschodnich i nazywało się Bartenstein. Dlatego o rok budowy trzeba zapytać wprost. Jak wyglądała tamta zabudowa, widać na pocztówkach sprzed 1945.

Bliźniaki i połowy domów


Bliźniak w mieście kosztuje 560 000-699 000 zł (4667-5504 zł/m²). Najdroższa jest połowa bliźniaka przy Zielonej: 5 pokoi, oferta na portalu od 3 sierpnia, podbita 2 października. W podobnej cenie są dwa inne bliźniaki. Pierwszy to bliźniak z tabeli: ma piwnicę, garaż, docieplenie i ogrzewanie gazowe, a sprzedaje go właściciel bez pośrednika. Drugi, 109 m² po termomodernizacji, kosztuje 569 000 zł.

Na wsi połowa domu kosztuje 220 000-450 000 zł. Ta w Łabędniku ma garaż pod domem i strych do adaptacji, a pół domu w Żołędniku jest ponad trzy razy tańsze niż połowa bliźniaka przy Zielonej.

Nowe i energooszczędne domy


Nowe i nowsze domy stoją głównie we wsiach pod miastem i kosztują 850 000-1 299 000 zł. Najdroższy metr w zestawieniu ma parterowy dom w Szylinie Wielkiej z 2024 r.: 7886 zł/m². Dom w Szwarunach, z hektarową działką ze stawem, ma pompę ciepła i fotowoltaikę. Dom w Ceglarkach na obrzeżach miasta nazwano dwudziestoparoletnim, więc to dom z ostatnich dekad, nie nowy.

Domy do remontu i najtańsze oferty


Najtańsze domy kosztują do 300 000 zł i stoją we wsiach: w Śmiardowie, Żołędniku, Masunach, Paluzach i Domaradach. Domek w Śmiardowie ma budynki gospodarcze i letnią kuchnię. W Paluzach koło Bisztynka dom na ok. 0,88 ha kosztuje 260 000 zł.

Określenie „do remontu” obejmuje bardzo różne stany. W Żołędniku w ostatnich 3 latach wymieniono strop nad piwnicą, ściany działowe, elektrykę i hydraulikę, ale ogrzewanie to nadal centralne z piecem na drewno. Powyżej tego przedziału jest oferta z Roskajm, między Bartoszycami a Sępopolem: dwa domy (210 m²) na 4980 m² terenu za 449 000 zł.

Siedliska i domy z dużą działką


Działka od 0,4 do 1 ha i więcej podnosi cenę mniej niż metraż domu. Siedlisko w Masunach to budynek mieszkalny, obora i budynki gospodarcze na 3500 m², a sprzedający dopuszcza dokupienie ok. 9 ha ziemi ornej. Hektar w Śmiardowie wchodzi w cenę domku, który jest najtańszą ofertą w zestawieniu. W Lusinach działka budowlana leży blisko Jeziora Kinkajmskiego.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie starego domu na Warmii?


Najpierw ustal stan prawny i źródło ciepła, potem oceń dach, kominy, instalacje i piwnicę.

  • Ustal, ilu jest właścicieli i ile aktów notarialnych: dom w Domaradach ma dwóch właścicieli i dwa akty notarialne.
  • Przy połowie domu sprawdź, jak podzielono budynek i działkę.
  • Sprawdź w księdze wieczystej, czy grunt jest własnością, czy użytkowaniem wieczystym.
  • Przy dokupieniu ziemi ornej (siedlisko w Masunach daje taką możliwość) omów z notariuszem ograniczenia wynikające z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.
  • Zapytaj o źródło ciepła: gaz (Bema), piec na drewno (Żołędnik), pompa ciepła (Szwaruny).
  • Obejrzyj dach i kominy; ogłoszenie z Mickiewicza wylicza blachodachówkę i wyremontowane kominy jako zrobione.
  • Sprawdź wiek instalacji elektrycznej i hydraulicznej; ta sama oferta chwali nową elektrykę miedzianą.
  • Zajrzyj do piwnicy i obejrzyj strop nad nią, bo wiele ofert opisuje domy podpiwniczone.

Przy domu sprzed 1945 r. najpierw pytam o rok budowy i wpis do gminnej ewidencji zabytków, dopiero potem o kafelki. Prace przy budynku z ewidencji wymagają uzgodnień.

Dom w mieście czy na wsi pod Bartoszycami?


Wieś daje większą działkę i niższą cenę całości, a miasto media miejskie i krótszą drogę do szkół i sklepów. Różnicę widać też w złotówkach za metr: w naszym zestawieniu mieszkań w blokach metr kosztuje ok. 4400-5000 zł, a stary dom wolnostojący w mieście 2250-3727 zł.

Ogłoszenia umieszczają Łabędnik, Żołędnik, Lusiny i Szwaruny w gminie Bartoszyce. Wsie gminy Bartoszyce opisaliśmy osobno, więc łatwo sprawdzić, co leży za nazwą z ogłoszenia.

Jak daleko ze wsi do Bartoszyc?


Szwaruny i Wawrzyny leżą tuż przy mieście (ogłoszenia mówią o „5 min” i „przedmieściu Bartoszyc”), a Domarady w gminie Sępopol ok. 15 km. Odległość z ogłoszenia traktuj jak dane do sprawdzenia na mapie, bo każdy sprzedający liczy ją od innego punktu. Rozkłady autobusów i pociągów do Bartoszyc i dalej do Olsztyna zbiera tekst: dojazd do Bartoszyc.

Na ile pensji wystarcza dom w Bartoszycach?


Dom przy ul. Bratek to ok. 50 przeciętnych pensji brutto w powiecie bartoszyckim, a pół domu w Żołędniku ok. 27. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto wyniosło tam w 2025 r. 8150,88 zł (dane GUS). Przy przeprowadzce pod Bartoszyce o zdolności kredytowej decydują zarobki, a lokalny rynek pracy opisuje tekst: praca w Bartoszycach.

Gdzie szukać ofert domów?


Najwięcej domów z Bartoszyc pokazują gratka (9 ogłoszeń), lento (8) i kazo (5), a adresowo.pl wyróżnia oferty bez pośredników.

  • Lento: 4 oferty bez pośredników i 4 od pośredników (wrzesień 2026).
  • Morizon: 4 domy w gminie Bartoszyce.
  • Adresowo.pl: wsie Łabędnik, Żołędnik i Domarady.
  • Domiporta: wyszukiwanie ulicy Marksa w październiku 2026 nie daje wyników, serwis pokazuje oferty z promienia 15 km.

Otodom ma filtr powiatu bartoszyckiego i wsi, a OLX to źródło ofert prywatnych; oba portale opisuje tekst o ogłoszeniach mieszkań w Bartoszycach.

Ta sama oferta często wisi na trzech portalach: dom w Szwarunach znajdziesz na lento, gratce i kazo, a dom przy Bratek na lento, kazo i nieruchomosci-online. Agregatory podają w tytułach 227 (Mitula) i 249 (Nestoria) domów „w Bartoszycach”, ale to liczby z okolicą i duplikatami. Metraż sprawdź przed oględzinami: ogłoszenie z Wirwilt podaje 129 m² w opisie i 126 m² w parametrach.

Jak sprawdzić ceny transakcyjne domów?


Ceny transakcyjne sprawdzisz w Rejestrze Cen Nieruchomości (RCN), który prowadzi starostwo powiatowe w Bartoszycach; zbiór RCN jest też w serwisie dane.gov.pl. Porównuj transakcje domów z działką o podobnej powierzchni, nie mieszkań.

The post Domy na sprzedaż w Bartoszycach i okolicy: ceny, rodzaje domów i gdzie szukać ofert first appeared on Nad Łyną.

Płońsk w czasie II wojny światowej


Zanim przeczytasz

Płońsk nie leżał w Generalnym Gubernatorstwie. W 1939 roku zajęły go wojska niemieckie, a miasto weszło w granice Rzeszy pod nazwą Plöhnen i to wyznaczyło charakter okupacji. Zagładzie uległa społeczność żydowska, czyli około połowy przedwojennych mieszkańców. Okupacja skończyła się 19 stycznia 1945 roku.

Jak Płońsk znalazł się w granicach Rzeszy?


Miasto stało się siedzibą powiatu Landkreis Plöhnen w rejencji ciechanowskiej (Regierungsbezirk Zichenau). Rejencja należała do Prus Wschodnich, istniała w latach 1939-1945, a odpowiadał za nią gauleiter Erich Koch.

Według stanu z 1 stycznia 1945 roku do powiatu należały też skrawki dawnego powiatu warszawskiego: Zakroczym i Nowy Dwór. Sąsiednie miasta również dostały niemieckie nazwy:

Nazwa polskaNazwa niemiecka
PłońskPlöhnen
CiechanówZichenau
PułtuskOstenburg
PłockSchröttersburg
SierpcSichelberg
MławaMielau

Jeśli szukasz w aktach, na mapach albo w dokumentach rodzinnych śladów z lat 1939-1945, wpisuj niemieckie nazwy miejscowości i rejencji.

Co stało się z płońskimi Żydami w latach 1940-1942?


Niemcy zamknęli płońskich Żydów w getcie, a potem wywieźli ich do Auschwitz-Birkenau. Przed wojną Żydzi stanowili około połowy mieszkańców miasta, czyli prawie 6 tys. osób. Getto objęło rejon ulic Warszawskiej, Pułtuskiej, Koziej, Krzywej i Wyszogrodzkiej, na obszarze około 1 km². Przebywało w nim około 12 tys. osób: Żydzi z Płońska oraz z powiatu i powiatów sąsiednich.

Głód i przeludnienie doprowadziły do epidemii tyfusu. Judenrat, czyli rada żydowska, uzyskał dwukrotne przesunięcie terminu likwidacji getta.

  • wrzesień 1940: utworzenie getta
  • przełom listopada i grudnia 1942: likwidacja getta, wywózki w kilku transportach
  • 15 grudnia 1942: ostatni transport, według Domu Pamięci

W Archiwum Ringelbluma zachowały się kartki wyrzucone z pociągów jadących z Płońska do Auschwitz. Pełny opis getta, cmentarza i synagogi znajdziesz w tekście o historii żydowskiego Płońska.

Co wydarzyło się na Piaskach w styczniu 1945?


16 stycznia 1945 roku Niemcy rozstrzelali na Piaskach 78 mieszkańców Płońska i powiatu płońskiego. Było to trzy dni przed wyjściem okupanta z miasta.

Na Piaskach stoi dziś pomnik zbrodni niemieckiej, który upamiętnia te ofiary.

Kiedy Płońsk został wyzwolony?


Miasto zajęły 19 stycznia 1945 roku oddziały 65 Armii II Frontu Białoruskiego gen. Pawła Batowa. W tym dniu skończyła się niemiecka okupacja.

W 1945 roku dawna rejencja ciechanowska wróciła do województwa warszawskiego. W Płońsku jest ulica 19 Stycznia, a jej nazwa zbiega się z datą zajęcia miasta.

Jakie straty poniósł Płońsk?


Największą stratą była zagłada społeczności żydowskiej. Większość płońskich Żydów Niemcy wymordowali. Przy likwidacji getta wyburzyli większość pożydowskich domów i zniszczyli cmentarz żydowski. Ofiary poniosła także ludność polska.

Dziś dawną dzielnicę żydowską odczytuję głównie z przebiegu ulic Warszawskiej, Koziej i Krzywej.

Gdzie w Płońsku upamiętniono ofiary wojny?


Ślady pamięci są w trzech miejscach:

  • cmentarz parafialny: groby żołnierzy poległych w 1939 roku
  • Piaski: pomnik zbrodni niemieckiej
  • Dom Pamięci przy ul. Warszawskiej 2: wystawa „Spójrz – przypomnij” o społeczności żydowskiej Płońska

Dom Pamięci otwarto 20 października 2023 roku. To właściwe miejsce dla kogoś, kto chce zobaczyć, kim byli płońscy Żydzi, zanim przyszła wojna.

Co roku 1 września obchody rocznicy wybuchu wojny zaczynają się mszą w kościele św. Maksymiliana Kolbego. Uczestnicy idą potem ulicą Kopernika na cmentarz parafialny i składają kwiaty przy grobach żołnierzy. Cmentarz parafialny i kamienica Domu Pamięci należą do zabytków Płońska.
Groby z zapalonymi zniczami na cmentarzu zimą

Czy w okolicy Płońska wciąż znajdują się niewybuchy?


Tak. W 2026 roku rolnik z gminy Płońsk znalazł na polu ponad 700 niebezpiecznych przedmiotów z czasów wojny. W kwietniu na innej działce znaleziono 49 pocisków i 46 łusek artyleryjskich (podają lokalne portale). Takie znaleziska zabezpiecza policja, dopóki nie przyjedzie patrol saperski. Przy pracach w ziemi nie wolno ich ruszać. Trzeba odejść i zawiadomić policję.

Czy bitwa pod Płońskiem to epizod II wojny?


Nie. Bitwa pod Płońskiem toczyła się 16-17 sierpnia 1920 roku w wojnie polsko-bolszewickiej, jako część bitwy nad Wkrą. Walczyła w niej grupa płk. Gustawa Orlicz-Dreszera. Te dwa wydarzenia bywają mylone. O wcześniejszych wydarzeniach przeczytasz w tekście o dawniejszych dziejach Płońska.

The post Płońsk w czasie II wojny światowej appeared first on Płońskie Sprawy.

Termy Warmińskie w Lidzbarku Warmińskim: cennik, godziny, baseny i dojazd z Bartoszyc


W skrócie

Termy Warmińskie to kompleks basenów na wodzie termalnej z hotelem, przy ul. Kąpielowej 1 w Lidzbarku Warmińskim, ok. 2,5 km od centrum. Z Bartoszyc dojedziesz tam autem drogą krajową nr 51 albo busem do Lidzbarka, ale bez samochodu trzeba doliczyć ostatni odcinek z przystanku. Na wodę zaplanuj co najmniej pół dnia.

Gdzie są Termy Warmińskie i jak dojechać z Bartoszyc?


Z Bartoszyc to ok. 25 km drogą krajową nr 51, a do nawigacji wpisz: ul. Kąpielowa 1, 11-100 Lidzbark Warmiński. Są trzy sposoby, żeby się tam dostać:

  • Autem: ok. 25 min DK51, przy obiekcie jest 200 miejsc parkingowych.
  • Busem: busy z Bartoszyc do Lidzbarka jeżdżą jako ExpressBus, RIK i DELUX, a przejazd trwa 28–37 min. W Lidzbarku zatrzymują się przy ul. Bartoszyckiej, Mławskiej i Olsztyńskiej.
  • Z przystanku do Term: pieszo albo taksówką, bo przystanki są w mieście.

Z torbą mokrych ręczników, dziećmi i po kilku godzinach w wodzie wybrałabym taksówkę, przynajmniej w jedną stronę. Przed wyjazdem sprawdź godzinę ostatniego busa powrotnego, żeby nie zostać w Lidzbarku na wieczór.

Godziny otwarcia


Strona Term nie podaje godzin basenów, więc poniższe pochodzą z katalogu Gdzie z dzieckiem. Potwierdź je w recepcji przed wyjazdem.

DzieńGodziny
Poniedziałek–czwartek12:00–20:00
Piątek12:00–21:00
Sobota10:00–21:00
Niedziela10:00–20:00

Recepcja hotelowa i sprzedaż biletów indywidualnych są czynne codziennie 8:00–20:00, telefon: +48 89 670 99 61.

Ile kosztują bilety?


Godzina w strefie wodnej w dzień powszedni kosztuje 39 zł (bilet normalny). Ceny pochodzą z cennika Term Warmińskich ważnego do 12 lutego 2027.

DniBilet1 h2 hCały dzień
Pon.–pt.Strefa wodna, normalny39 zł59 zł104 zł
Pon.–pt.Strefa wodna, ulgowy lub rodzinny34 zł53 zł93 zł
Pon.–pt.Strefa wodna + sauna, normalny44 zł64 zł118 zł
Pon.–pt.Strefa wodna + sauna, ulgowy38 zł58 zł96 zł
Weekend i świętaStrefa wodna, normalny54 zł79 zł112 zł
Weekend i świętaStrefa wodna, ulgowy lub rodzinny47 zł73 zł101 zł
Weekend i świętaStrefa wodna + sauna, normalny60 zł86 zł127 zł
Weekend i świętaStrefa wodna + sauna, ulgowy52 zł79 zł103 zł

Strefa saun kosztuje tyle samo co strefa wodna. Osobnej ceny na czwartek nie ma, wszystkie dni powszednie kosztują tyle samo. Senior z legitymacją emeryta-rencisty płaci o 2 zł mniej niż w cenie ulgowej. Ulgowy bilet przysługuje uczącej się młodzieży i studentom (z legitymacją), osobom z niepełnosprawnością i emerytom.

