Pieczenie dyni w piekarniku: temperatura, czas i odmiany
Sedno
Dynię piecze się w 200°C z grzaniem góra-dół. Łódki grubości 2 cm układa się skórką do dołu, skrapia oliwą, solą i zostawia na 25-35 minut. Hokkaido ma jadalną skórkę, więc idzie do piekarnika nieobrana. Dynię piżmową i olbrzymią obiera się dopiero po upieczeniu i przestudzeniu. Czas rośnie razem z wielkością kawałków: połówki dyni piżmowej potrzebują 45-60 minut, a cała dynia około 2 godzin. Na obiad dla czterech osób kupuję jedną hokkaido.
- Liczby: z 1 kg hokkaido wychodzi ok. 650 g upieczonej dyni, czyli 4 porcje.
- Jak: hokkaido ze skórką, piżmową obierz po upieczeniu.
- Uwaga: połówki pieką się 45-60 minut, cała dynia około 2 godzin.
- Dlaczego: pieczona dynia daje gęste puree do zupy i ciasta.
Składniki na 4 porcje
Z 1 kg hokkaido wychodzi ok. 650 g upieczonej dyni, czyli 4 porcje dodatku do obiadu po ok. 160 g. Taka dynia ma mniej więcej rozmiar dużego grejpfruta. Jeśli w sklepie leży tylko większa, nie wyrzucaj nadmiaru: idzie do zamrażarki albo na puree.
- 1 dynia hokkaido, ok. 1 kg
- 4 łyżki oliwy (ok. 60 ml)
- 1 płaska łyżeczka soli
- 1 łyżka suszonych ziół: tymianek i oregano po połowie
- 4 duże ząbki czosnku w łupinkach (opcjonalnie)
- świeżo mielony pieprz do smaku
Gniazdo nasienne, czyli pestki z włóknami, wyrzucasz.
Jak upiec dynię w piekarniku krok po kroku?
Nagrzej piekarnik, wydrąż pestki, pokrój łódki 2 cm i piecz je skórką do dołu 25-35 minut.
- Nagrzej piekarnik do 200°C z grzaniem góra-dół.
- Dokładnie umyj dynię, przekrój na pół, łyżką wydrąż pestki z włóknami, odetnij twardy ogonek.
- Pokrój połówki w łódki grubości ok. 2 cm w najszerszym miejscu, wszystkie podobnej grubości.
- Rozłóż łódki na blasze z papierem do pieczenia w jednej warstwie, skórką do dołu. Między nie włóż czosnek.
- Polej oliwą, posól, popieprz, posyp ziołami.
- Piecz 25-35 minut na środkowej półce. Po 25 minutach sprawdź widelcem.
- Opcjonalnie na ostatnie 5 minut włącz górną grzałkę, żeby przypiec brzegi. Podawaj od razu albo przestudź i zblenduj na puree.
Kawałki o podobnej wielkości pieką się równo, dlatego krok 3 jest ważniejszy, niż wygląda. Skórka do dołu zatrzymuje wilgoć w miąższu, więc dynia wychodzi miękka i soczysta. Kroję ją na stabilnej desce, połówką płaską stroną do dołu. Wtedy nóż nie ucieka.
Ile piec dynię w piekarniku?
Łódki o grubości 2 cm są gotowe po 25-35 minutach. Większe kawałki i połówki pieką się dłużej, a cała dynia nawet 2 godziny. Czas zależy od wielkości kawałków, a także od rodzaju i wieku dyni.
| Forma | Temperatura | Czas | Kiedy wybrać |
|---|---|---|---|
| łódki 2 cm | 200°C | 25-35 min | przekąska, dodatek |
| gruba kostka | 220°C, mieszać | ok. 40 min | dodatek do obiadu |
| połówki dyni piżmowej skórą do dołu | 180°C | 45-60 min | puree |
| cała hokkaido | 170°C | ok. 2 h | puree, bez krojenia surowej dyni |
Kostkę mieszaj od czasu do czasu, bo przy 220°C brzegi szybko się rumienią. Przy termoobiegu ustaw niżej, o około 20°C: przykładowo 200°C góra-dół odpowiada mniej więcej 180°C z termoobiegiem. Różnice między trybami piekarnika i to, kiedy który wybrać, opisujemy w tekście o pieczeniu w piekarniku. Formę wybieram według tego, co będzie z dynią dalej. Do puree wygodniejsze są połówki i cała dynia, bo nie trzeba kroić twardego surowego miąższu.
Jak sprawdzić, czy dynia jest upieczona?
Widelec powinien wejść w najgrubsze miejsce bez oporu, a brzegi mają być lekko przyrumienione. Łódki 2 cm bywają miękkie już po 30 minutach. Cała dynia jest gotowa, gdy skórka mięknie, a dynia ugina się pod palcem. Pierwszą kontrolę robię 5-10 minut przed czasem z przepisu, bo kawałki z jednej dyni potrafią się różnić grubością.
Jaką dynię wybrać do pieczenia?
Najwygodniejsza jest hokkaido: piecze się ze skórką i trzyma kształt. Piżmowa ma słodki miąższ, ale skórkę zdejmuje się po pieczeniu. Olbrzymią kroi się na mniejsze kawałki.
