Zanim przeczytasz

Płońsk i Warszawa dzielą ok. 62 km w linii prostej. Autem jedzie się ok. 57 minut bez korków, ale ostateczny czas zależy od celu w Warszawie. Autobus dowozi do Młocin od 54 minut, a bezpośredniego pociągu nie ma.

Ile kilometrów dzieli Płońsk od Warszawy?

Ok. 62 km w linii prostej, drogą 65-67 km. Rozrzut drogi bierze się z punktu startu w Warszawie, a odległość drogową podają wyznaczniki tras (wrzesień 2026). Trasa autobusu jest krótsza od drogi autem: liczy minimum 59 km.

Którędy jedzie się autem z Płońska do Warszawy?

Cała trasa to trzy odcinki:

• z Płońska obwodnicą do węzła Płońsk Południe (Siedlin),
• S7 na odcinku 34,6 km do węzła Czosnów, dwiema jezdniami po trzy pasy,
• DK7 przez Łomianki do granicy Warszawy.

Z centrum Płońska jedź na węzeł Siedlin. Czas przejazdu liczy się od drzwi do drzwi, a nie od wjazdu na ekspresówkę.

Odcinek S7 jest przewidywalny: przy dozwolonej prędkości zajmuje ok. 18 minut. Zmienny jest dopiero odcinek za Czosnowem, na DK7.

Ile jedzie się autem do Młocin, centrum i na Lotnisko Chopina?

Do Warszawy auto potrzebuje ok. 57 minut bez korków. Stały jest odcinek S7, resztę wyznacza DK7 przez Łomianki i przejazd przez miasto.

Młociny leżą przy północnym wjeździe DK7 do Warszawy, więc dojazd tam jest najkrótszy. Śródmieście i Lotnisko Chopina wymagają przejazdu przez miasto, a to wydłuża drogę i czyni ją mniej przewidywalną. Przy celu w centrum porównaj auto z autobusem do Młocin i dalej metrem.

Ile kosztuje przejazd autem?

Koszt to głównie paliwo. Za przejazd S7 i DK7 samochodem osobowym nie płaci się opłat, bo system e-TOLL obejmuje pojazdy powyżej 3,5 t (GDDKiA).

Wzór jest prosty: kilometry razy spalanie na 100 km, podzielone przez 100, razy cena litra.

Przykładowo w obie strony wychodzi 130 km. Przy spalaniu 6 l/100 km to 7,8 l paliwa. Wstaw aktualną cenę ze stacji i porównaj wynik z ceną biletu autobusowego w tabeli niżej.

Jak często jeżdżą autobusy z Płońska do Warszawy?

FlixBus jedzie do Warszawy co najmniej trzy razy dziennie, a bezpośrednie kursy mają też PKS Polonus i Adam Klimkiewicz (A&M Travel). Odjazdy są z Dworca Autobusowego przy ul. Warszawskiej 51. Pełne rozkłady i przystanki opisuje tekst o autobusach z Płońska do Warszawy.

Auto, autobus czy pociąg?

Zestawienie opiera się na rozkładach i wyszukiwarkach przewoźników z października 2026.

Czas pociągu podano dla przejazdu z Warszawy Wschodniej do Płońska.

Decyduje cel w Warszawie. Do Młocin i na północ miasta wybierz autobus, bo bilet kosztuje od 16,99 zł. Na lotnisko albo przy kilku adresach do obsłużenia lepsze jest auto. Pociąg ma sens tylko wtedy, gdy mieszkasz blisko stacji i nie spieszysz się.

Czy S7 jest już gotowa aż do Warszawy?

Nie, S7 kończy się w Czosnowie. Odcinek Płońsk–Czosnów jest otwarty na całej długości od 19 grudnia 2025 r. (komunikat gov.pl). Za Czosnowem ekspresówki nie ma, dalej prowadzi DK7. Węzły i parametry tego odcinka opisuje tekst o odcinku S7 Płońsk–Czosnów.

Kiedy pociąg pojedzie z Płońska prosto do Warszawy?

Bezpośredniego pociągu na razie nie ma i nie podano terminu jego uruchomienia. 7 października 2025 r. PKP Intercity przedstawiło plan kilkunastu nowych tras przez małe i średnie miasta. Ministerstwo Infrastruktury podało wtedy, że przez Płońsk może przebiegać nowa trasa Warszawa–Gdynia (radioplonsk.pl).

Czy z Warszawy do Płońska jedzie się tą samą drogą?