Zasady z cennika:

  • Dzieci do lat 4 wchodzą bezpłatnie.
  • Bilet rodzinny to cena za osobę, dla maksymalnie 2 dorosłych i minimum 2 dzieci w wieku 4–14 lat.
  • Czas liczy się od zakupu biletu, a każda minuta ponad wykupiony czas kosztuje 1 zł. Tyle samo wynosi minuta w strefie saun bez odpowiedniego biletu.
  • Zgubienie lub zniszczenie opaski z zegarkiem to 150 zł.
  • Karnet na 10 wejść jest imienny i ważny 3 miesiące. Strefa wodna na 1 h kosztuje w nim 309 zł (normalny) albo 269 zł (ulgowy).
  • Posiadacze Karty Mieszkańca dostają 20% zniżki, a w wakacje, ferie i terminy wysokie 10%.


Jakie baseny, zjeżdżalnie i sauny są w Termach?


Jest 7 basenów krytych i basen odkryty, a do tego sauna, łaźnia parowa i basen dla dzieci. Baseny mają różną głębokość, a ogrody wodne łączą się z zewnętrznym basenem witalnym.

Z atrakcji wodnych znajdziesz:

  • szybką zjeżdżalnię i zjeżdżalnie dla starszych,
  • brodzik ze zjeżdżalnią dla najmłodszych,
  • leniwą rzekę,
  • salę zabaw z animatorem dla dzieci.

Strefa wodna i strefa saun to osobne bilety, więc przy saunowaniu od razu kup wariant z sauną.
Kryty basen ze zjeżdżalnią wodną w hali basenowej

Jakie są sauny?


Na miejscu są łaźnia parowa z dodatkami do samodzielnego użytku, tężnia solna, sauna zewnętrzna (czynna zależnie od obłożenia) i seanse z mistrzem ceremonii według harmonogramu. Strefa saun jest tylko dla osób powyżej 18 lat. Wyjątkiem jest niedziela między 12:00 a 15:00, gdy trwa „Rodzinne saunowanie” i wejść mogą także młodsi.

Co jeszcze jest na terenie Term?


Poza basenami na terenie jest:

  • staw z plażą i altanami,
  • boisko i kort tenisowy,
  • plac zabaw, mata interaktywna i sala zabaw z małpim gajem,
  • klub nocny z kręgielnią,
  • wypożyczalnia roweru elektrycznego,
  • grill zewnętrzny.

Na miejscu działa też restauracja.

Czy warto jechać z dziećmi i ile czasu zaplanować?


Tak, jeśli masz pół dnia i dzieci lubią wodę: atrakcji wystarczy na tyle czasu. Przy dłuższym pobycie pilnuj zegarka, bo każda minuta ponad limit kosztuje złotówkę. W dni powszednie bilet całodzienny wychodzi taniej, gdy przekroczysz dwie godziny o ponad 45 minut.

Nie warto, gdy masz godzinę. Dojazd i przebieranie zjedzą ten czas, a bilet na 1 h kończy się, zanim skorzystasz z kilku stref. Jeśli chcesz tylko przepłynąć kilka długości po pracy, bliżej jest pływalnia miejska w Bartoszycach, bez 25 km jazdy.

Czy woda w Termach jest termalna?


Tak, baseny zasila woda termalna o temperaturze 30–38°C (strona Term). Obiekt opisuje się jako pierwszy ośrodek termalny na północy Polski.

Nocleg w Termach czy w Hotelu Krasicki?


Hotel przy Termach ma 50 klimatyzowanych pokoi, a goście mają wstęp do parku wodnego w cenie. W serwisie Kayak ma ocenę 7,8/10 z 1275 opinii, najczęściej chwalone są baseny. Hotel Krasicki w Lidzbarku Warmińskim to osobny obiekt i basenów Term w cenie nie obejmuje. Jeśli jedziesz głównie na baseny, nocleg w Termach łączy wstęp na wodę z pokojem i oszczędza codzienny dojazd.

Co zobaczyć w Lidzbarku po wyjściu z basenu?


Same Termy polecają gościom Zamek Biskupów Warmińskich i bulwar nad Łyną. Przed powrotem busem zostaw czas na atrakcje Lidzbarka Warmińskiego.

The post Termy Warmińskie w Lidzbarku Warmińskim: cennik, godziny, baseny i dojazd z Bartoszyc first appeared on Nad Łyną.

Odbiór odpadów w Płońsku: harmonogram, PSZOK i segregacja


Zanim przeczytasz

Harmonogram odbioru odpadów w Płońsku na 2026 r. to plik PDF Zakładu Oczyszczania Miasta PGK: osobny dla domów i bloków, osobny dla firm. Dzień odbioru jest przypisany do ulicy. Czego śmieciarka nie zabiera, oddasz bezpłatnie w PSZOK przy ul. Żołnierzy Wyklętych, który działa w soboty 8:00–14:00. Opłata za segregowane odpady wynosi 35 zł miesięcznie od osoby.

Gdzie znaleźć harmonogram odbioru odpadów na 2026 rok?


Pliki są w dwóch miejscach: na stronie pgk.plonsk.pl w zakładce Harmonogramy oraz na plonsk.pl, w aktualności z 30.12.2025 „Harmonogram wywozu odpadów w roku 2026”. Urząd Miejski opublikował tam dwa harmonogramy:

  • plik dla nieruchomości jednorodzinnych i wielorodzinnych, czyli domów i bloków;
  • plik dla nieruchomości niezamieszkałych, czyli firm.

Zapisz PDF w telefonie albo wydrukuj go na lodówkę. Harmonogram jest roczny, więc po 1 stycznia pobierz nowy plik, bo stary przestaje obowiązywać.

Jak odczytać dzień odbioru dla swojej ulicy?


Odpady zmieszane i segregowane z domów jednorodzinnych odbiera się w dniu przeznaczonym dla danej ulicy.

  1. Wybierz plik zgodny z typem nieruchomości: dom i blok albo firma.
  2. Znajdź swoją ulicę.
  3. Odczytaj dzień i frakcję, czyli rodzaj odpadu: papier, szkło, metale i tworzywa, bio albo zmieszane.
  4. Gabaryty sprawdź osobno. Odpady wielkogabarytowe i tekstylia odbiera się dwa razy w roku według harmonogramu ulic, z domów i bloków.


Jak segregować odpady w Płońsku?


Odpady dzieli się na pięć frakcji, a każda ma swój kolor pojemnika lub worka i napis. Kolory są ogólnopolskie od 1 lipca 2021 r. (dokument „Zasady segregacji” na plonsk.pl).

KolorFrakcja
Niebieskipapier
Zielonyszkło
Żółtymetale i tworzywa sztuczne
Brązowybioodpady
Czarnyodpady zmieszane

Brak segregacji podwyższa opłatę dwukrotnie.

Dom czy blok: czym różni się odbiór?


W domu liczy się dzień przypisany do ulicy, w bloku zarządca, a w firmie zgłoszenie do Zakładu Oczyszczania Miasta (ZOM). W sprawie odbioru w bloku dzwoń do zarządcy nieruchomości, nie do urzędu.

Dom jednorodzinnyBlok (zabudowa wielorodzinna)Firma lub lokal niemieszkalny
Zmieszanew dniu przypisanym do ulicyna zgłoszenie zarządcy do ZOM, tel. 23 662 44 60po zgłoszeniu e-mailem do ZOM, w zadeklarowanej ilości
Segregowanew dniu przypisanym do ulicyz pojemników typu „dzwon” raz w tygodniupo zgłoszeniu e-mailem do ZOM, w zadeklarowanej ilości
Deklarację składawłaściciel nieruchomościzarząd spółdzielni lub wspólnotywłaściciel (Formularz B)

PSZOK w Płońsku: adres, godziny i co przyjmuje


Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych przyjmuje bezpłatnie odpady z gospodarstw domowych, a nie z działalności gospodarczej. Zasady określa regulamin PSZOK.

  • Adres: ul. Żołnierzy Wyklętych, obok restauracji McDonald’s.
  • Godziny: pn–pt 8:00–18:00, sob. 8:00–14:00.
  • Dla kogo: mieszkańcy miasta i gminy Płońsk, po udokumentowaniu zamieszkania (na przykład dowód osobisty, umowa najmu albo potwierdzenie opłat za odpady).
  • Na miejscu: pracownik waży lub określa ilość i wydaje potwierdzenie przyjęcia.

PSZOK przyjmuje:

  • surowce: papier i tekturę, tworzywa, metale, opakowania wielomateriałowe, szkło, drewno;
  • odpady remontowe: gruz betonowy i ceglany z remontów mieszkań i niewielkich remontów domów, ceramikę, tynki, tapety, okleiny, farby, kleje i żywice;
  • niebezpieczne i elektro: świetlówki i odpady z rtęcią, urządzenia z freonami, leki, baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny;
  • inne: zużyte opony, odzież i tekstylia, bioodpady, odpady wielkogabarytowe.

PSZOK nie przyjmuje:

  • szyb samochodowych, azbestu (eternitu), styropianu, wełny mineralnej, papy;
  • części samochodowych, opon z ciągników, maszyn rolniczych i aut innych niż osobowe;
  • odpadów zmieszanych oraz ilości wskazujących na działalność gospodarczą;
  • odpadów niebezpiecznych bez etykiet i cieknących opakowań.

Płyny muszą być w szczelnych opakowaniach z oryginalną etykietą, więc farby wieź w puszkach fabrycznych. Obsługa nie wyjmuje odpadów z auta, tylko wskazuje miejsce rozładunku.

Co zrobić z eternitem i styropianem?


PSZOK nie przyjmuje ani azbestu, ani styropianu. Na usuwanie wyrobów z azbestem Urząd Miejski prowadzi kartę dotacji, a wniosek przyjmuje ten sam referat, który zajmuje się opłatą za odpady.

Ile kosztuje odbiór odpadów w 2026 roku?


Od 2026 r. opłata za segregowane odpady wynosi 35 zł miesięcznie od mieszkańca. Stawki ustaliła uchwała Rady Miejskiej nr XXV/181/2025, a podaje je karta informacyjna Urzędu Miejskiego.

StawkaKwota
Przy segregacji35 zł od osoby miesięcznie
Bez segregacji70 zł od osoby miesięcznie
Ulga za kompostownik przydomowy5 zł od osoby

To podwyżka o 10 zł od osoby, pierwsza od 2021 roku. Urząd uzasadnia ją tym, że statystyczny mieszkaniec Płońska wytwarza prawie o połowę więcej śmieci niż przeciętny Polak (Radio Płońsk, 28.11.2025).

Nieruchomości niezamieszkałe płacą od pojemnika lub worka, a bez segregacji stawki są podwójne.

Pojemnik lub worekOpłata
Worek 80 l20 zł
Worek 120 l30 zł
Pojemnik 120 l30 zł
Pojemnik 240 l60 zł
Pojemnik 1100 l275 zł
Pojemnik 6,5 m³1625 zł

Deklaracja i płatność: jak to załatwić?


Deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składa właściciel nieruchomości do Burmistrza Miasta Płońsk, w ciągu 14 dni od zamieszkania pierwszego mieszkańca lub powstania odpadów. Za samo złożenie deklaracji nie ma opłaty.

  1. Nie zwlekaj z terminem: bez deklaracji burmistrz określa opłatę decyzją.
  2. Użyj właściwego wzoru: Formularz A dla nieruchomości zamieszkałych, Formularz B dla niezamieszkałych.
  3. W bloku deklarację składa zarząd spółdzielni lub wspólnoty, nie lokator.
  4. Przy składaniu przez pełnomocnika zapłać 17 zł opłaty skarbowej.
  5. Po zmianie danych, na przykład po narodzinach dziecka albo wyprowadzce lokatora, złóż nową deklarację, także w ciągu 14 dni. Opłata w nowej wysokości obowiązuje już za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.
  6. Płać na indywidualny rachunek bankowy. Wpłaty w Banku Spółdzielczym w Płońsku idą bez prowizji.

Sprawy opłaty prowadzi Referat Odpadów, Ochrony Środowiska i Gospodarki Komunalnej: pokój 25 na parterze, ul. Płocka 39, tel. 23 663 13 11. Wejścia, godziny kasy i inne komórki opisuje tekst o Urzędzie Miejskim w Płońsku. Numer rachunku biorę zawsze z własnego zawiadomienia, bo każdy płatnik ma inny.

Kto odbiera odpady w Płońsku?


Odpady z miasta obsługuje Zakład Oczyszczania Miasta (ZOM) Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Płońsku. Harmonogramy dla miasta wydaje właśnie ZOM, a zlecenia prywatne spoza systemu gminnego, czyli odbiór na własny koszt, przyjmuje jego Biuro Obsługi Klienta.

  • Biuro Obsługi Klienta ZOM: ul. Mickiewicza 4.
  • Godziny: pn–pt 7:00–15:00.
  • Telefon: 23 662 44 60.
  • E-mail: zom@pgk.plonsk.pl.


Miasto czy gmina Płońsk: który harmonogram?


O systemie decyduje gmina, w której leży nieruchomość, a nie kod pocztowy 09-100. Gmina wiejska Płońsk ma własny harmonogram na 2026 r. (opublikowany 29.12.2025), własne stawki w BIP Urzędu Gminy i własną deklarację. Sprawy załatwia się w Urzędzie Gminy Płońsk:

  • adres: ul. Pułtuska 39;
  • telefon: 23 662 56 35;
  • godziny: pn–pt 8:00–16:00.

PGK publikuje harmonogramy 2026 dla ośmiu gmin: Baboszewo, Dzierzążnia, Joniec, Naruszewo, Nowe Miasto, Płońsk, Sochocin i Załuski. Wszystkie to gminy powiatu płońskiego, więc mieszkaniec Baboszewa czy Nowego Miasta szuka swojego pliku w tej samej zakładce co płonszczanin.

Czy z PSZOK mogą korzystać mieszkańcy gminy Płońsk?


Tak, PSZOK jest wspólny dla miasta i gminy Płońsk. Mieszkańcy innych gmin nie oddają tam odpadów.

The post Odbiór odpadów w Płońsku: harmonogram, PSZOK i segregacja appeared first on Płońskie Sprawy.

Mieszkania na sprzedaż w Bartoszycach: ceny, osiedla i gdzie szukać ofert


W skrócie

W październiku 2026 mieszkanie w bloku w Bartoszycach jest wystawiane zwykle za ok. 4400-5000 zł/m². W kamienicy w centrum cena wychodzi bliżej 2800 zł/m². To ceny ofertowe z ogłoszeń, a nie transakcyjne: kwoty, za które lokale naprawdę sprzedano, zapisuje Rejestr Cen Nieruchomości prowadzony przez starostwo.

  • Liczby: bloki ok. 4400-5000 zł/m² (październik 2026)
  • Jak: szukaj na OLX, adresowo.pl i Otodom
  • Uwaga: sprawdź księgę wieczystą i ceny w RCN

Ile kosztuje mieszkanie w Bartoszycach?


Mieszkanie na sprzedaż w Bartoszycach z dwoma pokojami w bloku ma cenę ofertową 160 000-210 000 zł. Kawalerka zaczyna się od ok. 115 000 zł. Zestawienie powstało na podstawie ogłoszeń w adresowo.pl z października 2026, a cenę za metr wyliczyła redakcja.

UlicaTypPiętrom²Cena ofertowazł/m²
ul. Piłsudskiego 7blok, 2 pokoje132,28160 000 zł4957
ul. Piłsudskiego 7blok, 2 pokojebrak danych39189 000 zł4846
ul. Paderewskiego 51blok, 3 pokojeparter47220 000 zł4681
ul. Kopernika 13blok, 2 pokojeparter45,55207 000 zł4545
ul. Sikorskiego 31blok, 2 pokoje, balkon448,04210 000 zł4371
ul. Sikorskiego 2blok, kawalerka324,94115 000 zł4611
ul. Traugutta 20blok, 4 pokoje, 2 łazienki, balkon455,4270 000 zł4874
ul. Bohaterów Warszawy 27blok, 4 pokoje460270 000 zł4500
pl. Konstytucji 3 Maja 6kamienica, 2 pokoje246,10130 000 zł2820
okolice dworca i Poczty Głównejlokal z wysokimi sufitami, 4 pokoje1106300 000 zł2830
poddasze domu trzyrodzinnegodwupoziomowe, bezczynszowe, 4 pokojebrak danych110410 000 zł3727
Przewarszytywieś pod miastem, 3 pokoje, z ogródkiembrak danych95180 000 zł1895

O cenie za metr decyduje typ budynku, piętro i metraż. Kamienica przy pl. Konstytucji 3 Maja i duży lokal przy dworcu wychodzą wyraźnie taniej niż bloki. Ceny transakcyjne do porównania są w Rejestrze Cen Nieruchomości, którego zbiór jest też na dane.gov.pl.

