W skrócie

Kętrzyn, dawny Rastenburg, zwiedza się wokół dwóch sąsiadujących budowli: krzyżackiego zamku z XIV w. z Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego i obronnej bazyliki św. Jerzego. Na samo miasto wystarcza pół dnia, a drugą połowę zajmuje jeden cel z okolicy: Gierłoż albo Święta Lipka. Z Bartoszyc to wygodny wypad na jeden dzień.

Co warto zobaczyć w Kętrzynie?

Najwygodniej iść jedną linią: zamek, bazylika św. Jerzego, mała synagoga po drodze między nimi, potem Stare Miasto z zabytkami i dworzec.

1. Zamek krzyżacki z Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego

Zamek, założony jako Ordensburg Rastenburg, mieści dziś Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego, którego zbiory dotyczą historii miasta, oraz bibliotekę. Murowaną budowlę wznoszono od około 1350 do 1374 r., a w tym samym roku pojawia się pierwsza wzmianka o zamku (mazury.com.pl). Wcześniej w Rastenburgu stała drewniano-ziemna strażnica, którą Litwini pod wodzą Kiejstuta spalili w 1345 r. i ponownie trzy lata później.

Zamek ma trzy skrzydła, a od zachodu zamyka go mur z bramą. W skrzydle północnym mieściły się siedziba prokuratora i kaplica, a na początku lat 40. XX w. w jego piwnicach urządzono schron przeciwlotniczy. W 2018 r. zaczął się największy od pół wieku remont zamku.

Radzę poznać historię nazwy jeszcze przed wejściem do muzeum. Wojciech Kętrzyński urodził się jako Adalbert von Winkler i od 1855 r. uczył się w kętrzyńskim gimnazjum. W 1856 r. z listu siostry dowiedział się o polskim pochodzeniu rodu, a w 1861 r. urzędowo zmienił nazwisko. Po 1945 r. miasto przejęło je jako własną nazwę. W mieście stoi też pomnik Wojciecha Kętrzyńskiego.

2. Bazylika św. Jerzego i widok z wieży

Bazylika św. Jerzego to gotycki kościół obronny na wzgórzu tuż przy zamku. Na wieżę wchodzi się za niewielką opłatą, a z góry widać panoramę miasta. To od tej świątyni zaczyna się legenda Świętej Lipki.

3. Stare Miasto i rynek: mury, ratusz, dawna loża i kościoły

Stare Miasto w Kętrzynie to okolice rynku i ratusza. Zachowały się tu fragmenty murów miejskich i historyczne kamienice. Obejrzyj też sam ratusz, budynek starostwa i dawną lożę masońską. Po drodze między zamkiem a bazyliką stoi mała synagoga: jej budynek przetrwał, a główna synagoga spłonęła w czasie nocy kryształowej.

Przed spacerem radzę otworzyć w Polonie, zasobie Biblioteki Narodowej, mapę „Rastenburg” z 1915 r. i porównać jej układ ulic z dzisiejszym.

Jeśli zostaje czas, można dopisać trzy świątynie poza głównym szlakiem. To cerkiew prawosławna z polichromiami Jerzego Nowosielskiego (pieknagora.pl), kościół ewangelicki św. Jana i kościół św. Katarzyny.

4. Dworzec i wystawa o kolei

W poczekalni dworca kolejowego urządzono wystawę o Kętrzynie jako mieście na kolejowym szlaku. Kolej otwarto tu w 1867 r. i to dzięki niej miasto rozwijało się w XIX w.

Co w Kętrzynie dla dzieci?

Na dzień z dziećmi infoketrzyn.pl wskazuje pięć miejsc:

• Konsulat Świętego Mikołaja niedaleko dworca, czynny cały rok: galeria bombek, warsztaty ich robienia i muzeum bombki.
• Linarium, park linowy nad Jeziorem Górnym, z 3 trasami o łącznej długości około 300 m i 46 przeszkodami.
• Kętrzynianka, basen sportowy 25 m z brodzikami o głębokości 25 cm.
• Stado Ogierów, z jedną z najdłuższych stajni w Europie i przejażdżkami bryczką.
• Mazurolandia w Parczu, 6 km od Kętrzyna, z Parkiem Miniatur Zabytków Warmii i Mazur w skali 1:25.

Podobne miejsca po stronie Warmii opisują atrakcje dla dzieci na Warmii.

Co zobaczyć w okolicy Kętrzyna?

Do miasta łatwo dołożyć Wilczy Szaniec albo Świętą Lipkę, a miłośnikom zamków i pałaców zostają jeszcze Reszel, Barciany i Drogosze. W Wilczym Szańcu w Gierłoży w 1944 r. Claus von Stauffenberg przeprowadził nieudany zamach na Hitlera. Pozostałości bunkrów należą do głównych atrakcji historycznych regionu (pieknagora.pl).

Święta Lipka to jedno z najbardziej znanych polskich sanktuariów maryjnych, z barokową bazyliką Nawiedzenia NMP (komoot.com). Z Reszla prowadzi do niej trakt pielgrzymkowy z barokowymi kapliczkami. Z kętrzyńską bazyliką św. Jerzego łączy ją legenda, więc obie wizyty łatwo ułożyć w jeden dzień.

Zamek w Reszlu jest po remoncie z lat 1976–1985 hotelem i muzeum. W Barcianach stoi gotycki zamek krzyżacki z XIV w., a w Drogoszach w gminie Barciany pałac rodu von Dönhoff z parkiem (komoot.com).

Jak zaplanować wypad z Bartoszyc do Kętrzyna?

Z Bartoszyc Kętrzyn to cel na jeden dzień, jeśli z okolicy wybierzesz tylko jedno miejsce. W mieście jest dworzec kolejowy. Plan dnia:

• rano zamek z muzeum, mała synagoga po drodze i bazylika św. Jerzego z wieżą widokową,
• w środku dnia Stare Miasto, a z dziećmi Konsulat Świętego Mikołaja niedaleko dworca,
• po południu Gierłoż albo Święta Lipka.

Po powrocie zostaje wieczór w Bartoszycach, a co zobaczyć w nich samych, opisują nasze atrakcje Bartoszyc i okolic.

Kętrzyn czy Lidzbark Warmiński na jeden zamek?

To zależy od epoki, która cię interesuje. Kętrzyn daje krzyżacką warownię z muzeum miejskim i miasto, które w XIX w. rosło dzięki kolei. Lidzbark ma warmiński zamek biskupi, a jego zabytki opisują atrakcje Lidzbarka Warmińskiego.

Kętrzyn leży na Warmii czy na Mazurach?

Na Mazurach. Po sekularyzacji zakonu w XVI w. Rastenburg należał do Prus Książęcych, a potem Prus Wschodnich, nie do biskupiej Warmii. Powiat kętrzyński należy do Krainy Wielkich Jezior Mazurskich.

The post Kętrzyn: atrakcje, zamek i co zobaczyć przy wypadzie z Bartoszyc first appeared on Nad Łyną.