Tak, w odwrotnej kolejności: DK7 przez Łomianki, potem S7 do węzła Siedlin i obwodnicą do Płońska. Objazd i dojazd z innych miast opisuje tekst o dojeździe do Płońska z Warszawy.

The post Płońsk–Warszawa: odległość i czas jazdy autem appeared first on Płońskie Sprawy.

Zanim przeczytasz

Płońsk nie leżał w Generalnym Gubernatorstwie. W 1939 roku zajęły go wojska niemieckie, a miasto weszło w granice Rzeszy pod nazwą Plöhnen i to wyznaczyło charakter okupacji. Zagładzie uległa społeczność żydowska, czyli około połowy przedwojennych mieszkańców. Okupacja skończyła się 19 stycznia 1945 roku.

Jak Płońsk znalazł się w granicach Rzeszy?

Miasto stało się siedzibą powiatu Landkreis Plöhnen w rejencji ciechanowskiej (Regierungsbezirk Zichenau). Rejencja należała do Prus Wschodnich, istniała w latach 1939-1945, a odpowiadał za nią gauleiter Erich Koch.

Według stanu z 1 stycznia 1945 roku do powiatu należały też skrawki dawnego powiatu warszawskiego: Zakroczym i Nowy Dwór. Sąsiednie miasta również dostały niemieckie nazwy:

Jeśli szukasz w aktach, na mapach albo w dokumentach rodzinnych śladów z lat 1939-1945, wpisuj niemieckie nazwy miejscowości i rejencji.

Co stało się z płońskimi Żydami w latach 1940-1942?

Niemcy zamknęli płońskich Żydów w getcie, a potem wywieźli ich do Auschwitz-Birkenau. Przed wojną Żydzi stanowili około połowy mieszkańców miasta, czyli prawie 6 tys. osób. Getto objęło rejon ulic Warszawskiej, Pułtuskiej, Koziej, Krzywej i Wyszogrodzkiej, na obszarze około 1 km². Przebywało w nim około 12 tys. osób: Żydzi z Płońska oraz z powiatu i powiatów sąsiednich.

Głód i przeludnienie doprowadziły do epidemii tyfusu. Judenrat, czyli rada żydowska, uzyskał dwukrotne przesunięcie terminu likwidacji getta.

• wrzesień 1940: utworzenie getta
• przełom listopada i grudnia 1942: likwidacja getta, wywózki w kilku transportach
• 15 grudnia 1942: ostatni transport, według Domu Pamięci

W Archiwum Ringelbluma zachowały się kartki wyrzucone z pociągów jadących z Płońska do Auschwitz. Pełny opis getta, cmentarza i synagogi znajdziesz w tekście o historii żydowskiego Płońska.

Co wydarzyło się na Piaskach w styczniu 1945?

16 stycznia 1945 roku Niemcy rozstrzelali na Piaskach 78 mieszkańców Płońska i powiatu płońskiego. Było to trzy dni przed wyjściem okupanta z miasta.

Na Piaskach stoi dziś pomnik zbrodni niemieckiej, który upamiętnia te ofiary.

Kiedy Płońsk został wyzwolony?

Miasto zajęły 19 stycznia 1945 roku oddziały 65 Armii II Frontu Białoruskiego gen. Pawła Batowa. W tym dniu skończyła się niemiecka okupacja.

W 1945 roku dawna rejencja ciechanowska wróciła do województwa warszawskiego. W Płońsku jest ulica 19 Stycznia, a jej nazwa zbiega się z datą zajęcia miasta.

Jakie straty poniósł Płońsk?

Największą stratą była zagłada społeczności żydowskiej. Większość płońskich Żydów Niemcy wymordowali. Przy likwidacji getta wyburzyli większość pożydowskich domów i zniszczyli cmentarz żydowski. Ofiary poniosła także ludność polska.

Dziś dawną dzielnicę żydowską odczytuję głównie z przebiegu ulic Warszawskiej, Koziej i Krzywej.

Gdzie w Płońsku upamiętniono ofiary wojny?

Ślady pamięci są w trzech miejscach:

• cmentarz parafialny: groby żołnierzy poległych w 1939 roku
• Piaski: pomnik zbrodni niemieckiej
• Dom Pamięci przy ul. Warszawskiej 2: wystawa „Spójrz – przypomnij” o społeczności żydowskiej Płońska

Dom Pamięci otwarto 20 października 2023 roku. To właściwe miejsce dla kogoś, kto chce zobaczyć, kim byli płońscy Żydzi, zanim przyszła wojna.