Dla skali: dwa pokoje przy Sikorskiego za 210 000 zł to ok. 26 przeciętnych pensji brutto w powiecie bartoszyckim. Według GUS ta pensja wynosiła w 2025 r. 8150,88 zł.
Wykres: cena ofertowa za metr kwadratowy wybranych mieszkań w Bartoszycach, w zł/m²Cena ofertowa za m² w wybranych ofertach. Dane: adresowo.pl (obliczenia redakcji), październik 2026

Gdzie szukać ofert mieszkań w Bartoszycach?


Mieszkanie w Bartoszycach najłatwiej znaleźć na OLX, potem na adresowo.pl, Otodom i sprzedajemy.pl. Do tego dochodzą lokalne biura nieruchomości.

  • OLX: największa pula ofert; w tytułach widać liczbę pokoi, piętro i stan, na przykład „do remontu”.
  • adresowo.pl: rozdziela oferty na „przez agenta” i „bez pośredników”, więc łatwo wyłączyć biura nieruchomości albo ich szukać.
  • Otodom i sprzedajemy.pl: portale ogłoszeniowe z lokalnymi ofertami, także dwupokojowych mieszkań.
  • Nestoria: agregator, który zbiera oferty z wielu portali; w październiku 2026 podawał w tytule 129 mieszkań na sprzedaż w gminie Bartoszyce.
  • Lento: portal ogłoszeń, na którym też pojawiają się mieszkania z Bartoszyc.

Ogłoszenie „z Bartoszyc” nie zawsze dotyczy miasta. Oferta z Przewarszyt jest z powiatu bartoszyckiego, a wyszukiwanie po ulicy Słowackiego nie dało ofert z tej ulicy i pokazało lokale z okolicy do 5 km. Adres i odległość od centrum sprawdzaj więc przy każdym ogłoszeniu.

Na jakich ulicach są oferty?


Oferty w blokach dotyczą ulic Piłsudskiego, Paderewskiego, Kopernika, Sikorskiego, Traugutta i Bohaterów Warszawy. Opisy podkreślają centralne położenie i bliskość sklepów. Mieszkanie przy Piłsudskiego 7 ma ogrzewanie i ciepłą wodę z sieci miejskiej.

Oferty w kamienicach dotyczą pl. Konstytucji 3 Maja oraz okolic dworca i Poczty Głównej. Lokal przy dworcu ma 106 m², wysokie sufity i leży na pierwszym piętrze.

Ulica Limanowskiego i inne oferty prywatne


Mieszkania na sprzedaż przy ulicy Limanowskiego pojawiają się w ogłoszeniach prywatnych na adresowo.pl. Prywatni sprzedający wymieniają też ulice Nad Łyną, Chilmanowicza, Kętrzyńską, Warszawską, Hubalczyków, Wyszyńskiego, Poniatowskiego, Curie-Skłodowskiej, Młynarską i Wajdy. Kto kupuje poza centrum, niech sprawdzi dojazd autobusem. Na początek wystarczy tekst o komunikacji miejskiej w Bartoszycach.

Blok czy kamienica: co sprawdzić przed zakupem?


  • Zajrzyj do księgi wieczystej: w dziale III i IV widać ograniczenia i obciążenia lokalu.
  • Porównaj cenę ofertową z transakcjami podobnych lokali w Rejestrze Cen Nieruchomości starostwa i na tej podstawie negocjuj.
  • Ustal, kto zarządza budynkiem: spółdzielnia czy wspólnota mieszkaniowa, i ile wynoszą miesięczne opłaty.
  • Zapytaj o źródło ciepła; sieć miejska to inny rachunek niż piec we własnym zakresie.
  • Sprawdź piętro i to, czy w budynku jest winda.
  • Obejrzyj w kamienicy dach i stropy.
  • Przy lokalu „bezczynszowym” ustal, jak dzieli się koszty utrzymania domu.
  • Obejrzyj instalację elektryczną.

W starym bloku lub kamienicy najpierw patrzę na skrzynkę z bezpiecznikami i na gniazdka. Jeśli nie ma wyłączników automatycznych albo gniazda nie mają bolca ochronnego, doliczam wymianę instalacji do ceny. Stan prawny lokalu i umowę kupna omów z notariuszem.
Blok mieszkalny z balkonami jesienią

Bartoszyce jako miejsce do zamieszkania


Kupujący spoza miasta znajdzie tu rynek wtórny małego miasta nad Łyną w północnej Warmii: bloki, kamienice w centrum i oferty ze wsi pod miastem. Kto szuka raczej domu z działką niż mieszkania, ceny ofertowe i rodzaje ofert zebraliśmy w tekście o domach na sprzedaż w Bartoszycach i okolicy.

Na koniec 2025 r. w Bartoszycach mieszkało 20 767 osób wobec 24 001 w 2016 r.; pełną serię opisuje tekst o liczbie ludności Bartoszyc.

Taniej za metr wychodzą Przewarszyty, wieś pod miastem, gdzie mieszkanie ma ogródek. Miejscowości gminy opisuje tekst o wsiach gminy Bartoszyce.

The post Mieszkania na sprzedaż w Bartoszycach: ceny, osiedla i gdzie szukać ofert first appeared on Nad Łyną.

Basen w Bartoszycach: pływalnia miejska, godziny otwarcia i cennik


W skrócie

Tak, Bartoszyce mają odkryty basen miejski przy ul. Limanowskiego. Prowadzi go BOSiR i działa tylko latem, od połowy czerwca do końca sierpnia. W sezonie 2025 bilet całodniowy kosztował 10 zł, a przy kasie płaciło się wyłącznie gotówką.

  • Liczby: bilet 10 zł, ulgowy 5 zł (2025)
  • Godziny: w sezonie codziennie 10:00-19:00
  • Jak: zabierz gotówkę, kart nie przyjmują
  • Uwaga: sprawdź harmonogram BOSiR przed wyjazdem

Gdzie jest basen miejski?


Basen miejski w Bartoszycach to obiekt BOSiR na ul. Limanowskiego, w części miasta z terenami rekreacyjnymi. Halę, lodowisko i siłownię tego samego ośrodka opisujemy w tekście o obiektach BOSiR w Bartoszycach.

  • Adres: ul. Limanowskiego 18, 11-200 Bartoszyce
  • Prowadzi: BOSiR (Bartoszycki Ośrodek Sportu i Rekreacji), ul. Słowackiego 2
  • Kontakt: tel. 89 674 77 00, bosir@bosir.bartoszyce.pl
  • W sąsiedztwie: jeziorko miejskie i boisko do piłki plażowej przy ul. Kętrzyńskiej oraz pole do paintballa i ASG przy Limanowskiego 16


Godziny otwarcia


W pełni sezonu basen czynny jest codziennie od 10:00 do 19:00. W drugiej połowie czerwca w dni robocze otwiera dopiero po południu. Szczegóły obu ostatnich sezonów według kalendarza wydarzeń Urzędu Miasta są w tabeli.

OkresSezon 2024Sezon 2025
Otwarcie15.0614.06
Druga połowa czerwca15-16.06 codziennie 10:00-19:00; 17-21.06 pon.-pt. 15:00-19:0014-27.06 pon.-pt. 14:00-19:00, sob.-niedz. 10:00-19:00
Pełny sezon (10:00-19:00)od 22.06od 28.06
Zamknięcie31.0831.08
Długość sezonu78 dni79 dni

Na otwarcie sezonu 2025 wejście przez weekend 14-15 czerwca było bezpłatne, ale to akcja jednorazowa, nie stała zasada.

Najnowsze godziny to stan na sezon 2025. BOSiR ogłasza harmonogram kolejnego lata przed otwarciem (w 2024 i 2025 w czerwcu), więc przed wyjazdem sprawdź aktualny.

Ile kosztuje wejście?


W sezonie 2025 bilet całodniowy kosztował 10 zł, a ulgowy i wejście z Kartą Seniora o połowę mniej.

Rodzaj biletuCena 2025Uwagi
Normalny, całodniowy10 złwejście w godz. 10:00-19:00
Bilet ulgowy5 złcały dzień
Karta Seniora5 złcały dzień
Wejście popołudniowebrak w ogłoszeniach z 2025w 2024: 5 zł, 17:00-19:00, bez ulg

Dla rodziny 2+2, w której dzieci mają prawo do ulgi, liczę cały dzień na 30 zł. Na krótką wizytę wieczorem w 2024 roku lepiej opłacało się wejście popołudniowe z ostatniego wiersza tabeli.

Co sprawdzić przed wyjściem?


  • Zabierz gotówkę. W sezonie 2025 kasa przyjmowała wyłącznie gotówkę (informacja Bartoszyckiego Centrum Informacji Turystycznej z 17 czerwca 2025).
  • Wybierz termin. Średnia temperatura powietrza z lat 2016-2025 (Open-Meteo) wynosi 17,9 °C w czerwcu, 18,8 °C w lipcu i 18,9 °C w sierpniu, a woda na otwarciu sezonu jest chłodna. Najlepiej wybrać lipiec lub sierpień i pogodny dzień przed południem.
  • Przeczytaj regulamin basenu kąpielowego, który publikuje BOSiR.
  • Zaplanuj dojazd. Bez samochodu pomoże komunikacja miejska w Bartoszycach.


Basen z dziećmi


Bilet ulgowy kosztował w 2025 roku połowę normalnego, a pod koniec roku szkolnego Bartoszyckie Centrum Informacji Turystycznej zachęcało szkoły do klasowych wyjść na basen. Na dni, gdy basen jest zamknięty albo pada, plan B znajdziesz w zestawieniu atrakcji dla dzieci na Warmii.

Bezpłatna nauka pływania


W sierpniu 2025 instruktor poprowadził na basenie 8 bezpłatnych zajęć, w poniedziałki i środy.

  • Terminy: 4, 6, 11, 13, 18, 20, 25 i 27 sierpnia 2025
  • Godzina: 11:00-12:00, bez zapisów
  • Dla kogo: dzieci, młodzież i dorośli

Takie akcje ogłasza się w miejskim kalendarzu wydarzeń w Bartoszycach, więc tam szukaj informacji o kolejnym lecie.

Czy można popływać w hotelu Bartis?


To zależy od hotelu: zasady wejścia dla osób z zewnątrz i ceny ustala recepcja. Basen miejski BOSiR to osobny obiekt, a jego bilety i godziny nie dotyczą oferty hotelowej. Przed wizytą zapytaj w recepcji o wejście dla gości spoza hotelu.

Gdzie popływać latem poza basenem?


Kąp się tylko w wyznaczonych kąpieliskach, bo tylko one są kontrolowane pod kątem jakości wody. Ich listę w sezonie publikuje Serwis Kąpieliskowy Głównego Inspektoratu Sanitarnego.

Łyna to rzeka do spływów, nie kąpielisko miejskie: trasę i odcinki od Bartoszyc opisuje wpis o spływie kajakowym Łyną.

The post Basen w Bartoszycach: pływalnia miejska, godziny otwarcia i cennik first appeared on Nad Łyną.

Herb Płońska: co przedstawia i skąd się wziął


Zanim przeczytasz

Herb Płońska to czerwona tarcza z dwiema srebrnymi wieżami zwieńczonymi blankami (zębami muru obronnego) i srebrną kulą między nimi. Obowiązuje wzór ustanowiony uchwałą Rady Miejskiej z 22 listopada 2012 r., oparty na średniowiecznych i XVI-wiecznych pieczęciach. Starszy wariant miał złotą kulę i złote dachy. Herb i pieczęć nadał miastu razem z prawami miejskimi około 1400 r. książę mazowiecki Siemowit IV.

Co przedstawia herb Płońska?


Tarczę wypełniają dwie wolnostojące wieże z zaznaczonymi wejściami, a między nimi, mniej więcej w połowie ich wysokości, wisi duża kula. Wieże i kula tworzą całe godło, czyli główny wizerunek herbu.

  • tarcza: czerwona,
  • wieże: srebrne, blankowane, z ukośnymi elementami konstrukcji, które sugerują drewnianą budowę,
  • dachy: spiczaste, zakończone małymi kulami,
  • kula między wieżami: srebrna, większa od tych na dachach,
  • wejścia, ukośne elementy i obramowania: czarne.


Jak wyglądał herb przed 2012 rokiem?


Dawny herb miał złote dachy i złotą kulę, a w każdej wieży po dwa okna łukowe. Opis tego wzoru zachował się w polu II herbu powiatu płońskiego, używanego do 2024 r.

ElementDawny wzór (do 2012)Obecny wzór (od 2012)
Wieżesrebrne, blankowanesrebrne, blankowane, wolnostojące
Otworydwa okna łukowe obok siebie w każdej wieżyzaznaczone wejścia
Dachyzłote, spiczastesrebrne, spiczaste, z małymi kulami
Kula między wieżamizłotasrebrna
Detalebrakczarne ukośne elementy konstrukcji i obramowania

Na starszych tablicach i pamiątkach spotka się złoty wariant, więc to nie błąd wykonawcy. Zanim uznam wizerunek za pomyłkę, sprawdzam kolor dachów i kuli, bo tu wzory różnią się najbardziej.

Skąd się wziął herb Płońska?


Herb i pieczęć nadał Płońskowi książę Siemowit IV razem z prawami miejskimi około 1400 r. Prawa miejskie nad Płonką były oparte na prawie chełmińskim, a pełną historię lokacji opisują dzieje Płońska od grodu. W 1527 r. król Zygmunt I Stary potwierdził prawa miejskie, herb i pieczęć miasta (według szlaku PTTK). Herb ma więc dwa poświadczenia sprzed rozbiorów.

Do 2012 r. miasto używało wzoru znanego z pieczęci międzywojennych, powielanego w późniejszych publikacjach heraldycznych. Starostwo Powiatowe w Płońsku wyjaśnia, że analiza w publikacji „Miasta polskie w tysiącleciu” wskazała na podstawie pieczęci inny wizerunek herbu Płońska i Raciąża. Dotarcie do pieczęci ze średniowiecza i z XVI w. w archiwach państwowych wymusiło rewizję herbu. Podstawę do zmiany wzoru dała sfragistyka, czyli nauka o pieczęciach.

Nowy wzór ustanowiła uchwała nr XXXIII/280/2012 Rady Miejskiej w Płońsku z 22 listopada 2012 r. Zatwierdziła go Komisja Heraldyczna, działająca przy ministrze spraw wewnętrznych i administracji. W czerwcu 2016 r. Rada Miejska tę uchwałę zmieniła. O wyglądzie herbu rozstrzygają pieczęcie z archiwów, nie późniejsze odrysy, dlatego zmianę uważam za uzasadnioną.

Co mówi legenda o kuli w herbie?


Według legendy kula upamiętnia kamienny pocisk, który zatrzymał się w locie nad dzieckiem. Herb przedstawiał początkowo same dwie wieże, a kulę dodano później. W opowieści podczas oblężenia wróg wytoczył działo. Kobieta rzuciła się między chłopca bawiącego się na zamkowym dziedzińcu a nadlatującą kulę. Kula zatrzymała się, osiadła na murze między basztami i zamieniła w złoto. Wróg odstąpił, mieszczanie posłali kulę królowi na obronę kraju, a król kazał umieścić ją w herbie.

Wersję opowieści pod tytułem „Jak to z herbem było” spisała Alicja Kretkiewicz-Grąbczewska, a publikuje ją Miejska Biblioteka Publiczna im. H. Sienkiewicza w Płońsku.

Legenda nie jest źródłem historycznym. Nie wskazuje wojny ani daty, a jej kula jest złota, jak w dawnym wzorze herbu. Obecny herb ma kulę srebrną. Historycy wywodzą wizerunek z pieczęci, a nie z tej opowieści.

Czym różni się herb miasta od herbu powiatu płońskiego?


Herb powiatu nie ma wież ani kuli. Od 2024 r. to srebrny półorzeł i srebrny pastorał z welonem na czerwonym polu. Półorzeł to połowa orła, a pastorał z welonem to opacka laska. W heraldyce strony opisuje się z perspektywy osoby trzymającej tarczę, więc „prawa” strona to lewa dla patrzącego.