Dynia hokkaido
Hokkaido to japońska odmiana ważąca zwykle do 3 kg, z jadalną skórką, więc nie trzeba jej obierać. Miąższ jest zwarty i suchy, dlatego kawałki po upieczeniu nie rozpadają się, a pieczenie wydobywa z niego orzechowo-kasztanowy, słodkawy aromat. Przy zakupie sprawdź ogonek: dobry jest wyciągnięty do góry, nie wciśnięty jak guzik. Gdy liczy się czas, kupuję właśnie hokkaido, bo oszczędza obierania.
Dynia piżmowa
Piżmową (ok. 1200 g) przekrojoną wzdłuż na połówki piecze się w naczyniu żaroodpornym w 180°C przez 45-60 minut, aż widelec wchodzi łatwo. Po przestudzeniu skórka schodzi bez trudu, można ją też obrać przed krojeniem. Bardzo twardą dynię łatwiej przekroić po kilku minutach w ciepłej wodzie. Na puree piekę połówki skórą do dołu: mniej krojenia.
Dynia olbrzymia
To odmiana, z której pochodzą duże dynie „na Halloween” i ze straganu. Największe okazy potrafią ważyć ponad 200 kg. Kroi się ją w kawałki ok. 10 cm, układa skórką do dołu i piecze w 180°C. Czas zależy od wielkości kawałków, a skórka schodzi po upieczeniu. Niektóre dynie mają wodnisty miąższ, więc nie spodziewaj się takiej zwartości jak u hokkaido. Kupuję kawałek, nie całą, bo resztę trzeba szybko zużyć. Połówka zawinięta w folię wytrzyma w lodówce kilka dni.
Czym przyprawić pieczoną dynię?
Baza to oliwa i sól. Reszta zależy od tego, czy dynia ma być dodatkiem do mięsa, czy bardziej deserowa. Ząbki czosnku zostaw w łupinkach i wybieraj większe, bo małe wysychają. Świeże zioła dodawaj po upieczeniu.
Na słono: – czosnek, tymianek, oregano – rozmaryn – wędzona papryka – kmin rzymski – curry
Na słodko: – miód – cynamon – kardamon – gałka muszkatołowa
Słodką wersję piecz tylko wtedy, gdy wiesz, do czego ją wykorzystasz. Dynia z miodem i cynamonem pasuje do puree i deserów, na obiad zwykle wygrywa wersja na słono.
Jak zrobić puree z pieczonej dyni?
Przestudzoną dynię oddziel od skórki i zblenduj na gładko. Hokkaido może zostać ze skórką. Powstaje puree (mus), baza do zup, sosów i ciast. Do zupy piecz dynię tak samo, potem blenduj.
Z pieczonym czosnkiem wychodzi gładka pasta, która sprawdza się też jako baza zupy krem. Gdy nie chcesz włączać piekarnika, sprawdź gotowanie warzyw na parze. To druga metoda zmiękczania warzyw, szybsza od pieczenia. Obrana dynia w kawałkach, duszona w odrobinie wody, mięknie po około 15 minutach. Pieczona do zupy smakuje mocniej niż gotowana w wodzie.
Jak przechowywać pieczoną dynię?
- Upieczona: w szczelnym pojemniku w lodówce 3-5 dni albo w zamrażarce.
- Surowa do mrożenia: obierz (jeśli odmiana tego wymaga) i pokrój w kawałki kilkucentymetrowe.
- Cała, nieuszkodzona: kilka miesięcy w chłodnym (10-15°C) i ciemnym miejscu.
Przy większej dyni piecz całość od razu i porcjuj puree do pojemników. Gdy zostaje więcej, niż da się zjeść, pomysły na zimowe zapasy są w tekście o przetworach z dyni.
Co upiec na tej samej blasze?
Na tej samej blasze możesz upiec warzywa korzeniowe w podobnej temperaturze. Obrane buraki w ćwiartkach pieką się ok. 30 minut, czyli podobnie jak łódki dyni. Jedna blacha i jedno włączenie piekarnika wystarczą. Czasy dla całych buraków i ćwiartek podaje tekst o pieczeniu buraków w piekarniku.
Czy dynię hokkaido piecze się ze skórką?
Tak, skórka hokkaido jest jadalna i po upieczeniu mięknie. Wystarczy dokładnie umyć dynię przed krojeniem.
Jak upiec dynię, żeby była chrupiąca?
Krój dynię w kawałki równej grubości, rozłóż je w jednej warstwie na całej blasze, nie za ciasno, a przez ostatnie 5 minut włącz górną grzałkę, żeby przypiec wierzch. Grubą kostkę mieszaj w trakcie. Chrupkość dotyczy brzegów, nie całych kawałków: dynia nie będzie chrupiąca jak frytki. W małym piekarniku wierzch przypieka się nawet bez górnej grzałki.
Czy można piec dynię bez tłuszczu?
Tak, oliwa nie jest konieczna. Surowa dynia ma 26 kcal w 100 g (USDA FoodData Central). Pieczona hokkaido z oliwą i czosnkiem ma ok. 80 kcal w 100 g, przy 4 g tłuszczu. Ta druga liczba dotyczy przepisu z 5 łyżkami oliwy na kilogram, czyli o łyżkę więcej niż w tym przepisie, więc różnicę robi oliwa. Bez tłuszczu dynia jest bardziej sucha na wierzchu i mniej się rumieni. Cała dynia piecze się zupełnie bez dodatków, zwykle około 2 godzin w 170°C.