Co roku 1 września obchody rocznicy wybuchu wojny zaczynają się mszą w kościele św. Maksymiliana Kolbego. Uczestnicy idą potem ulicą Kopernika na cmentarz parafialny i składają kwiaty przy grobach żołnierzy. Cmentarz parafialny i kamienica Domu Pamięci należą do zabytków Płońska.

Czy w okolicy Płońska wciąż znajdują się niewybuchy?

Tak. W 2026 roku rolnik z gminy Płońsk znalazł na polu ponad 700 niebezpiecznych przedmiotów z czasów wojny. W kwietniu na innej działce znaleziono 49 pocisków i 46 łusek artyleryjskich (podają lokalne portale). Takie znaleziska zabezpiecza policja, dopóki nie przyjedzie patrol saperski. Przy pracach w ziemi nie wolno ich ruszać. Trzeba odejść i zawiadomić policję.

Czy bitwa pod Płońskiem to epizod II wojny?

Nie. Bitwa pod Płońskiem toczyła się 16-17 sierpnia 1920 roku w wojnie polsko-bolszewickiej, jako część bitwy nad Wkrą. Walczyła w niej grupa płk. Gustawa Orlicz-Dreszera. Te dwa wydarzenia bywają mylone. O wcześniejszych wydarzeniach przeczytasz w tekście o dawniejszych dziejach Płońska.

The post Płońsk w czasie II wojny światowej appeared first on Płońskie Sprawy.

Zanim przeczytasz

Starostwo Powiatowe w Płońsku to urząd obsługujący starostę i zarząd powiatu płońskiego, z siedzibą przy ul. Płockiej 39. Załatwisz tu rejestrację pojazdów i prawa jazdy, sprawy geodezyjne, pozwolenia na budowę oraz kartę wędkarską. Dowodu osobistego, meldunku ani podatków lokalnych tu nie załatwisz, bo to zadania gminy. Płońsk i powiat płoński mają więc kilka urzędów, a wybór właściwego oszczędza drugą wizytę.

Adres i kontakt

Godziny pracy sprawdź w BIP przed wyjazdem, zwłaszcza jeśli jedziesz z odleglejszej gminy powiatu. Zabierz dowód osobisty i komplet dokumentów do swojej sprawy, bo brak jednego załącznika oznacza kolejną wizytę. Przy prostym pytaniu wygodniejszy bywa e-mail: zostaje po nim ślad, do którego możesz wrócić.

Starostwo, urząd miasta czy urząd gminy?

To zależy od rodzaju sprawy: pojazdy, geodezję i budownictwo załatwia starostwo, a dokumenty tożsamości i podatki lokalne burmistrz lub wójt. Dla spraw mieszkańców Płońska liczy się jeszcze jedno: Urząd Miasta Płońsk i Urząd Gminy Płońsk to dwa różne urzędy.

Gdy nie wiesz, do kogo iść, otwórz wzór wniosku. Organ poznasz po adresacie: jeśli jest tam słowo „starosta”, sprawa trafia do starostwa, a przy „burmistrzu” lub „wójcie” do urzędu miasta albo urzędu gminy.

Jakie wydziały ma starostwo i co w nich załatwisz?

Komórki starostwa odpowiadają ustawowym zadaniom starosty. Z nazwy znamy tu tylko Wydział Komunikacji i Transportu, pozostałe komórki łatwiej rozpoznać po sprawach, które prowadzą.

Komunikacja i transport

Wydział prowadzi rejestrację pojazdów i prawa jazdy na podstawie Prawa o ruchu drogowym. Starostwo zajmowało się też powiatowym transportem publicznym.

Geodezja i kartografia

Starosta prowadzi powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny (PZGiK) oraz ewidencję gruntów i budynków (EGiB). Z zasobu bierzesz mapę do celów projektowych, gdy zamawiasz projekt domu. Wypis i wyrys z ewidencji to dwa różne dokumenty: wypis opisuje działkę słowami, a wyrys pokazuje ją na kopii mapy ewidencyjnej. Gdy ktoś każe „dołączyć wypis i wyrys”, potrzebujesz obu.

Architektura i budownictwo

Na podstawie Prawa budowlanego starostwo wydaje pozwolenia na budowę i przyjmuje zgłoszenia. Zanim złożysz wniosek, ustal, czy twoja budowa wymaga pozwolenia, czy wystarczy zgłoszenie. Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego (PINB) to odrębny organ, nie wydział starostwa: kontroluje budowy, a pozwoleń nie wydaje.