  • Herb miasta: ustanowiony uchwałą Rady Miejskiej, dwie srebrne wieże i srebrna kula na czerwonej tarczy.
  • Herb powiatu: ustanowiony uchwałą nr X/60/2024 Rady Powiatu Płońskiego z 27 listopada 2024 r., na czerwonym polu półorzeł (z prawej) i pastorał z welonem (z lewej).

Orzeł nawiązuje do pieczęci Siemowita IV, a pastorał do klasztoru kanoników regularnych w Czerwińsku nad Wisłą. Oba herby łatwo pomylić, bo do 2024 r. powiat używał tarczy dzielonej w krzyż. Miała ona orła mazowieckiego, wieże Płońska, mur z wieżą Raciąża i czarnego orła płockiego. Komisja Heraldyczna oceniła ją negatywnie, m.in. za podział tarczy i łączenie herbów dwóch miast. Gdy na tablicach starostwa widać orła, to herb powiatu, a nie miasta. Skład powiatu pokazuje strona powiat płoński i jego gminy.

A herb gminy Płońsk?


Gmina Płońsk to osobny samorząd wiejski z urzędem w mieście, a herb z wieżami należy do miasta Płońsk. Różnicę wobec miasta wyjaśnia tekst Gmina Płońsk i jej urząd.

Czy herb Płońska można wykorzystać we własnym projekcie?


Herb jako urzędowy symbol nie podlega prawu autorskiemu (art. 4 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim). Zasady jego używania ustala jednak uchwała Rady Miejskiej, zmieniona w 2016 r. Przed umieszczeniem herbu na koszulce, w kronice szkolnej czy na stronie internetowej warto zapytać w Urzędzie Miasta Płońsk, jakie reguły obowiązują.

Jakie inne symbole ma Płońsk?


Ta sama uchwała obejmuje też flagę, łańcuch burmistrza i pieczęć miasta oraz zasady ich używania. Na stronie urzędu obok herbu są logo i hejnał. Logo to znak promocyjny, nie herb.

The post Herb Płońska: co przedstawia i skąd się wziął appeared first on Płońskie Sprawy.

Kluby sportowe w Płońsku: piłka nożna, taniec sportowy i fitness


Zanim przeczytasz

W Płońsku najwięcej dzieje się w piłce nożnej dla dzieci, w tańcu sportowym i na siłowniach. Akademia AS Progres przyjmuje chłopców i dziewczynki od 4 lat, a SKTT Start uczy tańca towarzyskiego dzieci od 3. roku życia i działa przy Miejskim Centrum Kultury. Dorośli mają do wyboru sieciowy Xtreme Fitness i kameralne FIS Studio. Miasto ma też piłkarską tradycję sięgającą 1934 r.: to klub Tęcza 34.

Piłka nożna dla dzieci i młodzieży


W Płońsku dzieci trenują piłkę głównie w dwóch akademiach: AS Progres i Płońskiej Akademii Futbolu.

AS Progres Płońsk


Akademia Sportowa Progres przyjmuje chłopców i dziewczynki od 4. roku życia, a zapisy są otwarte przez cały rok. Klub ma też oddział w Dzierzążni i prowadzi osobne grupy dziewcząt.

Zapis w trzech krokach:

  1. Załóż konto rodzica w systemie „mZawodnik”, w którym PZPN rejestruje zawodników.
  2. Zgłoś dziecko do drużyny „Akademia Sportowa Progres (piłka 11-osobowa / trawa)”. Ten krok dotyczy nowych zawodników i dzieci zaczynających rozgrywki ligowe PZPN.
  3. Opłać składkę członkowską do 10. dnia miesiąca.

Od czerwca 2026 składka wynosi 140 zł miesięcznie (stan na 2026 według klubu). Płaci się ją przez cały rok, łącznie z wakacjami, a nieobecność na zajęciach jej nie zmniejsza. W domowym budżecie licz więc 12 miesięcy: 12 × 140 zł to 1680 zł rocznie.

Klub chwali się też wychowankami, którzy w sezonie 2026/2027 przeszli do Wisły Płock, KKP Stomilanek Olsztyn i Medyka Konin.

Płońska Akademia Futbolu (PAF)


Druga akademia piłkarska w mieście występuje pod nazwą „Płońska Akademia Futbolu Bank BS Płońsk”. Terminarz i tabele klub publikuje na własnej stronie i profilu w mediach społecznościowych.

Tęcza 34: piłkarska historia przy Płockiej


Według Wikipedii najstarszy płoński klub piłkarski powstał w 1934 r. jako „Płońsk 34”, a najwyższy szczebel, jaki osiągnęli tu piłkarze, to III liga. Od 1992 r. klub nosił nazwę KS Tęcza 34, a w 2012 r. został wyłączony z rozgrywek. Od powstania do wyłączenia minęło 78 lat.

Drużyna grała na Stadionie Miejskim przy ul. Płockiej 50A, stąd ten adres na mapach, gdy szukasz boiska. Kolejne nazwy klubu:

  • 1938: ZS Strzelec
  • 1945: ZWM Wolność
  • 1946: KS ZWM Zryw
  • 1948: ZS Związkowiec
  • 1951: ZS Spójnia
  • 1953: ZS Budowlani
  • 1966: MZKS Budowlani
  • 1970: LKS Tęcza
  • 1975: LKS Hortex
  • 1992: KS Tęcza 34


Taniec sportowy: SKTT Start w MCK


Sportowy Klub Tańca Towarzyskiego Start uczy tańca towarzyskiego od 1992 r. i przyjmuje dzieci od 3. roku życia, a także młodzież i dorosłych. Od 2003 r. jest związany z Miejskim Centrum Kultury w Płońsku, występuje m.in. na finałach WOŚP i gali Płońskich Wież.

Według klubu zespół zajął miejsce w pierwszej trójce (na około 50 klubów) w Mazowieckiej Lidze Tanecznej Polskiego Towarzystwa Tanecznego. Start ma też wicemistrzostwo na Mistrzostwach Polski Klas, finały Mistrzostw Polski i podium Pucharów Polski. W ferie i wakacje prowadzi warsztaty taneczne, które są dobrym sposobem, by sprawdzić, czy dziecko polubi taniec, zanim zapiszesz je na cały rok. Zespół można też zobaczyć na imprezach MCK.

Siłownie i fitness: godziny i karnety


Dla dorosłych w Płońsku są m.in. sieciowy Xtreme Fitness przy ul. Wyszogrodzkiej 59 i kameralne FIS Studio z jogą i aerial hoop. Xtreme jest otwarty od poniedziałku do piątku 6:00-23:00, w soboty 8:00-20:00 i w niedziele 8:00-18:00. Przyjmuje też karty sportowe, więc przed zakupem karnetu sprawdź, czy twoja karta tu działa.

Cennik z oficjalnej strony klubu, stan na 2026:

KarnetCena miesięcznaOpłata wpisowa
Silver175 zł55 zł
Gold185 zł55 zł
Platinum205 zł55 zł

Opłata wpisowa podnosi koszt pierwszego miesiąca do 230 zł przy Silver i 260 zł przy Platinum. Silver obejmuje jeden klub, Platinum wszystkie kluby sieci. Zajęcia grupowe są w cenie każdego karnetu.

FIS Studio działa od 2012 r. Ma siłownię, zajęcia fitness w małych grupach, jogę, trening personalny (1:1 i 2:1) oraz aerial hoop, czyli ćwiczenia na kole zawieszonym pod sufitem. Zwraca się też do mieszkańców Baboszewa, Sochocina, Nowego Miasta i Raciąża. Na pierwszy trening zawsze biorę ręcznik, kłódkę i wodę.

Inne kluby i stowarzyszenia w mieście


W rejestrach i katalogach figurują jeszcze stowarzyszenia i kluby szkolne, których dyscypliny warto sprawdzić bezpośrednio:

  • Legia Płońsk Stowarzyszenie Sportowe: według ngo.pl powstało w 2015 r., ma adres rejestrowy przy ul. Płockiej 77 i działa na rzecz sportu amatorskiego i rekreacyjnego dzieci i młodzieży.
  • MKS Bank BS Płońsk.
  • Wojewódzki Międzyszkolny Klub Sportowy w Płońsku.
  • Uczniowski Klub Sportowy Gimnazjon Płońsk.
  • Miejskie Centrum Sportu i Rekreacji Płońsk, zarządca obiektów.

Redakcja nie znalazła w otwartych źródłach potwierdzonej sekcji siatkówki ani sportów walki. Jeśli prowadzisz taki klub, napisz do redakcji, a uzupełnimy zestawienie.

Jak zapisać dziecko i co sprawdzić przed pierwszym treningiem


Przed pierwszym treningiem zadaj trenerowi te pytania:

  • od ilu lat przyjmują dzieci (AS Progres: od 4, SKTT Start: od 3),
  • ile wynosi składka i czy płaci się ją w wakacje,
  • czy w piłce potrzebna jest rejestracja w „mZawodnik”,
  • gdzie odbywają się treningi, bo część grup trenuje poza miastem, np. w Dzierzążni,
  • czy można przyjść na próbny trening lub warsztaty.


Gdzie popływać, jeśli nie klub?


Jeśli dziecko dopiero uczy się pływać, sprawdź pływalnię w Płońsku. Godziny, ceny biletów i zajęcia opisuje osobny wpis.

Gdzie biegać w Płońsku?


Bieganie nie wymaga klubu, wystarczą buty i alejki. Dobry początek to trasy w parku Jordanek.

The post Kluby sportowe w Płońsku: piłka nożna, taniec sportowy i fitness appeared first on Płońskie Sprawy.

Kino w Lidzbarku Warmińskim: Kino Ignacy, repertuar, bilety i dojazd z Bartoszyc


W skrócie

Kino Ignacy w Lidzbarskim Domu Kultury, ul. Słowackiego 4, jest jedynym kinem w Lidzbarku i dla Bartoszyc najbliższym kinem z codziennym repertuarem. Bilet normalny kosztuje 22 zł. Bez auta wybieraj seans, który kończy się przed ostatnim busem RIK o 20:41.

  • Liczby: bilet 22 zł, ulgowy 19 zł, sala 316 miejsc.
  • Jak: repertuar w kalendarzu na stronie kina.
  • Uwaga: seans o 19:30 kończy się po ostatnim busie.
  • Dlaczego Lidzbark: w Bartoszycach nie ma stałego kina.

Gdzie jest kino i kto je prowadzi?


Lidzbarski Dom Kultury (LDK) prowadzi kino i sprzedaż biletów w systemie biletyignacy.pl. Sala widowiskowo-kinowa ma 316 miejsc, a projektor laserowy wyświetla filmy w 2D i 3D.

Nazwę kino przejęło po Dyskusyjnym Klubie Filmowym Ignacy, który działał przy LDK. Nie stoi przy ul. Krasickiego ani w zamku, mieści się w LDK przy ul. Słowackiego 4.

  • Adres: ul. Słowackiego 4, 11-100 Lidzbark Warmiński
  • Kasa: 89 767 26 88
  • Grupy, firmy i eventy: 535 995 758


Ile kosztuje bilet i jak go kupić?


Bilet normalny kosztuje 22 zł, ulgowy 19 zł, a w „tanie poniedziałki z kartą mieszkańca” 17 zł (cennik kina z października 2026).

PozycjaCena
Bilet normalny, 2D i 3D22 zł
Bilet ulgowy, 2D i 3D19 zł
Tanie poniedziałki z kartą mieszkańca17 zł
Okulary 3D (zostają u ciebie, można użyć ponownie)4 zł
Dopłata internetowa, bilety do 29,99 zł1,5 zł
Dopłata internetowa, bilety do 49,99 zł2,5 zł

Bilet kupisz w kasie albo online: przyciski „kup bilet” i „rezerwuj” prowadzą do systemu biletyignacy.pl. Przy sali na 316 miejsc w dzień powszedni wystarczy rezerwacja online z płatnością w kasie. Dopłatę internetową wzięłabym wtedy, gdy zależy mi na pewnym miejscu.

Gdzie sprawdzić repertuar i zapowiedzi?


Repertuar na dziś i na cały miesiąc podaje kalendarz na stronie kina, a nowości z datą „od…” są w zakładce „Zapowiedzi”.

  • strona kina: kalendarz dni i „Zapowiedzi”, na przykład „Lalka” i „Zapomniana wyspa” od 2 października 2026,
  • system biletyignacy.pl: seanse i zakup lub rezerwacja biletów,
  • Filmweb: repertuar Kina Ignacy odświeżany w każdą środę po południu.

Typowy dzień, na przykładzie 5 października 2026, to dwa popołudniowe seanse „Zapomnianej wyspy” z dubbingiem w 2D i wieczorna „Lalka” w wersji oryginalnej; godziny są w tabeli niżej. Taki sam układ ma czwartek 8 października, ale to przykład z podanych dat, nie stały program. Przy każdym tytule sprawdź, czy jest to dubbing, czy wersja oryginalna.

Jak dojechać z Bartoszyc i zdążyć na powrót?


Pojedziesz autem po DK51 albo busem ExpressBus lub RIK do przystanku przy ul. Mławskiej. Przejazd busem trwa 28-37 min zależnie od przewoźnika.

Ostatnie powroty RIK z ul. Mławskiej do Bartoszyc są o 18:31, 19:21 i 20:41, codziennie (rozkład z września 2026). Pełne rozkłady i przystanki znajdziesz w tekście o busach z Bartoszyc do Lidzbarka.

Zestawienie dla układu dnia z 5 października 2026:

SeansKoniec filmuZdążysz na RIK 20:41?
15:00 „Zapomniana wyspa” (110 min)ok. 16:50tak
17:15 „Zapomniana wyspa” (110 min)ok. 19:05 plus reklamytak
19:30 „Lalka” (162 min)po 22:10nie

Po seansie o 17:15 planuj powrót na kurs 20:41. Bez auta wybrałabym seans popołudniowy, a wieczorny zostawiła na dojazd samochodem.

Co było przed Kinem Ignacy?


Przed wojną i do 2006 roku miasto miało kino Capitol przy dzisiejszej ul. Piłsudskiego, a obecne kino działa w LDK od 19 września 2014 roku. Według kroniki na stronie kina historia zaczyna się od kina niemego w Heilsbergu (niemiecka nazwa Lidzbarka), w małym budynku przy dzisiejszej ul. Konstytucji 3 Maja. Prowadził je Hugo Bludau, kapelmistrz orkiestry miejskiej, a jego muzycy grali podkład do projekcji.

  • przed 1929: kino nieme Bludaua,
  • 1929: Bludau z żoną otwiera Capitol przy General-Litzmann-Straße,
  • grudzień 1945: kino działa pod starą nazwą i mieści 350 widzów,
  • wiosna 1946: w Capitolu odbywa się pierwszy koncert w powojennym Lidzbarku,
  • 2006: ostatnie seanse,
  • 2009: po modernizacji LDK sala zostaje przystosowana do projekcji cyfrowej,
  • 2010: budynek Capitolu przebudowany na pawilon handlowo-usługowy,
  • 2014: zakup cyfrowego projektora i nagłośnienia, 19 września pierwszy film, „Miasto 44”, w dniu polskiej premiery.

Po zamknięciu Capitolu rolę kina przejął DKF Ignacy, a pod starym adresem kina już nie ma. Kto czyta plany miasta sprzed 1945 roku, niech pamięta, że dzisiejszej ul. Piłsudskiego odpowiada tam General-Litzmann-Straße.

Czym różni się od seansów w Bartoszycach?


Lidzbark gra codziennie, a w Bartoszycach filmy pokazuje Bartoszycki Dom Kultury (BDK) kilka dni w roku. Stałego kina w Bartoszycach nie ma, a o seansach BDK opowiada tekst o kinie objazdowym w Bartoszyckim Domu Kultury.

Kino IgnacyBDK w Bartoszycach
Częstotliwośćcodzienniekilka dni w roku (kino objazdowe)
Bilet normalny22 zł20-22 zł
LatoFestiwal Kina Niezależnegobezpłatne seanse plenerowe

Najbliższe kina z codziennym repertuarem to Kino Ignacy w Lidzbarku i Kino Gwiazda w Kętrzynie.

Kino latem: Festiwal Kina Niezależnego


W ostatni weekend czerwca LDK organizuje trzydniowy Festiwal Kina Niezależnego na Małym Amfiteatrze przy Bulwarach Miejskich, tuż przy budynku LDK. W programie są projekcje konkursowe z nagrodą publiczności, panele i warsztaty.

Co zobaczyć w Lidzbarku przed seansem?


Seans o 15:00 albo 17:15 da się połączyć ze zwiedzaniem zamku i spacerem bulwarem nad Łyną. Plan na jeden dzień znajdziesz w tekście o atrakcjach Lidzbarka Warmińskiego.

The post Kino w Lidzbarku Warmińskim: Kino Ignacy, repertuar, bilety i dojazd z Bartoszyc first appeared on Nad Łyną.

Taxi w Płońsku: jak zamówić, ile kosztuje kurs i jak dojechać na lotnisko


Zanim przeczytasz

Taksówkę w Płońsku zamawia się telefonicznie w jednej z kilkunastu lokalnych firm, a część z nich jeździ całą dobę. Cenę kursu liczy taksometr albo aplikacja, a przy dłuższej trasie ustala się ją przed wyjazdem. Do lotniska Warszawa-Modlin jest stąd 33,5 km, na Okęcie 79 km.

Jak zamówić taksówkę w Płońsku?


Taksówkę w Płońsku zamawia się głównie telefonicznie, bezpośrednio w firmie. Katalog pkt.pl notuje 17 przewozów osobowych w mieście i okolicy: 9 w kategorii Taxi i 5 w kategorii Transport osobowy. Cztery wpisy mają oznaczenie „otwarte 24h”, więc taxi osobowe 24h w Płońsku istnieje, ale nie każda firma działa w nocy.

Wpisy firm podają telefon i adres, nie aplikację:

  • zadzwoń do wybranej firmy, najlepiej do takiej z oznaczeniem całodobowej;
  • zamów kurs na konkretny termin, czyli tak zwany kurs zamówiony, jeśli jedziesz z wyprzedzeniem;
  • zapytaj, czy auto zmieści bagaże i wszystkich pasażerów.

Przy zamówieniu podaję od razu adres, cel, godzinę i liczbę bagaży. To skraca rozmowę i czas oczekiwania.

Gdzie w Płońsku są firmy taxi i postoje?


Siedziby firm są rozsiane po całym mieście: przy ulicach Płockiej, Grunwaldzkiej, Zduńskiej, Toruńskiej, Ogrodowej i na pl. 15 Sierpnia. Adres z katalogu to siedziba firmy, a nie postój taxi, więc auto trzeba zamówić telefonem. Dotyczy to też dworca autobusowego przy ul. Warszawskiej. Jadąc autobusem, zamawiam auto, zanim wysiądę.

Katalog notuje przewoźników także w Sochocinie, Czerwińsku nad Wisłą, Nowych Wrońskach, Drożdżynie, Raszewie Włościańskim, Kruszenicy i Witkowie. Płońsk i powiat płoński nie zależą więc od jednej bazy aut.

Od czego zależy cena kursu?


Cenę liczy taksometr albo aplikacja z trzech składników: opłaty początkowej, stawki za kilometr i czasu postoju lub oczekiwania na pasażera. Stawki ustala sama firma. Rada gminy może uchwałą wyznaczyć cenę maksymalną za przewozy taksówkami, o czym mówi ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług. Stawka za kilometr bywa inna w nocy i w święta, a kurs poza granicę miasta liczy się według zasad firmy.

Ile kosztuje kurs na 20 albo 100 km?


To zależy od stawek konkretnej firmy. Wzór jest prosty: opłata początkowa plus liczba kilometrów razy stawka za kilometr plus ewentualny postój. Przy trasie 100 km znaczenie ma jeszcze to, czy kierowca liczy powrót pustym autem. Cenę na długą trasę ustala się przed kursem, nie po nim.

Ile jedzie się taksówką na lotnisko?


Do Lotniska Warszawa-Modlin jedzie się około 41 minut, na Lotnisko Chopina około 75. Trasy policzono w serwisie mapowym na danych OpenStreetMap, ze środka Płońska, a czasy dotyczą jazdy bez korków.

CelOdległośćCzas bez korków
Lotnisko Warszawa-Modlin33,5 kmok. 41 min
Lotnisko Chopina79 kmok. 75 min
Centrum Warszawy67 kmok. 59 min

Czas drzwi-drzwi liczę z zapasem: do czasu jazdy z tabeli doliczam korek na wjeździe do Warszawy w godzinach szczytu.

Na którą godzinę zamówić kurs na samolot?


Kurs na lotnisko zamawia się dzień wcześniej, na godzinę wyliczoną od czasu jazdy z tabeli plus zapas na korek i odprawę. Przy porannym wylocie nie zostawiam zamówienia na rano, bo spóźnienie na samolot kosztuje najwięcej.

Co jeszcze przewiozą płońskie taksówki?


Poza pasażerami firmy z Płońska wożą też towary i grupy. Według panoramafirm.pl oferta obejmuje:

  • taxi bagażowe, czyli przewóz mebli, sprzętu RTV i AGD;
  • taxi bus dla grup;
  • drobne zakupy robione na zlecenie;
  • przewóz przesyłek;
  • usługi dla firm.


Licencja, taksometr i paragon: co przysługuje pasażerowi?


Od 1 stycznia 2020 r. każdy zarobkowy przewóz osób samochodem osobowym, również zamawiany przez aplikację, wymaga licencji (tak zwany lex Uber, czyli nowelizacja ustawy o transporcie drogowym). Licencję na przewóz osób taksówką wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Taksówka nie jest zwolniona z kasy fiskalnej, więc po kursie należy się paragon fiskalny.

Taxi czy aplikacja przewozowa?


To zależy od dostępności aut. Aplikacja przewozowa pokazuje cenę przed kursem, taksometr liczy ją w trakcie jazdy. Od 2020 r. obie formy podlegają tym samym licencjom.

Jak inaczej dojechać z Płońska do Warszawy i na lotnisko?


Taniej wychodzi autobusem z Płońska do Warszawy: wpis zawiera rozkład i czas przejazdu. Większość kursów w stronę Warszawy jedzie trasą S7 do Czosnowa, której odcinek, węzły i utrudnienia opisaliśmy osobno.

Dojazd do Płońska z innych miast


Kto planuje taxi z dworca, znajdzie przegląd połączeń (autobus, auto, brak kolei) w tekście jak dojechać do Płońska.

The post Taxi w Płońsku: jak zamówić, ile kosztuje kurs i jak dojechać na lotnisko appeared first on Płońskie Sprawy.

BOSiR Bartoszyce: hala sportowa, lodowisko, siłownia i godziny otwarcia


W skrócie

Hala BOSiR (Bartoszycki Ośrodek Sportu i Rekreacji) stoi przy ul. Słowackiego 2, tam też jest siedziba. Lodowisko znajdziesz przy ul. Korczaka. BOSiR prowadzi też siłownię, basen letni i trzy Orliki. Godziny i ceny zależą od sezonu, więc aktualny grafik i cennik sprawdź w sekretariacie (tel. 89 674 77 00).

  • Liczby: siłownia latem 2025 pn-pt 8:00-21:00
  • Jak: na zajęcia w sali fitness zapisuje sekretariat
  • Uwaga: karta FitProfit daje 45 min na lodowisku
  • Liczby: Potyczki zakładów pracy 17 października, godz. 10:00

Obiekty BOSiR i adresy


Poza halą i lodowiskiem BOSiR prowadzi basen letni, udostępnia trzy Orliki i boiska do siatkówki plażowej.

ObiektAdresDo czego
Hala widowiskowo-sportowaul. Słowackiego 2mecze, turnieje, sala fitness, zajęcia
Lodowiskoul. Janusza Korczakajazda na łyżwach, zajęcia feryjne
Centrum Aktywizacji Sportowo-Rekreacyjnej (CASR)ul. Korczakaletnie zajęcia sportowo-rekreacyjne
Basen miejskiul. Limanowskiego 18kąpiel latem
Orliki 2012ul. Traugutta, Nowowiejskiego i Bematrzy boiska Orlik
Boiska do siatkówki plażowejprzy jeziorku miejskimsiatkówka plażowa

CASR stoi obok lodowiska, ale działa tylko latem. Mecze piłkarskie gości Stadion Miejski im. K. Górskiego.

Hala widowiskowo-sportowa przy Słowackiego 2


Hala służy meczom i turniejom, a w budynku jest sala fitness. Nagłaśniam koncerty, więc wiem, że w dużej hali sportowej najwięcej psuje pogłos. Na galę czy koncert wybierz miejsce na trybunie bliżej sceny.

  • Sala fitness: zajęcia na zapisy w sekretariacie.
  • Wakacyjne zajęcia z instruktorem: tenis stołowy, piłkarzyki, trening ogólnorozwojowy i mini turnieje.


Lodowisko przy Korczaka


Telefon na lodowisko to 89 762 98 71. Numer główny należy do sekretariatu.

  • Karty FitProfit (Pracownik, Osoba Towarzysząca, Junior, Senior, Dziecko) dają jedną usługę dziennie, na lodowisku to 45 min. Za dłuższy czas dopłaca się w kasie.
  • W ferie 2026 na lodzie odbyły się trzy dni z programem: 19 stycznia zabawy bez łyżew, 21 stycznia konkursy na łyżwach, 23 stycznia unihokej na lodzie.

Na pierwsze wyjście z dziećmi wybrałbym zabawy bez łyżew, jeśli BOSiR znów je ogłosi. Najpierw trzeba sprawdzić, czy dziecko polubi lód.

Czy BOSiR ma siłownię?


Tak. Latem 2025 siłownia była czynna od poniedziałku do piątku, godziny są w tabeli niżej.

Godziny otwarcia i kontakt


Godziny pochodzą z komunikatów BOSiR z lat 2025 i 2026 i dotyczą okresów podanych w tabeli.

ObiektOkresGodziny
Siłownialato 2025, pn-pt8:00-21:00
CASR przy KorczakaVI-VIII 202510:00-21:00
Wakacje z BOSiR-em1.07-31.08.2025, pn-pt10:00-14:00
Zajęcia z instruktorem w haliwakacje 2025, pn-pt11:00-13:00
Lodowisko, zajęcia feryjneferie 2026 (19, 21 i 23 stycznia)13:00-14:00

Sekretariat BOSiR: 89 674 77 00, e-mail bosir@bosir.bartoszyce.pl.

Jakie imprezy odbywają się w hali BOSiR?


Przede wszystkim mecze piłki ręcznej: w hali swoje spotkania domowe rozgrywa BSMS Bartoszyce, od września 2026 r. w I lidze. Wydarzenia z 2026 r.:

  • 18 kwietnia: X Memoriał im. Andrzeja Szyszko o Puchar Burmistrza.
  • 19 kwietnia: BSMS zapewnił sobie awans do I ligi w meczu II ligi z SPR Wybrzeże II Gdańsk.
  • 22 kwietnia i 16 czerwca: Mistrzostwa Województwa Warmińsko-Mazurskiego SZS w piłce ręcznej chłopców oraz finałowa faza mistrzostw SZS.
  • 26 września o 18:00: BSMS, w I lidze od 12 września, przegrał w hali z Energą Warmią Olsztyn 30:38.
  • 17 października o 10:00: II Potyczki Sportowe Zakładów Pracy o Puchar Burmistrza.

W Potyczkach grają zawodnicy 40+. Zgłoszenia zamknięto 25 września 2026 r., więc zostaje kibicowanie.

Wydarzenia spoza sportu zbiera osobny wpis: koncerty i imprezy w Bartoszycach.

Co BOSiR robi w ferie i wakacje?


BOSiR organizuje dwa cykle: Ferie Zimowe z BOSiR-em i Wakacje z BOSiR-em. Ferie 2026 trwały od 19 do 31 stycznia, a na zajęcia w sali fitness zapisywał sekretariat. W hali odbyły się:

  • 19 i 21 stycznia: Taniec Jerusalema (sala fitness)
  • 22 stycznia: Tai Chi (sala fitness)
  • 23 stycznia: turniej piłkarski „Ferie z Vikcią” (rocznik 2016)
  • 25 stycznia: WOŚP
  • 31 stycznia: turniej piłkarski Legia-Bart

Wakacje z BOSiR-em w 2025 r. trwały całe lato, od poniedziałku do piątku. Pomysły na inne zajęcia dla najmłodszych zbiera tekst o atrakcjach dla dzieci na Warmii.

Czy BOSiR prowadzi basen?


Tak, basen miejski przy ul. Limanowskiego 18 należy do BOSiR i działa tylko latem. Sezon, godziny i zasady wejścia opisuje wpis o basenie miejskim w Bartoszycach.

The post BOSiR Bartoszyce: hala sportowa, lodowisko, siłownia i godziny otwarcia first appeared on Nad Łyną.

Starostwo Powiatowe w Płońsku: wydziały i sprawy


Zanim przeczytasz

Starostwo Powiatowe w Płońsku to urząd obsługujący starostę i zarząd powiatu płońskiego, z siedzibą przy ul. Płockiej 39. Załatwisz tu rejestrację pojazdów i prawa jazdy, sprawy geodezyjne, pozwolenia na budowę oraz kartę wędkarską. Dowodu osobistego, meldunku ani podatków lokalnych tu nie załatwisz, bo to zadania gminy. Płońsk i powiat płoński mają więc kilka urzędów, a wybór właściwego oszczędza drugą wizytę.

Adres i kontakt

PozycjaDane
Adresul. Płocka 39, 09-100 Płońsk
E-mailurzad@powiat-plonski.pl
Strona i BIPpowiat-plonski.pl oraz BIP starostwa
Godzinyaktualne godziny publikuje BIP starostwa

Godziny pracy sprawdź w BIP przed wyjazdem, zwłaszcza jeśli jedziesz z odleglejszej gminy powiatu. Zabierz dowód osobisty i komplet dokumentów do swojej sprawy, bo brak jednego załącznika oznacza kolejną wizytę. Przy prostym pytaniu wygodniejszy bywa e-mail: zostaje po nim ślad, do którego możesz wrócić.

Starostwo, urząd miasta czy urząd gminy?


To zależy od rodzaju sprawy: pojazdy, geodezję i budownictwo załatwia starostwo, a dokumenty tożsamości i podatki lokalne burmistrz lub wójt. Dla spraw mieszkańców Płońska liczy się jeszcze jedno: Urząd Miasta Płońsk i Urząd Gminy Płońsk to dwa różne urzędy.

SprawaGdzieUwaga
Rejestracja pojazdu, prawo jazdystarostwoWydział Komunikacji i Transportu
Mapa do celów projektowychstarostwozasób geodezyjny powiatu
Pozwolenie na budowę, zgłoszeniestarostwonadzór budowlany to odrębny organ
Karta wędkarskastarostwowłaściwe dla miejsca zamieszkania
Rzeczy znalezionestarostworejestr jest też online
Dowód osobisty, meldunekurząd miasta lub gminywedług miejsca zamieszkania
Podatki lokalneurząd miasta lub gminyburmistrz lub wójt
Zezwolenie na wycinkę drzewurząd miasta lub gminynie starostwo

Gdy nie wiesz, do kogo iść, otwórz wzór wniosku. Organ poznasz po adresacie: jeśli jest tam słowo „starosta”, sprawa trafia do starostwa, a przy „burmistrzu” lub „wójcie” do urzędu miasta albo urzędu gminy.

Jakie wydziały ma starostwo i co w nich załatwisz?


Komórki starostwa odpowiadają ustawowym zadaniom starosty. Z nazwy znamy tu tylko Wydział Komunikacji i Transportu, pozostałe komórki łatwiej rozpoznać po sprawach, które prowadzą.

Komunikacja i transport


Wydział prowadzi rejestrację pojazdów i prawa jazdy na podstawie Prawa o ruchu drogowym. Starostwo zajmowało się też powiatowym transportem publicznym.

Geodezja i kartografia


Starosta prowadzi powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny (PZGiK) oraz ewidencję gruntów i budynków (EGiB). Z zasobu bierzesz mapę do celów projektowych, gdy zamawiasz projekt domu. Wypis i wyrys z ewidencji to dwa różne dokumenty: wypis opisuje działkę słowami, a wyrys pokazuje ją na kopii mapy ewidencyjnej. Gdy ktoś każe „dołączyć wypis i wyrys”, potrzebujesz obu.
Geodeta z tachimetrem na terenie, pomiar do mapy

Architektura i budownictwo


Na podstawie Prawa budowlanego starostwo wydaje pozwolenia na budowę i przyjmuje zgłoszenia. Zanim złożysz wniosek, ustal, czy twoja budowa wymaga pozwolenia, czy wystarczy zgłoszenie. Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego (PINB) to odrębny organ, nie wydział starostwa: kontroluje budowy, a pozwoleń nie wydaje.