Karta wędkarska i wycinka drzew

Kartę wędkarską wydaje starostwo właściwe dla miejsca zamieszkania, zgodnie z ustawą o rybactwie śródlądowym. Jeśli mieszkasz w gminie powiatu płońskiego, składasz wniosek w Płońsku. Zezwolenie na wycinkę drzew z własnej działki to już sprawa gminy, więc nie szukaj go przy ul. Płockiej.

Rzeczy znalezione

Zasady postępowania z rzeczami znalezionymi opisuje ustawa z 2015 r. Starostwo publikuje w serwisie dane.gov.pl „Rejestr rzeczy znalezionych” w formatach CSV, XLSX i JSON-LD (stan na 2026 r.). Zgubioną rzecz możesz więc sprawdzić w rejestrze, zanim ruszysz do urzędu.

Finanse powiatu

Skarbnik odpowiada za budżet powiatu i nie jest okienkiem dla mieszkańca.

Czy sprawę w starostwie załatwisz przez internet?

Tak, część spraw załatwisz bez wychodzenia z domu: pismo wyślesz przez ePUAP i podpiszesz profilem zaufanym. Adres skrytki starostwa znajdziesz w BIP. Od 1 stycznia 2025 r. podmioty publiczne doręczają korespondencję przez e-Doręczenia, więc odpowiedź może przyjść tą drogą.

Wrota Mazowsza udostępniają e-usługi powiatu płońskiego, w tym „Weryfikację statusu sprawy” i „Weryfikację UPO”. UPO to urzędowe poświadczenie odbioru: dowód, że urząd dostał twoje pismo i kiedy. Zapisuję je od razu po wysłaniu, w osobnym folderze ze sprawą, bo gdy ktoś zapyta, czy wniosek wpłynął, odpowiedź mieści się w jednym pliku.

Za co jeszcze odpowiada powiat płoński?

Powiat prowadzi drogi powiatowe oraz szkoły ponadpodstawowe, między innymi ZSO i ZS nr 1. Do jego zadań należą też Szpital w Płońsku (SP ZZOZ) i Dom Pomocy Społecznej w Karolinowie.

Powiat leży w północno-zachodniej części Mazowsza, między Wisłą a Narwią, przy trasach Warszawa-Bydgoszcz i Warszawa-Gdańsk. Starostwo w Płońsku obsługuje całe to terytorium, nie tylko miasto nad Płonką. Listę gmin znajdziesz w zestawieniu: gminy powiatu płońskiego.

Pytania o starostwo w Płońsku

Kto kieruje starostwem?

Starosta kieruje starostwem i przewodniczy zarządowi powiatu. Zarząd wybiera rada powiatu. Nazwisko osoby pełniącej funkcję sprawdzisz w BIP, bo zmienia się z kadencjami.

Gdzie w Płońsku zarejestrować samochód?

W starostwie przy ul. Płockiej 39, w Wydziale Komunikacji i Transportu. Rejestracja pojazdów to zadanie starosty z Prawa o ruchu drogowym, a nie gminy. Jak się przygotować i co zabrać, opisujemy w tekście o wydziale komunikacji w Płońsku.

Czy dowód osobisty wyrobię w starostwie?

Nie, dowód osobisty i meldunek załatwiasz w urzędzie miasta lub gminy, nie w starostwie. Zasady wizyty opisaliśmy w tekście o urzędzie miasta w Płońsku.

Od kiedy istnieje powiat płoński?

Obecny powiat działa od 1 stycznia 1999 r., gdy przywrócono powiaty. Sama instytucja jest starsza. Polona przechowuje „Gazetę Urzędową Powiatu Płońskiego”, rocznik 1, numer 1 z 9 lutego 1919 r. Od 1920 r. tytuł brzmiał „Gazeta Urzędowa Wydziału Powiatowego Powiatu Płońskiego”.

The post Starostwo Powiatowe w Płońsku: wydziały i sprawy appeared first on Płońskie Sprawy.

Zanim przeczytasz

Droga krajowa nr 10 (DK10) biegnie z Lubieszyna na granicy z Niemcami do Siedlina pod Płońskiem, gdzie za obwodnicą miasta kończy się na węźle z drogą ekspresową S7. Trasa łączy aglomerację szczecińską, bydgosko-toruńską i warszawską, prowadząc przez Szczecin, Bydgoszcz i Toruń. Na Mazowszu DK10 wjeżdża od strony Sierpca i Drobina, a część jej przebiegu na zachodzie i w środkowej Polsce ma już status drogi ekspresowej S10.