Karta wędkarska i wycinka drzew


Kartę wędkarską wydaje starostwo właściwe dla miejsca zamieszkania, zgodnie z ustawą o rybactwie śródlądowym. Jeśli mieszkasz w gminie powiatu płońskiego, składasz wniosek w Płońsku. Zezwolenie na wycinkę drzew z własnej działki to już sprawa gminy, więc nie szukaj go przy ul. Płockiej.

Rzeczy znalezione


Zasady postępowania z rzeczami znalezionymi opisuje ustawa z 2015 r. Starostwo publikuje w serwisie dane.gov.pl „Rejestr rzeczy znalezionych” w formatach CSV, XLSX i JSON-LD (stan na 2026 r.). Zgubioną rzecz możesz więc sprawdzić w rejestrze, zanim ruszysz do urzędu.

Finanse powiatu


Skarbnik odpowiada za budżet powiatu i nie jest okienkiem dla mieszkańca.

Czy sprawę w starostwie załatwisz przez internet?


Tak, część spraw załatwisz bez wychodzenia z domu: pismo wyślesz przez ePUAP i podpiszesz profilem zaufanym. Adres skrytki starostwa znajdziesz w BIP. Od 1 stycznia 2025 r. podmioty publiczne doręczają korespondencję przez e-Doręczenia, więc odpowiedź może przyjść tą drogą.

Wrota Mazowsza udostępniają e-usługi powiatu płońskiego, w tym „Weryfikację statusu sprawy” i „Weryfikację UPO”. UPO to urzędowe poświadczenie odbioru: dowód, że urząd dostał twoje pismo i kiedy. Zapisuję je od razu po wysłaniu, w osobnym folderze ze sprawą, bo gdy ktoś zapyta, czy wniosek wpłynął, odpowiedź mieści się w jednym pliku.

Za co jeszcze odpowiada powiat płoński?


Powiat prowadzi drogi powiatowe oraz szkoły ponadpodstawowe, między innymi ZSO i ZS nr 1. Do jego zadań należą też Szpital w Płońsku (SP ZZOZ) i Dom Pomocy Społecznej w Karolinowie.

Powiat leży w północno-zachodniej części Mazowsza, między Wisłą a Narwią, przy trasach Warszawa-Bydgoszcz i Warszawa-Gdańsk. Starostwo w Płońsku obsługuje całe to terytorium, nie tylko miasto nad Płonką. Listę gmin znajdziesz w zestawieniu: gminy powiatu płońskiego.

Pytania o starostwo w Płońsku

Kto kieruje starostwem?


Starosta kieruje starostwem i przewodniczy zarządowi powiatu. Zarząd wybiera rada powiatu. Nazwisko osoby pełniącej funkcję sprawdzisz w BIP, bo zmienia się z kadencjami.

Gdzie w Płońsku zarejestrować samochód?


W starostwie przy ul. Płockiej 39, w Wydziale Komunikacji i Transportu. Rejestracja pojazdów to zadanie starosty z Prawa o ruchu drogowym, a nie gminy. Jak się przygotować i co zabrać, opisujemy w tekście o wydziale komunikacji w Płońsku.

Czy dowód osobisty wyrobię w starostwie?


Nie, dowód osobisty i meldunek załatwiasz w urzędzie miasta lub gminy, nie w starostwie. Zasady wizyty opisaliśmy w tekście o urzędzie miasta w Płońsku.

Od kiedy istnieje powiat płoński?


Obecny powiat działa od 1 stycznia 1999 r., gdy przywrócono powiaty. Sama instytucja jest starsza. Polona przechowuje „Gazetę Urzędową Powiatu Płońskiego”, rocznik 1, numer 1 z 9 lutego 1919 r. Od 1920 r. tytuł brzmiał „Gazeta Urzędowa Wydziału Powiatowego Powiatu Płońskiego”.

The post Starostwo Powiatowe w Płońsku: wydziały i sprawy appeared first on Płońskie Sprawy.

Atrakcje dla dzieci na Warmii i Mazurach: co jest blisko Bartoszyc


W skrócie

Najbliższe atrakcje dla dzieci w województwie warmińsko-mazurskim, licząc od Bartoszyc, mieszczą się w 35 km i dają wyjazd na pół dnia. To konie w Galinach, bociany w Żywkowie, zamek i Termy Warmińskie w Lidzbarku oraz Łyna kajakiem. Mamerki i Wilczy Szaniec to już cały dzień. Bociany zobaczysz tylko od kwietnia do lipca, a w deszcz lepiej mieć plan pod dachem. Z małym dzieckiem liczy się czas w aucie, więc cele układam według odległości.

  • Liczby: Galiny 10 km, Lidzbark 25 km, Żywkowo 34 km
  • Jak: w deszcz wybierz Termy albo zamek w Lidzbarku
  • Uwaga: bociany w Żywkowie tylko kwiecień–lipiec
  • Uwaga: zamek w Lidzbarku zamknięty w poniedziałki

Jak daleko jest do atrakcji z Bartoszyc?


W promieniu 35 km od Bartoszyc są cele na pół dnia (Galiny, Lidzbark, Żywkowo, Łyna), a ponad 40 km zaczynają się wyjazdy na cały dzień.

MiejsceKmDojazdNa ile
Park Elżbiety, Jezioro Mleczarskiew mieściena miejscu1–2 h
Galinyok. 10DK57pół dnia
Sępopolok. 20rowerem wzdłuż Łynypół dnia
Lidzbark Warmiński (zamek, Termy, bulwar)25ok. 25 min autemzamek 2–3 h albo Termy pół dnia
Żywkowo3440–45 minpół dnia
Kętrzynok. 44ok. 45 mincały dzień
Wilczy Szaniecok. 53ok. 57 mincały dzień
Olsztynok. 71ok. 1 h 15 mincały dzień lub nocleg
Mamerkiok. 72ok. 1 h 15 mincały dzień
Giżyckook. 75ok. 1 h 20 mincały dzień lub nocleg

Odległości do miejsc dalszych niż Lidzbark wyliczono trasowaniem na mapie OpenStreetMap, więc są orientacyjne. Dla rodzin z Bartoszyc i okolicy moja granica z małym dzieckiem to godzina w aucie w jedną stronę. Dalej trzeba planować postoje, drzemkę i powrót po zmroku.
Wykres: odległość drogowa z Bartoszyc do atrakcji dla dzieci w kmOdległość z Bartoszyc do atrakcji dla dzieci. Dane: OpenStreetMap i wpisy serwisu, 2026

Co jest dla dzieci w samych Bartoszycach?


Na godzinę lub dwie wystarczą place zabaw, Park Elżbiety i Jezioro Mleczarskie, bez wsiadania do auta. OpenStreetMap notuje 41 placów zabaw w promieniu 3 km od centrum.

  • Park Elżbiety z 1903 r. ma niecałe 3 ha i staw w kształcie serca.
  • Jezioro Mleczarskie ma ścieżki, pomost, siłownię plenerową i boisko do siatkówki.
  • Plac zabaw przy ul. Kard. S. Wyszyńskiego, który wymienia też atrakcjedzieciece.pl, sprawdzi się u dzieci, które chcą się po prostu wybiegać.

Po szkole wybrałabym park: jest blisko, ma staw do oglądania i nie wymaga niczego poza kurtką. Nad jeziorem kąpiel jest możliwa tylko w wyznaczone dni, więc latem sprawdź to przed wyjściem z kostiumami. Pełną listę miejsc w mieście z czasem zwiedzania i werdyktem znajdziesz w tekście atrakcje Bartoszyc z oceną.

Gdzie pojechać z dziećmi na pół dnia?


Cztery cele, od najbliższego do najdalszego.

Galiny: konie i park nad Pisą


Galiny leżą 10 km na południe od Bartoszyc przy DK57 i mają stadninę z lekcjami na lonży oraz park, który ogląda się 1–1,5 h. Lonża to lekcja na długiej linie trzymanej przez instruktora. Według oferty palac-galiny.pl na 2026 r. stadnina uczy dzieci i dorosłych na placu, w hali i w terenie.

Park zajmuje ponad 4,5 ha w zakolu Pisy, a obok są dziedziniec i folwark. Pałac to obiekt prywatny: wnętrza są dla gości hotelu, a przed przyjazdem trzeba zadzwonić. Dla dziecka, które jeszcze nie siedziało na koniu, lonża to sensowny start, bo cały czas ma przy sobie instruktora. Historię Eulenburgów, plan spaceru po parku i pełną ofertę jazd opisuje tekst o pałacu i stadninie w Galinach.

Lidzbark Warmiński: zamek, bulwar i Termy


Do Lidzbarka jest 25 km po DK51, a na miejscu wybierasz między zamkiem na 2–3 h a Termami Warmińskimi na pół dnia. W zamku biskupów warmińskich mieści się Muzeum Warmińskie, czynne od wtorku do niedzieli, zwykle 9:00–17:00, w środy i czwartki do 19:00 (dane Muzeum Warmii i Mazur). W poniedziałki zamek jest zamknięty, a we wtorki ekspozycje stałe są bezpłatne. Dla dziecka najciekawsze bywa zwykłe chodzenie po krużgankach, a dopiero potem sale.

Termy mają baseny, zjeżdżalnie i strefę saun, a najbliższy przystanek to Olsztyńska. Na bulwarze nad Łyną jest plac zabaw i siłownia zewnętrzna, dobre na krótką przerwę między atrakcjami. Z dziećmi nie łączyłabym term i zamku w jeden dzień, bo każde z miejsc samo wyczerpie malucha. Tabelę miejsc z czasem i wstępem oraz dojazd busem znajdziesz w tekście co zobaczyć w Lidzbarku Warmińskim, przydatnym, gdy rodzina zostaje na cały dzień.

Żywkowo: bociany z wieży


Do Żywkowa jest 34 km przez Górowo Iławeckie, 40–45 min autem, a wieża widokowa PTOP stoi na wysokości gniazd. Wstęp to 4 zł od osoby do puszki (cena z 2024 r.), a sezon trwa od połowy kwietnia do końca lipca. We wsi jest ok. 40 zajętych gniazd bociana białego na 20–25 mieszkańców, według Polskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków.

Poza sezonem nie warto: platformy stoją puste i dojazd nie ma wtedy nagrody. Zasięg telefonu jest tu bardzo słaby, więc pobierz mapę offline przed wyjazdem. W okolicy działają patrole Straży Granicznej, dlatego miej przy sobie dokument. Trasę przez Górowo, kalendarz przylotów i zasady przy granicy opisuje tekst o bocianiej wsi Żywkowo.

Łyna kajakiem albo rowerem do Sępopola


Rodzinny odcinek spływu to Perkujki → Bartoszyce: 9,3 km i ok. 3 h na wodzie. Łyna poniżej Lidzbarka jest łatwa i odpowiednia dla początkujących. Kajak dwuosobowy kosztuje w Lidzbarku 60 zł za dzień (cennik Mazury PTTK z września 2026), a w samych Bartoszycach wypożyczalni nie ma.

Dla rodziny 10 km kajakiem to górna granica przyjemności, więc dłuższych odcinków z dziećmi bym nie planowała. Kamizelka powinna być na każdym dziecku, niezależnie od tego, jak spokojna wydaje się rzeka. Jeśli kajak odpada, zostaje rower: do Sępopola jest ok. 20 km niemal płasko wzdłuż Łyny, po gładkiej nawierzchni. Odcinki z kilometrażem, przystanie i ceny kajaków znajdziesz w tekście o spływie kajakowym Łyną do Bartoszyc.
Kajaki na spokojnej nizinnej rzece wśród łąk

Co zostawić na cały dzień?


Wilczy Szaniec i Mamerki leżą 53–72 km od Bartoszyc, więc to wyjazd na cały dzień i raczej ze starszymi dziećmi.

Mamerki: bunkry, nietoperze i Bursztynowa Komnata


Mamerki są ok. 72 km od Bartoszyc, 1 h 15 min jazdy, w pobliżu Kanału Mazurskiego. To kompleks ponad 30 żelbetowych schronów i budynków, w których w latach 1941–1944 mieściła się kwatera OKH, czyli Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych. Obiektów nie wysadzono, dlatego są w dobrym stanie.

Od 26 kwietnia 2025 r. można zobaczyć pełnowymiarową replikę Bursztynowej Komnaty, jak podaje wm.pl. A bunkry są zimowiskiem nietoperzy, liczonych od 1991 r. w obszarze Natura 2000 PLH280004. To sucha atrakcja na niepewną pogodę. Weź obuwie terenowe.

Wilczy Szaniec w Gierłoży


Wilczy Szaniec leży w Gierłoży, ok. 53 km od Bartoszyc, ok. 57 min jazdy, i jest celem dla nastolatka zainteresowanego historią, nie dla przedszkolaka. Mamerki czy Wilczy Szaniec? Wybierz jedno na dzień, z młodszymi dziećmi Mamerki, bo mają replikę Bursztynowej Komnaty. Wilczy Szaniec zostaw na czas, gdy dziecko zainteresuje sam kontekst historyczny.

Czy region daje coś dalej, na wyjazd z noclegiem?


Tak, ale to już nie okolica Bartoszyc, tylko wyjazd w głąb Mazur. Plebiscyt olsztyn.naszemiasto.pl wymienia wśród atrakcji regionu park „Małpi Gaj” i Twierdzę Boyen w Giżycku (ok. 75 km, 1 h 20 min) oraz Tor Ninja Warrior w Olsztynie (ok. 71 km, 1 h 15 min). Na tej samej liście są wodny tor przeszkód w Gołdapi i Krutyń. Z dziećmi taki wyjazd lepiej zaplanować z noclegiem, bo w jeden dzień zostaje niewiele czasu na same atrakcje.

Gdzie pojechać z dziećmi, gdy pada?


Lipiec, czyli szczyt wakacji, jest w Bartoszycach najbardziej deszczowym miesiącem: spada 96 mm (Open-Meteo, 2016–2025). Najmniej pada w marcu, 38 mm, a średnia roczna to 684 mm. W deszcz wybierz Termy albo zamek w Lidzbarku, a na miejscu Bartoszycki Dom Kultury i bibliotekę dziecięcą. Plan B warto mieć z góry.

  • Termy Warmińskie: baseny, zjeżdżalnie i strefa saun, osobne pół dnia.
  • Zamek w Lidzbarku: Muzeum Warmińskie na 2–3 h, w poniedziałki zamknięte.
  • Mamerki: bunkry i replika Bursztynowej Komnaty.
  • Bartoszycki Dom Kultury, ul. Bohaterów Warszawy 11: zajęcia plastyczne dla dzieci w roku szkolnym i spektakle.
  • Oddział dla Dzieci i Młodzieży Miejskiej Biblioteki Publicznej w Bartoszycach.

Adres, cykle imprez i nabór na zajęcia dla dzieci znajdziesz w programie Bartoszyckiego Domu Kultury.

Ile kosztują bilety dla rodziny?


Ceny zależą od miejsca: wieża w Żywkowie to 4 zł od osoby (2024), zamek w Lidzbarku jest we wtorki bezpłatny na ekspozycje stałe, a kajak kosztuje 60 zł za dzień.

MiejsceCena / zasadaRok
Wieża w Żywkowie4 zł od osoby, do puszki2024
Zamek w Lidzbarkuwtorki: ekspozycje stałe bezpłatne2026
Kajak dwuosobowy, Mazury PTTK60 zł za dzieńwrzesień 2026
Termy Warmińskiecennik zmienia się sezonowosezonowo
Galinylekcje i zwiedzanie po telefonie2026

Ceny i godziny, także Mamerek i Wilczego Szańca, sprawdź przed wyjazdem.

Jak dojechać bez samochodu?


Najłatwiej busem do Lidzbarka Warmińskiego: 28–37 min. Pociągi pasażerskie do Bartoszyc nie kursują, najbliższa czynna stacja to Korsze, 23 km od miasta. Do Żywkowa bus jedzie tylko z przesiadką w Górowie Iławeckim. Przewoźników, przystanki i połączenia, które decydują, czy wyjazd bez auta ma sens, opisują busy z Bartoszyc.

The post Atrakcje dla dzieci na Warmii i Mazurach: co jest blisko Bartoszyc first appeared on Nad Łyną.

Droga krajowa nr 10 przy Płońsku: obwodnica i węzeł z S7


Zanim przeczytasz

Droga krajowa nr 10 (DK10) biegnie z Lubieszyna na granicy z Niemcami do Siedlina pod Płońskiem, gdzie za obwodnicą miasta kończy się na węźle z drogą ekspresową S7. Trasa łączy aglomerację szczecińską, bydgosko-toruńską i warszawską, prowadząc przez Szczecin, Bydgoszcz i Toruń. Na Mazowszu DK10 wjeżdża od strony Sierpca i Drobina, a część jej przebiegu na zachodzie i w środkowej Polsce ma już status drogi ekspresowej S10.

Czym jest droga krajowa nr 10?


Droga krajowa nr 10 (DK10) to trasa z Lubieszyna na granicy z Niemcami do Siedlina pod Płońskiem, łącząca aglomeracje szczecińską, bydgosko-toruńską i warszawską. Ma 413,6 km długości, jak podaje Wikidata, i przebiega przez cztery województwa: zachodniopomorskie, wielkopolskie, kujawsko-pomorskie i mazowieckie.

Na odcinkach ekspresowych droga ma klasę S, a na pozostałych klasę GP, czyli główną ruchu przyspieszonego. Dla płońszczanina DK10 to droga, która w mieście się kończy, a nie przez nie przejeżdża: koniec trasy leży tuż za obwodnicą Płońska.

Którędy biegnie DK10?


Trasa obejmuje kilkanaście miejscowości i węzłów, od przejścia granicznego w Lubieszynie po węzeł Siedlin pod Płońskiem.

MiejscowośćWojewództwoKrzyżuje się z / uwaga
Lubieszynzachodniopomorskieprzejście graniczne z Niemcami
SzczecinzachodniopomorskieA6, S3, S6, DK13
StargardzachodniopomorskieDK20, obwodnica ma status S10
WałczzachodniopomorskieDK22, obwodnica ma status S10
PiławielkopolskieDK11, obwodnica
Wyrzyskwielkopolskieobwodnica ma status S10, jednojezdniowa
Nakło nad Noteciąkujawsko-pomorskieobwodnica
Bydgoszczkujawsko-pomorskieDK80, obwodnica w ciągu S5, S10 i DK25
Toruńkujawsko-pomorskieA1, S10, DK15, DK80, DK91
Lipnokujawsko-pomorskieDK67
Sierpcmazowieckieobwodnica
DrobinmazowieckieDK60
PłońskmazowieckieDK50, obwodnica
SiedlinmazowieckieS7, DK50

Płocka na tej liście nie ma, bo DK10 nie prowadzi przez to miasto. Kierowca z Płocka wjeżdża na trasę w Drobinie drogą DK60, pokonując do Płońska około 62 km. Z kolei kierowcy jadący z Kujaw traktują Płońsk jako naturalny koniec trasy przed S7.

Które odcinki DK10 mają status S10?


Status drogi ekspresowej mają fragmenty DK10 na zachodzie i w środkowej Polsce, łącznie sześć odcinków. Żaden z nich nie leży na Mazowszu.

  • odcinek od granicy Szczecina do Stargardu,
  • obwodnica Stargardu,
  • obwodnica Wałcza,
  • obwodnica Wyrzyska,
  • obwodnica Bydgoszczy,
  • południowa obwodnica Torunia.

Osobny fragment to 9,9-kilometrowy odcinek między węzłami Toruń Południe i Lubicz, wspólny z autostradą A1. Jest dwujezdniowy od 2011 r. i płatny.

Jak wygląda DK10 między Sierpcem a Płońskiem?


To droga jednojezdniowa, która przez Drobin prowadzi do obwodnicy Płońska. Kierowcę i przewoźnika interesują tu trzy parametry:

  • szerokość jezdni: 10 m, między obwodnicą Płońska a Sierpcem,
  • pobocze: asfaltowe, na początkowym odcinku obwodnicy Płońska,
  • dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej: 11,5 t na całej DK10, od 13 marca 2021 r.

Na jednojezdniowej trasie liczę czas stracony za ciężarówką, nie deklarowaną szerokość pasa. Poszerzona jezdnia ułatwia wyprzedzanie, ale nie zamienia drogi w dwujezdniową.
Jednojezdniowa droga krajowa z szerokim asfaltowym poboczem, w oddali ciężarówkaJednojezdniowa droga z poszerzonym poboczem.

Gdzie kończy się DK10 w Płońsku?


DK10 kończy się w Siedlinie, na węźle z drogą ekspresową S7, tuż za obwodnicą Płońska. Droga omija miasto obwodnicą, więc ruch tranzytowy nie wjeżdża w ulice centrum.

Węzeł Siedlin powstał razem ze wschodnią obwodnicą Płońska w ciągu S7, oddaną do użytku 3 czerwca 2009 r. Z centrum miasta w stronę Warszawy kieruje się właśnie na Siedlin, bo tam DK10 fizycznie się kończy.

Czy S10 dojdzie do Płońska?


Nie, w obecnym planie droga ekspresowa S10 nie sięga Płońska. Węzeł Siedlin zbudowano z myślą o przyszłym połączeniu S10 z S7, ale trasę S10 zmieniano dwukrotnie.

Rozporządzenie, które weszło w życie 12 listopada 2015 r., przesunęło mazowiecki przebieg S10 na południe, bliżej Płocka i Nowego Dworu Mazowieckiego. Kolejne rozporządzenie Rady Ministrów, z 24 września 2019 r., skróciło trasę do Naruszewa, jednej z gmin powiatu płońskiego. Tam S10 ma się połączyć z planowaną Obwodnicą Aglomeracji Warszawskiej (S50) w okolicach Nacpolska. Dalej w stronę Warszawy ruch ma iść drogą S7.

Cała droga ekspresowa S10 ma liczyć ok. 400 km, a budowa brakujących odcinków znalazła się w Rządowym Programie Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. W 2019 r. w Bydgoszczy powstało stowarzyszenie samorządów z trasy planowanej S10, a wśród dziewięciu założycieli są Płońsk i Załuski. Dla kierowcy liczy się dziś S7: S10 w powiecie płońskim jest na razie planem na papierze.

Gdzie sprawdzić utrudnienia na DK10?


Utrudnienia na DK10 sprawdza się w komunikatach Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA). Jak podaje PAP, o blokadach i ich zdjęciu informują dyżurni poszczególnych oddziałów, na przykład w Bydgoszczy czy w Poznaniu. Komunikat zwykle zawiera trzy elementy:

  • oddział odpowiedzialny za dany odcinek trasy,
  • kilometr drogi i odcinek między węzłami, na przykład 266. kilometr DK10 między węzłami Bydgoszcz Południe i Toruń Zachód,
  • objazd wyznaczony przez policję przy całkowitej blokadzie, jak w 2012 r. pod Stargardem, gdzie ruch skierowano przez Kobylankę, Zieleniewo i Morzyczyn.


Czy DK10 jest dziś zablokowana?


To zależy od dnia, pory roku i konkretnego odcinka: wypadki i roboty drogowe zdarzają się na różnych fragmentach DK10 niezależnie od siebie. Aktualny stan trasy podaje GDDKiA, dyżurny oddziału właściwego dla danego kilometra.

Czy S10 to droga krajowa?


Tak, drogi ekspresowe należą do dróg krajowych na mocy ustawy o drogach publicznych. Odcinki S10 mają dziś status ekspresowy tylko na zachodzie i w środkowej Polsce, a o ewentualnych zamknięciach tych fragmentów informują te same komunikaty GDDKiA co przy DK10.

Dokąd dalej z końca DK10?


Z węzła Siedlin DK10 przechodzi w dalszą trasę do Warszawy drogą ekspresową S7. W tym kierunku prowadzi odcinek S7 do Czosnowa, który liczy ok. 35 km i od 19 grudnia 2025 r. jest przejezdny na całej długości.

Kierowcy, którzy dopiero planują dojazd do Płońska z innej strony, znajdą warianty tras w tekście o trasach dojazdu do Płońska, obejmującym też wjazd przez Drobin od strony Płocka.

The post Droga krajowa nr 10 przy Płońsku: obwodnica i węzeł z S7 appeared first on Płońskie Sprawy.

Restauracje w Bartoszycach: gdzie zjeść obiad, pizzę i coś na wieczór


W skrócie

Restauracje w Bartoszycach stoją głównie w dwóch miejscach: na Starówce przy placu Konstytucji 3 Maja i przy ul. Kętrzyńskiej. Domowy obiad zjesz w kilku lokalach, pizzę w sześciu z listy miasta, a kuchnię regionalną w dawnych spichlerzach z XVIII wieku. Kuchnia czynna do 23:00 to opcja na piątek i sobotę, w pozostałe dni ARDI zamyka ją o 21:00. Godziny i ceny podaję według stanu na wrzesień 2026, więc przed wyjściem zadzwoń.

  • Liczby: ARDI w piątek i sobotę do 23:00.
  • Jak: pizza na dowóz z Pizza Factory, ul. Witosa 5.
  • Uwaga: godziny sprawdź telefonicznie przed wyjściem.

Gdzie zjeść w Bartoszycach?


Po sześć lokali z listy miasta stoi na placu Konstytucji 3 Maja na Starówce i przy ul. Kętrzyńskiej. Lista „Gdzie zjeść?” Urzędu Miasta ma 32 pozycje, a 14 z nich zebrałam w tabeli.

LokalAdresCo podaje
Bazyliszekpl. Konstytucji 3 Maja 33pizza, makarony, dania obiadowe, sałatki, catering
Hilman Budapl. Konstytucji 3 Maja 33street food
Restauracja hotelu Bartispl. Konstytucji 3 Maja 5dania obiadowe i restauracyjne, kuchnia fusion
Kraftowy Bar & Tapaspl. Konstytucji 3 Maja 35kuchnia meksykańska i hiszpańska
Staromiejskaul. Rzeźników 3domowe obiady, kawiarnia, imprezy, catering
Stodołaul. Bema 11Adania restauracyjne, kuchnia regionalna
Spichlerzul. Strzeleckiego 2dania restauracyjne
U św. Mikołajaul. Poniatowskiego 4kuchnia regionalna, polska i ukraińska
Tatarakul. Kętrzyńska 18śniadania, drugie śniadania, lunche
ARDIul. Kętrzyńska 23pizza, dania restauracyjne, catering, imprezy okolicznościowe
Gruby Benekul. Kętrzyńska 5pizza, kebab, burgery, frytki
Kuchnia Polskaul. Kętrzyńska 16Eobiady domowe, catering, imprezy, na wynos
Zaciszeul. Paderewskiego 1domowe obiady, imprezy, catering
Promykul. Tartaczna 4domowe obiady, imprezy, catering

Na Kętrzyńskiej mieszczą się też Smażalnia Ryb i Schabowy PL. Rowerem przejeżdżam tam od lokalu do lokalu, nie szukając miejsca na postój. Na plac Konstytucji 3 Maja lepiej przyjść pieszo: to dawny rynek, dziś deptak.

Gdzie zjeść domowy obiad?


Najwięcej „domowych obiadów” mają na liście miasta Zacisze, Staromiejska, Promyk i Kuchnia Polska.

  • Zacisze, ul. Paderewskiego 1: domowe obiady, imprezy, catering.
  • Staromiejska, ul. Rzeźników 3: domowe obiady i kawiarnia.
  • Promyk, ul. Tartaczna 4: domowe obiady, catering.
  • Kuchnia Polska, ul. Kętrzyńska 16E: obiady domowe, na wynos.
  • Smażalnia Ryb, ul. Kętrzyńska 42: obiady domowe.
  • Piwem Podlane, ul. Kopernika 5: obiady domowe.
  • Bary w trasie: Alicja przy stacji Lotos (ul. Warszawska 22), Milo przy stacji benzynowej (ul. Bema 44) i Pami w Połęczu 55.

Bary przy stacjach traktuję jako opcję dla kogoś, kto jest w drodze. Jeśli jesteś w centrum, nie warto po nie jechać: w mieście masz sześć lokali z domowym obiadem.

Gdzie na pizzę w Bartoszycach?


Pizzę podaje sześć lokali z listy miasta: Bazyliszek, ARDI, Gruby Benek, Pizza Factory, Pizza z Kentucky i Express Pizza.

  • Bazyliszek, pl. Konstytucji 3 Maja 33: pizza obok makaronów i sałatek.
  • ARDI, ul. Kętrzyńska 23: pizzeria z dowozem dań.
  • Gruby Benek, ul. Kętrzyńska 5: pizza, kebab, burgery, z dowozem.
  • Pizza Factory, ul. Witosa 5: tylko na dowóz.
  • Pizza z Kentucky, ul. Nowowiejskiego 27: ten sam adres ma Kurczaki z Kentucky i City Kebab.
  • Express Pizza, ul. Bohaterów Warszawy 37.

Na miejscu zjesz w Bazyliszku i w ARDI, a do domu zamówisz z ARDI, Grubego Benka i Pizza Factory. Ceny w Grubym Benku (grubybenek.pl): Goły Benek od 36,90 zł, Popularny, Hawajski i Mafio-zo od 41,90 zł, Benek Mięsny od 47,90 zł. Zestaw 3 średnich pizz kosztuje 99 zł, a 3 dużych 129 zł. Dla 3-4 osób zestaw jest tańszy niż pojedyncze pizze: trzy najtańsze średnie to 110,70 zł. Ceny ze stanu na wrzesień 2026, sprawdź przed zamówieniem.
Pizza w kartonie na stole, taka jak z zamówienia na dowóz

Gdzie zjeść coś innego niż schabowy?


Kuchnię regionalną podają Stodoła i U św. Mikołaja, a poza polską kuchnią są sushi, tapas, fusion i street food. Stodoła (ul. Bema 11A) i Spichlerz (ul. Strzeleckiego 2) mieszczą się w XVIII-wiecznych budynkach gospodarczych na Starówce. Obiad w spichlerzu to najprostszy sposób, żeby zobaczyć zabytek od środka, a spichlerze przy Bema i Strzeleckiego łatwo dołączyć do spaceru.

  • Stodoła, ul. Bema 11A: kuchnia regionalna.
  • U św. Mikołaja, ul. Poniatowskiego 4: kuchnia regionalna, polska i ukraińska.
  • Restauracja hotelu Bartis, pl. Konstytucji 3 Maja 5: kuchnia fusion.
  • Masao Sushi, ul. Bohaterów Warszawy 51: kuchnia japońska.
  • Kraftowy Bar & Tapas, pl. Konstytucji 3 Maja 35: kuchnia meksykańska i hiszpańska.
  • Hilman Buda, pl. Konstytucji 3 Maja 33: street food.
  • Tatarak, ul. Kętrzyńska 18: śniadania i lunche.


Gdzie zjeść wieczorem?


W tygodniu najdłużej, do 21:00, kuchnię ma ARDI, a w piątek i sobotę do 23:00. Zamówienie trzeba złożyć najpóźniej pół godziny przed zamknięciem. Godziny pochodzą ze strony restauracji, a w święta i przy większym ruchu lokal potrafi je przedłużyć. Od poniedziałku do czwartku nie licz na kolację po 21:00.

LokalGodziny / profil
ARDI, ul. Kętrzyńska 23pn-czw i niedz. 12:00-21:00, pt-sob. 12:00-23:00; grill bar, strefa kibica
Wiraż Pub, pl. Dworcowy 5przekąski, browar, imprezy; godziny sprawdź przed wyjściem
Kwadratoova Coctail Bar, ul. Rynkowa 1drinki i przekąski; godziny sprawdź przed wyjściem
Kraftowy Bar & Tapas, pl. Konstytucji 3 Maja 35bar z kuchnią meksykańską i hiszpańską; godziny sprawdź przed wyjściem

Czemu po 20:00 zostaje kilka adresów, wyjaśniam w tekście dlaczego miasto gaśnie o dwudziestej.

Gdzie zjeść obiad w niedzielę?


W niedzielę otwarte są:

  • ARDI: 12:00-21:00,
  • Gospoda Galiny: 12:00-22:00,
  • Staromiejska: 12:00-17:00 (według Bartoszyckiego Centrum Informacji Turystycznej).

Godziny ze stanu na wrzesień 2026. Przy pozostałych lokalach zadzwoń przed wyjściem.

Czy są restauracje nad Łyną i na Starym Mieście?


Nad samą rzeką lista miasta nie ma żadnego lokalu. Najbliżej Łyny jest Starówka na jej prawym brzegu, z lokalami przy placu Konstytucji 3 Maja, ul. Rzeźników i ul. Rynkowej. Staromiejska stoi przy Rzeźników 3, a Magdalenka i Kwadratoova przy Rynkowej. Plan ulic i pełne godziny Staromiejskiej są w tekście o Starówce i restauracji Staromiejska.