Czym jest droga krajowa nr 10?

Droga krajowa nr 10 (DK10) to trasa z Lubieszyna na granicy z Niemcami do Siedlina pod Płońskiem, łącząca aglomeracje szczecińską, bydgosko-toruńską i warszawską. Ma 413,6 km długości, jak podaje Wikidata, i przebiega przez cztery województwa: zachodniopomorskie, wielkopolskie, kujawsko-pomorskie i mazowieckie.

Na odcinkach ekspresowych droga ma klasę S, a na pozostałych klasę GP, czyli główną ruchu przyspieszonego. Dla płońszczanina DK10 to droga, która w mieście się kończy, a nie przez nie przejeżdża: koniec trasy leży tuż za obwodnicą Płońska.

Którędy biegnie DK10?

Trasa obejmuje kilkanaście miejscowości i węzłów, od przejścia granicznego w Lubieszynie po węzeł Siedlin pod Płońskiem.

Płocka na tej liście nie ma, bo DK10 nie prowadzi przez to miasto. Kierowca z Płocka wjeżdża na trasę w Drobinie drogą DK60, pokonując do Płońska około 62 km. Z kolei kierowcy jadący z Kujaw traktują Płońsk jako naturalny koniec trasy przed S7.

Które odcinki DK10 mają status S10?

Status drogi ekspresowej mają fragmenty DK10 na zachodzie i w środkowej Polsce, łącznie sześć odcinków. Żaden z nich nie leży na Mazowszu.

• odcinek od granicy Szczecina do Stargardu,
• obwodnica Stargardu,
• obwodnica Wałcza,
• obwodnica Wyrzyska,
• obwodnica Bydgoszczy,
• południowa obwodnica Torunia.

Osobny fragment to 9,9-kilometrowy odcinek między węzłami Toruń Południe i Lubicz, wspólny z autostradą A1. Jest dwujezdniowy od 2011 r. i płatny.

Jak wygląda DK10 między Sierpcem a Płońskiem?

To droga jednojezdniowa, która przez Drobin prowadzi do obwodnicy Płońska. Kierowcę i przewoźnika interesują tu trzy parametry:

• szerokość jezdni: 10 m, między obwodnicą Płońska a Sierpcem,
• pobocze: asfaltowe, na początkowym odcinku obwodnicy Płońska,
• dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej: 11,5 t na całej DK10, od 13 marca 2021 r.

Na jednojezdniowej trasie liczę czas stracony za ciężarówką, nie deklarowaną szerokość pasa. Poszerzona jezdnia ułatwia wyprzedzanie, ale nie zamienia drogi w dwujezdniową.
Jednojezdniowa droga z poszerzonym poboczem.

Gdzie kończy się DK10 w Płońsku?

DK10 kończy się w Siedlinie, na węźle z drogą ekspresową S7, tuż za obwodnicą Płońska. Droga omija miasto obwodnicą, więc ruch tranzytowy nie wjeżdża w ulice centrum.

Węzeł Siedlin powstał razem ze wschodnią obwodnicą Płońska w ciągu S7, oddaną do użytku 3 czerwca 2009 r. Z centrum miasta w stronę Warszawy kieruje się właśnie na Siedlin, bo tam DK10 fizycznie się kończy.

Czy S10 dojdzie do Płońska?

Nie, w obecnym planie droga ekspresowa S10 nie sięga Płońska. Węzeł Siedlin zbudowano z myślą o przyszłym połączeniu S10 z S7, ale trasę S10 zmieniano dwukrotnie.

Rozporządzenie, które weszło w życie 12 listopada 2015 r., przesunęło mazowiecki przebieg S10 na południe, bliżej Płocka i Nowego Dworu Mazowieckiego. Kolejne rozporządzenie Rady Ministrów, z 24 września 2019 r., skróciło trasę do Naruszewa, jednej z gmin powiatu płońskiego. Tam S10 ma się połączyć z planowaną Obwodnicą Aglomeracji Warszawskiej (S50) w okolicach Nacpolska. Dalej w stronę Warszawy ruch ma iść drogą S7.

Cała droga ekspresowa S10 ma liczyć ok. 400 km, a budowa brakujących odcinków znalazła się w Rządowym Programie Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. W 2019 r. w Bydgoszczy powstało stowarzyszenie samorządów z trasy planowanej S10, a wśród dziewięciu założycieli są Płońsk i Załuski. Dla kierowcy liczy się dziś S7: S10 w powiecie płońskim jest na razie planem na papierze.

Gdzie sprawdzić utrudnienia na DK10?

Utrudnienia na DK10 sprawdza się w komunikatach Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA). Jak podaje PAP, o blokadach i ich zdjęciu informują dyżurni poszczególnych oddziałów, na przykład w Bydgoszczy czy w Poznaniu. Komunikat zwykle zawiera trzy elementy:

• oddział odpowiedzialny za dany odcinek trasy,
• kilometr drogi i odcinek między węzłami, na przykład 266. kilometr DK10 między węzłami Bydgoszcz Południe i Toruń Zachód,
• objazd wyznaczony przez policję przy całkowitej blokadzie, jak w 2012 r. pod Stargardem, gdzie ruch skierowano przez Kobylankę, Zieleniewo i Morzyczyn.

Czy DK10 jest dziś zablokowana?

To zależy od dnia, pory roku i konkretnego odcinka: wypadki i roboty drogowe zdarzają się na różnych fragmentach DK10 niezależnie od siebie. Aktualny stan trasy podaje GDDKiA, dyżurny oddziału właściwego dla danego kilometra.

Czy S10 to droga krajowa?

Tak, drogi ekspresowe należą do dróg krajowych na mocy ustawy o drogach publicznych. Odcinki S10 mają dziś status ekspresowy tylko na zachodzie i w środkowej Polsce, a o ewentualnych zamknięciach tych fragmentów informują te same komunikaty GDDKiA co przy DK10.

Dokąd dalej z końca DK10?

Z węzła Siedlin DK10 przechodzi w dalszą trasę do Warszawy drogą ekspresową S7. W tym kierunku prowadzi odcinek S7 do Czosnowa, który liczy ok. 35 km i od 19 grudnia 2025 r. jest przejezdny na całej długości.

Kierowcy, którzy dopiero planują dojazd do Płońska z innej strony, znajdą warianty tras w tekście o trasach dojazdu do Płońska, obejmującym też wjazd przez Drobin od strony Płocka.

The post Droga krajowa nr 10 przy Płońsku: obwodnica i węzeł z S7 appeared first on Płońskie Sprawy.

Zanim przeczytasz

Kościół karmelitów w Płońsku to późnogotycka świątynia przy ul. Płockiej 17, którą z klasztorem ufundowali w 1417 r. książę mazowiecki Siemowit IV i jego żona Aleksandra Olgierdówna. Dziś jest kościołem parafialnym parafii św. Michała Archanioła, choć wśród mieszkańców wciąż funkcjonuje jako “kościół karmelitów” albo “kościół pokarmelicki”. Murowane ściany podniesiono w 1462 r., a obecny, gotycki kształt budowla zyskała w XVI wieku. Klasztor działał do kasaty w 1864 r., a remont dachu i elewacji zakończono w 2026 roku.

Skąd dwa wezwania: Wniebowzięcia NMP i św. Michała?

Kościół przy ul. Płockiej 17 nosi wezwanie Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, zgodnie z nazwą używaną przez diecezję płocką. Zbudowano go dla karmelitów trzewiczkowych, czyli Zakonu Braci Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel, odróżnianych od karmelitów bosych, stąd w starszych opisach funkcjonuje jako kościół pokarmelicki.

Parafia, która dziś się w nim modli, nosi wezwanie św. Michała Archanioła i ma dłuższą metrykę niż sam budynek. Jej pierwotna świątynia, czyli fara, stała przy rynku. Kiedy popadła w ruinę, biskup płocki Michał Jerzy Poniatowski przeniósł do kościoła karmelitów parafię w 1779 r. i powierzył zakonnikom duszpasterstwo. Od tamtej pory jeden budynek nosi dwa imiona: wezwanie zostało przy Wniebowzięciu NMP, a parafia i tak jest “u św. Michała”. Tłumacząc to przyjezdnym, mówię krótko: “u Michała” i “u karmelitów” to ten sam adres przy Płockiej.

Kiedy karmelici przyszli do Płońska?

W 1417 r., według diecezji płockiej najpóźniej w tym roku, klasztor i drewniany kościół ufundowali książę Siemowit IV i jego żona Aleksandra Olgierdówna, siostra Władysława Jagiełły. Tak w Płońsku osiedlili się karmelici trzewiczkowi (O.Carm.).