Gdzie na kawę i ciasto?


Na kawę i ciasto idź na rynek: do Kafki (pl. Konstytucji 3 Maja 12) albo do Piekarni Warmińskiej, czyli cukierni pod numerem 30. Trzecia opcja to Magdalenka, ciastkarnia i kawiarnia przy ul. Rynkowej 5. Parking, dzieci i inne sprawy gościa zebrałam w tekście z pytaniami przyjezdnych o Bartoszyce.

Czy warto jechać na obiad do Galin?


Tak, jeśli szukasz kuchni z wyróżnieniem. Gospoda Galiny mieści się w zabytkowym spichlerzu z wieżą zegarową, jest otwarta codziennie 12:00-22:00 i dwukrotnie dostała „czapkę” w Żółtym Przewodniku Gault&Millau Polska (palac-galiny.pl). To dwupoziomowa restauracja z kominkiem i piecem chlebowym, latem z ogrodem. W karcie są gołąbki „Olgi” z kaszą gryczaną i leśnymi grzybami, barszcz ukraiński, jagnięcina confit w sosie winno-tymiankowym z kopytkami oraz połówka kaczki pieczonej z jabłkami. Obiad w Galinach najlepiej zaplanować na koniec dnia, po zwiedzaniu. Historię majątku i to, co obejrzysz przed obiadem albo po nim, opisuję w tekście o pałacu w Galinach pod Bartoszycami.

Jak wrócić po kolacji bez samochodu?


Taksówką. Dotyczy to zwłaszcza powrotu z Galin i pory po 21:00, kiedy komunikacja nie jest opcją. Korporacje i sposób zamawiania kursu opisuje tekst o taksówce w Bartoszycach.

Ile jest restauracji w Bartoszycach?


To zależy od tego, co się liczy: od 17 do 74 (dane z 2026 roku).

ŹródłoLiczbaCo liczy
Lista Urzędu Miasta32restauracje, bary, kawiarnie, fast food
OpenStreetMap17restauracje w promieniu 3 km od centrum
Restaurant Guru74restauracje, w tym 15 pizzerii

The post Restauracje w Bartoszycach: gdzie zjeść obiad, pizzę i coś na wieczór first appeared on Nad Łyną.

Kościół i klasztor karmelitów w Płońsku


Zanim przeczytasz

Kościół karmelitów w Płońsku to późnogotycka świątynia przy ul. Płockiej 17, którą z klasztorem ufundowali w 1417 r. książę mazowiecki Siemowit IV i jego żona Aleksandra Olgierdówna. Dziś jest kościołem parafialnym parafii św. Michała Archanioła, choć wśród mieszkańców wciąż funkcjonuje jako “kościół karmelitów” albo “kościół pokarmelicki”. Murowane ściany podniesiono w 1462 r., a obecny, gotycki kształt budowla zyskała w XVI wieku. Klasztor działał do kasaty w 1864 r., a remont dachu i elewacji zakończono w 2026 roku.

Skąd dwa wezwania: Wniebowzięcia NMP i św. Michała?


Kościół przy ul. Płockiej 17 nosi wezwanie Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, zgodnie z nazwą używaną przez diecezję płocką. Zbudowano go dla karmelitów trzewiczkowych, czyli Zakonu Braci Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel, odróżnianych od karmelitów bosych, stąd w starszych opisach funkcjonuje jako kościół pokarmelicki.

Parafia, która dziś się w nim modli, nosi wezwanie św. Michała Archanioła i ma dłuższą metrykę niż sam budynek. Jej pierwotna świątynia, czyli fara, stała przy rynku. Kiedy popadła w ruinę, biskup płocki Michał Jerzy Poniatowski przeniósł do kościoła karmelitów parafię w 1779 r. i powierzył zakonnikom duszpasterstwo. Od tamtej pory jeden budynek nosi dwa imiona: wezwanie zostało przy Wniebowzięciu NMP, a parafia i tak jest “u św. Michała”. Tłumacząc to przyjezdnym, mówię krótko: “u Michała” i “u karmelitów” to ten sam adres przy Płockiej.

Kiedy karmelici przyszli do Płońska?


W 1417 r., według diecezji płockiej najpóźniej w tym roku, klasztor i drewniany kościół ufundowali książę Siemowit IV i jego żona Aleksandra Olgierdówna, siostra Władysława Jagiełły. Tak w Płońsku osiedlili się karmelici trzewiczkowi (O.Carm.).

Z fundacją wiąże się popularny przekaz o Grunwaldzie, jakoby kościół miał być podziękowaniem za zwycięstwo nad Krzyżakami. To legenda, nie ustalenie historyków. Pewne są rok, fundatorzy i miejsce, i przy tym zostaję.

Od drewna do gotyckiej cegły: 1462 i XVI wiek


W 1462 r. drewnianą budowlę przebudowano na murowaną, a obecny, późnogotycki kształt kościół zyskał w XVI wieku. Fundację tej przebudowy przypisuje się, być może, królowej Bonie Sforzy, choć źródła piszą o tym z ostrożnością.

Wcześniej, najpóźniej w 1480 r., pochowano w kościele księżną Katarzynę mazowiecką, córkę Siemowita IV. Ustalił to Janusz Grabowski, autor “Pocztu książąt i księżnych mazowieckich” (2019).

Potop, przejęcie parafii i kasata w 1864 roku


Kościół zniszczono w połowie XVII w. w czasie wojen szwedzkich, podczas tak zwanego potopu, i odbudowano dopiero w połowie XVIII wieku. Do tego czasu miasto miało jeszcze jedną świątynię: farę św. Michała przy rynku, przy której w XVI w. działało kolegium mansjonarzy, grupa duchownych utrzymywanych z osobnych fundacji. W 1565 r. opisywano ją jako “wielki murowany” kościół. Po potopie fara zostawała w ruinie, a jej resztki rozebrano dopiero w latach 1819–1825. Sama parafia przeniosła się do kościoła karmelitów wcześniej, już w 1779 roku. Zakonnicy prowadzili ją do kasaty klasztoru w 1864 r., po powstaniu styczniowym, kiedy zarząd przejęli księża diecezjalni.

Budynek jeszcze nieraz zmieniał wygląd: przebudowywano go w 1839, 1865 i 1888 r., a w 1935 r. przeszedł gruntowny remont. Potem przyszły malowidła Władysława Drapiewskiego z 1936 r. i regotycyzacja w latach 1954–1958, czyli przywracanie kościołowi gotyckiej formy. W 1962 r. wnętrze odnowiono staraniem ks. Mariana Okólskiego. Wykopaliska na podgrodziu w latach 70. XX w. odsłoniły też kamienną rotundę z XI wieku.

RokCo się stało
1417Fundacja klasztoru i drewnianego kościoła przez Siemowita IV i Aleksandrę
1462Przebudowa na kościół murowany
XVI w.Kościół otrzymuje obecny, późnogotycki kształt
poł. XVII w.Zniszczenia w czasie wojen szwedzkich
poł. XVIII w.Odbudowa kościoła
1779Parafia św. Michała przenosi się do kościoła karmelitów
1819–1825Rozbiórka ruin dawnej fary przy rynku
1839, 1865, 1888Kolejne przebudowy kościoła
1864Kasata klasztoru karmelitów
1935Gruntowny remont
1954–1958Regotycyzacja
2026Zakończenie remontu dachu i elewacji

Jak wygląda kościół z zewnątrz?


Kościół to późnogotycka, ceglana budowla, orientowana, czyli ustawiona prezbiterium na wschód, wzniesiona na planie prostokąta z wydzielonym prezbiterium i kaplicą od strony północnej. Bryła jest jednonawowa.

Wokół świątyni stoją jeszcze cztery elementy:

  • neogotycka dzwonnica z 2. połowy XIX w., z dzwonem odlanym w 1499 r.,
  • barokowa kolumna z piaskowca, wystawiona w 1772 r. przez Jakuba i Barbarę Puchalskich, na wschód od prezbiterium,
  • mur cmentarza przykościelnego z XVIII w.,
  • budynek dawnego klasztoru, którego bryła odpowiada założeniom z XVII i XVIII wieku.

Dzwonnica stoi za zabudowaniami klasztornymi, więc od strony ulicy jej nie widać. Żeby ją zobaczyć, a przy okazji kolumnę Puchalskich, warto obejść kościół od wschodu, od strony prezbiterium.
Ceglany mur z bluszczem i gotycka ceglana ściana w tle

Co jest we wnętrzu?


Ołtarz główny jest neorenesansowy, z ok. 1870 r., z obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem malowanym na desce. W zwieńczeniu wisi obraz św. Michała Archanioła, XIX-wieczna kopia według Guida Reniego, co tłumaczy drugie wezwanie kościoła już w samym wnętrzu.

Oprócz ołtarza głównego w kościele stoją:

  • ołtarze boczne, późnobarokowe: św. Józefa z Dzieciątkiem i św. Stanisława Kostki,
  • kaplica północna z ołtarzem i rzeźbą Chrystusa Ukrzyżowanego z przełomu XV i XVI w.,
  • kaplica południowa z obrazami św. Ekspedyta i św. Pankracego z połowy XIX w.,
  • organy o 22 głosach, zbudowane w 1976 r. przez Tadeusza Rajkowskiego, z trakturą pneumatyczną i bez prospektu.

Na ścianach wisi też sporo epitafiów, a we wnętrzu zachowały się malowidła Władysława Drapiewskiego z 1936 r. Najstarszych elementów jest najwięcej w kaplicy północnej, więc warto zacząć oglądanie od ołtarza głównego i iść w tamtą stronę.

Czyje epitafium ma dwie strony?


Według opisu PTTK, epitafium w kościele upamiętnia płk. Charles’a Dussaussay de Savary’ego, dowódcę 14. pułku wojsk napoleońskich. Został ranny w 1806 r. pod Kołozębiem, w starciu z wojskami rosyjskimi, i zmarł w Płońsku.

Płytę wykonano w nietypowy sposób: na odwrocie marmurowej oprawy kaskady wodnej, tak zwanej arabskiej fontanny, z przełomu XVII i XVIII wieku. Dziś w kościele widać obie strony płyty. Epitafium ufundował młodszy brat pułkownika, generał René Savary, adiutant Napoleona.

Co wyremontowano w 2026 roku?


W 2026 r. zakończono zadanie “Rewitalizacja Kościoła pw. Michała Archanioła wraz z Klasztorem Karmelitów w Płońsku”, jak podała parafia w komunikacie z 29 lipca 2026 r. Całkowita wartość prac wyniosła 3 435 155,45 zł, z czego 3 366 452,34 zł pochodziło z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków, przekazanego przez Powiat Płoński na podstawie umowy ze starostwem.

Zakres prac obejmował:

  • remont dachu kościoła i klasztoru,
  • remont elewacji wschodniej i częściowo północnej,
  • izolację ścian budynku.

To nie pierwszy remont w tym miejscu. Klasztor odnawiano już za ks. Edmunda Makowskiego, proboszcza w latach 2003–2013, kiedy położono nową posadzkę marmurową i granitową oraz zbudowano nowy ołtarz. Efekt prac z 2026 r. widać z ulicy od razu: nowy dach i odświeżona elewacja wschodnia rzucają się w oczy, zanim wejdzie się do środka.

Msze, kancelaria i zwiedzanie


Adres: ul. Płocka 17, 09-100 Płońsk, dekanat płoński.

W niedziele i uroczystości msze zaczynają się o 7.00, kolejne o 8.30, 10.00, 11.30, 16.00 i 18.00. Godziny podaję według parafii, stan na wrzesień 2026 r.

DzieńGodziny mszy
Niedziele i uroczystości7.00, 8.30, 10.00, 11.30, 16.00, 18.00
Dni powszednie7.00, 18.00
Pierwszy piątek miesiąca7.00, 10.00, 16.00, 18.00

Spowiedź jest 15 minut przed każdą mszą. Adoracja Najświętszego Sakramentu trwa od poniedziałku do piątku w godz. 7.30–18.00, a w środy o 17.15 jest nowenna do Matki Bożej Nieustającej Pomocy.

Kancelaria jest czynna w poniedziałek, wtorek, czwartek i piątek w godz. 16.00–17.45 oraz w sobotę w godz. 8.00–9.00. W środę jest nieczynna, sprawy pogrzebowe załatwia się po każdej mszy. Telefon: 502 695 496.

Trasy i czasy przejazdu z Warszawy, Płocka i Gdańska są w tekście o dojeździe do Płońska.

Kiedy jest odpust św. Michała?


Odpust ku czci św. Michała Archanioła wypada w niedzielę najbliższą wspomnieniu liturgicznemu, czyli 29 września. W 2026 r. przypadł na 27 września. Święty jest patronem nie tylko parafii, ale i całego miasta, od 2005 roku. Pełny kalendarz miejskich uroczystości znajduje się w tekście o kalendarzu imprez w Płońsku.

Które ulice należą do parafii?


Parafia obejmuje w mieście Plac 15 Sierpnia, część ul. Płockiej oraz ulice Warszawską, Pułtuską, Towarową, Zduńską, Zaułek i Grunwaldzką pod numerami 1–43 i 2–34. Spoza miasta należy do niej trzynaście miejscowości: Bońki, Brody, Dalanówek, Pilitowo, Raźniewo, Siedlin, Skarżyn, Strachowo, Strachówek, Strubiny, Ślepowrony, Zawady i Żurawin.

Jakie inne kościoły są w Płońsku?


Inne kościoły w mieście to m.in. św. Maksymiliana Kolbego przy ul. Romualda Jaworskiego 1 oraz św. Ojca Pio przy ul. Szkolnej 119.

Co jeszcze zobaczyć w pobliżu kościoła?


Kilka minut piechotą od kościoła leży Plac 15 Sierpnia z figurą św. Michała, a nieco dalej grodzisko nad Płonką. Dalsze dzieje Płońska, od dawnej fary przy rynku po powstanie styczniowe, opisuję w tekście o historii Płońska od grodu.

The post Kościół i klasztor karmelitów w Płońsku appeared first on Płońskie Sprawy.

Notiz über Fuksiarz

Als ich das Fuksiarz‑Portal das erste Mal geöffnet habe, fiel mir sofort die klare Struktur der Seite auf. Bereits im Titel wird versprochen: „Cashback ohne Umsatzhürde, starke Sportwetten & einfache Nutzung“. Diese drei Punkte werden auf der Startseite tatsächlich sichtbar präsentiert, sodass man sofort weiß, worauf man sich einlässt. Die Navigation ist übersichtlich, und schon nach wenigen Klicks gelangt man zu den wichtigsten Bereichen – Casino‑Funktionen, Boni und Aktionen sowie die Spielübersicht.

Besonders das Cashback‑System hat mein Interesse geweckt. Im Gegensatz zu vielen anderen Anbietern gibt es hier keinen lästigen Umsatzbedingungen‑Knoten, was für Gelegenheits­spieler ein großes Plus ist. Das versprochene „leicht verständliche“ Cashback wird klar erklärt, sodass man sofort nachvollziehen kann, wie viel man zurückbekommt. Auch die Sportwetten‑Sektion überzeugt: Die Quoten für die polnischen Ligen sind deutlich stärker als bei den üblichen Vergleichsseiten, was das Angebot für Fans dieser Märkte besonders attraktiv macht.

Markenlink für Fuksiarz: fuksiarz-de.com

Allerdings gibt es auch ein paar Stolpersteine, die nicht übersehen werden sollten. Das KYC‑Verfahren ist verpflichtend, was bei schnellen Ein- und Auszahlungen etwas Zeit kostet. Zudem wird im Meta‑Description‑Snippet auf eine nicht zu vernachlässigende Steuerlast und gewisse Limitierungen hingewiesen, die langfristige Spielerinnen und Spieler im Blick behalten sollten. Diese Punkte mindern zwar die anfängliche Begeisterung etwas, bleiben aber transparent kommuniziert.

Insgesamt wirkt Fuksiarz auf mich wie ein gut durchdachtes Online‑Casino, das seine Stärken – das unkomplizierte Cashback und die sportlichen Quoten – klar in den Vordergrund stellt, während es gleichzeitig offen über die unvermeidlichen regulatorischen Anforderungen spricht. Wer eine einfache, aber dennoch leistungsfähige Plattform sucht, wird hier wahrscheinlich fündig.

Recommended reference: fuksiarz-de.com

This website uses cookies. If you continue browsing this website, you agree to the usage of cookies.

⇧