Z fundacją wiąże się popularny przekaz o Grunwaldzie, jakoby kościół miał być podziękowaniem za zwycięstwo nad Krzyżakami. To legenda, nie ustalenie historyków. Pewne są rok, fundatorzy i miejsce, i przy tym zostaję.

Od drewna do gotyckiej cegły: 1462 i XVI wiek

W 1462 r. drewnianą budowlę przebudowano na murowaną, a obecny, późnogotycki kształt kościół zyskał w XVI wieku. Fundację tej przebudowy przypisuje się, być może, królowej Bonie Sforzy, choć źródła piszą o tym z ostrożnością.

Wcześniej, najpóźniej w 1480 r., pochowano w kościele księżną Katarzynę mazowiecką, córkę Siemowita IV. Ustalił to Janusz Grabowski, autor “Pocztu książąt i księżnych mazowieckich” (2019).

Potop, przejęcie parafii i kasata w 1864 roku

Kościół zniszczono w połowie XVII w. w czasie wojen szwedzkich, podczas tak zwanego potopu, i odbudowano dopiero w połowie XVIII wieku. Do tego czasu miasto miało jeszcze jedną świątynię: farę św. Michała przy rynku, przy której w XVI w. działało kolegium mansjonarzy, grupa duchownych utrzymywanych z osobnych fundacji. W 1565 r. opisywano ją jako “wielki murowany” kościół. Po potopie fara zostawała w ruinie, a jej resztki rozebrano dopiero w latach 1819–1825. Sama parafia przeniosła się do kościoła karmelitów wcześniej, już w 1779 roku. Zakonnicy prowadzili ją do kasaty klasztoru w 1864 r., po powstaniu styczniowym, kiedy zarząd przejęli księża diecezjalni.

Budynek jeszcze nieraz zmieniał wygląd: przebudowywano go w 1839, 1865 i 1888 r., a w 1935 r. przeszedł gruntowny remont. Potem przyszły malowidła Władysława Drapiewskiego z 1936 r. i regotycyzacja w latach 1954–1958, czyli przywracanie kościołowi gotyckiej formy. W 1962 r. wnętrze odnowiono staraniem ks. Mariana Okólskiego. Wykopaliska na podgrodziu w latach 70. XX w. odsłoniły też kamienną rotundę z XI wieku.

Jak wygląda kościół z zewnątrz?

Kościół to późnogotycka, ceglana budowla, orientowana, czyli ustawiona prezbiterium na wschód, wzniesiona na planie prostokąta z wydzielonym prezbiterium i kaplicą od strony północnej. Bryła jest jednonawowa.

Wokół świątyni stoją jeszcze cztery elementy:

• neogotycka dzwonnica z 2. połowy XIX w., z dzwonem odlanym w 1499 r.,
• barokowa kolumna z piaskowca, wystawiona w 1772 r. przez Jakuba i Barbarę Puchalskich, na wschód od prezbiterium,
• mur cmentarza przykościelnego z XVIII w.,
• budynek dawnego klasztoru, którego bryła odpowiada założeniom z XVII i XVIII wieku.

Dzwonnica stoi za zabudowaniami klasztornymi, więc od strony ulicy jej nie widać. Żeby ją zobaczyć, a przy okazji kolumnę Puchalskich, warto obejść kościół od wschodu, od strony prezbiterium.

Co jest we wnętrzu?

Ołtarz główny jest neorenesansowy, z ok. 1870 r., z obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem malowanym na desce. W zwieńczeniu wisi obraz św. Michała Archanioła, XIX-wieczna kopia według Guida Reniego, co tłumaczy drugie wezwanie kościoła już w samym wnętrzu.

Oprócz ołtarza głównego w kościele stoją:

• ołtarze boczne, późnobarokowe: św. Józefa z Dzieciątkiem i św. Stanisława Kostki,
• kaplica północna z ołtarzem i rzeźbą Chrystusa Ukrzyżowanego z przełomu XV i XVI w.,
• kaplica południowa z obrazami św. Ekspedyta i św. Pankracego z połowy XIX w.,
• organy o 22 głosach, zbudowane w 1976 r. przez Tadeusza Rajkowskiego, z trakturą pneumatyczną i bez prospektu.

Na ścianach wisi też sporo epitafiów, a we wnętrzu zachowały się malowidła Władysława Drapiewskiego z 1936 r. Najstarszych elementów jest najwięcej w kaplicy północnej, więc warto zacząć oglądanie od ołtarza głównego i iść w tamtą stronę.

Czyje epitafium ma dwie strony?

Według opisu PTTK, epitafium w kościele upamiętnia płk. Charles’a Dussaussay de Savary’ego, dowódcę 14. pułku wojsk napoleońskich. Został ranny w 1806 r. pod Kołozębiem, w starciu z wojskami rosyjskimi, i zmarł w Płońsku.

Płytę wykonano w nietypowy sposób: na odwrocie marmurowej oprawy kaskady wodnej, tak zwanej arabskiej fontanny, z przełomu XVII i XVIII wieku. Dziś w kościele widać obie strony płyty. Epitafium ufundował młodszy brat pułkownika, generał René Savary, adiutant Napoleona.

Co wyremontowano w 2026 roku?

W 2026 r. zakończono zadanie “Rewitalizacja Kościoła pw. Michała Archanioła wraz z Klasztorem Karmelitów w Płońsku”, jak podała parafia w komunikacie z 29 lipca 2026 r. Całkowita wartość prac wyniosła 3 435 155,45 zł, z czego 3 366 452,34 zł pochodziło z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków, przekazanego przez Powiat Płoński na podstawie umowy ze starostwem.

Zakres prac obejmował:

• remont dachu kościoła i klasztoru,
• remont elewacji wschodniej i częściowo północnej,
• izolację ścian budynku.

To nie pierwszy remont w tym miejscu. Klasztor odnawiano już za ks. Edmunda Makowskiego, proboszcza w latach 2003–2013, kiedy położono nową posadzkę marmurową i granitową oraz zbudowano nowy ołtarz. Efekt prac z 2026 r. widać z ulicy od razu: nowy dach i odświeżona elewacja wschodnia rzucają się w oczy, zanim wejdzie się do środka.

Msze, kancelaria i zwiedzanie

Adres: ul. Płocka 17, 09-100 Płońsk, dekanat płoński.

W niedziele i uroczystości msze zaczynają się o 7.00, kolejne o 8.30, 10.00, 11.30, 16.00 i 18.00. Godziny podaję według parafii, stan na wrzesień 2026 r.

Spowiedź jest 15 minut przed każdą mszą. Adoracja Najświętszego Sakramentu trwa od poniedziałku do piątku w godz. 7.30–18.00, a w środy o 17.15 jest nowenna do Matki Bożej Nieustającej Pomocy.

Kancelaria jest czynna w poniedziałek, wtorek, czwartek i piątek w godz. 16.00–17.45 oraz w sobotę w godz. 8.00–9.00. W środę jest nieczynna, sprawy pogrzebowe załatwia się po każdej mszy. Telefon: 502 695 496.

Trasy i czasy przejazdu z Warszawy, Płocka i Gdańska są w tekście o dojeździe do Płońska.

Kiedy jest odpust św. Michała?

Odpust ku czci św. Michała Archanioła wypada w niedzielę najbliższą wspomnieniu liturgicznemu, czyli 29 września. W 2026 r. przypadł na 27 września. Święty jest patronem nie tylko parafii, ale i całego miasta, od 2005 roku. Pełny kalendarz miejskich uroczystości znajduje się w tekście o kalendarzu imprez w Płońsku.

Które ulice należą do parafii?

Parafia obejmuje w mieście Plac 15 Sierpnia, część ul. Płockiej oraz ulice Warszawską, Pułtuską, Towarową, Zduńską, Zaułek i Grunwaldzką pod numerami 1–43 i 2–34. Spoza miasta należy do niej trzynaście miejscowości: Bońki, Brody, Dalanówek, Pilitowo, Raźniewo, Siedlin, Skarżyn, Strachowo, Strachówek, Strubiny, Ślepowrony, Zawady i Żurawin.

Jakie inne kościoły są w Płońsku?

Inne kościoły w mieście to m.in. św. Maksymiliana Kolbego przy ul. Romualda Jaworskiego 1 oraz św. Ojca Pio przy ul. Szkolnej 119.

Co jeszcze zobaczyć w pobliżu kościoła?

Kilka minut piechotą od kościoła leży Plac 15 Sierpnia z figurą św. Michała, a nieco dalej grodzisko nad Płonką. Dalsze dzieje Płońska, od dawnej fary przy rynku po powstanie styczniowe, opisuję w tekście o historii Płońska od grodu.

The post Kościół i klasztor karmelitów w Płońsku appeared first on Płońskie Sprawy.