W skrócie

28 i 29 września 2026 r. policjanci drogówki spotkali się z uczniami i przedszkolakami w Krakowie. Rozmawiali z nimi o bezpieczeństwie pieszych i odpowiedzialnym zachowaniu na drodze, jak informuje KMP Kraków.

W szkole zajęcia odbyły się w klasach I–VIII. Policjanci dostosowali tematykę do wieku uczniów. Przypominali, jak bezpiecznie przechodzić przez jezdnię i dlaczego trzeba zachować ostrożność w jej pobliżu. Wskazywali też miejsca, w których nie wolno się bawić.

Rozmowy dotyczyły widoczności pieszych jesienią, gdy wcześniej zapada zmrok. Funkcjonariusze wyjaśniali, że odblaski mogą pomóc kierowcom odpowiednio wcześnie dostrzec pieszego. Z uczniami omówili zasady uzyskiwania karty rowerowej i przepisy dotyczące hulajnóg elektrycznych.

Przedszkolaki uczyły się, jak unikać niebezpiecznych sytuacji podczas codziennych spacerów. Poznawały zasady podróżowania z dorosłymi i bezpiecznego przechodzenia przez jezdnię.

Co warto wiedziec

• Spotkania odbyły się w Szkole Podstawowej nr 117 przy ul. Kurczaba oraz Samorządowych Przedszkolach nr 48 i 154.
• Zajęcia prowadzili funkcjonariusze Wydziału Ruchu Drogowego.
• Komunikat o wizytach opublikowano 1 października 2026 r.

Fot. KMP Kraków

Ilustracja wykorzystana w artykule pochodzi z zewnętrznego źródła (KMP Kraków). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt z redakcją.

poznajkrakow.pl/krakow-policja…

W skrócie

W niedzielę 4 października w Krakowie odbędą się spotkania literackie, koncerty i finał Dni Twierdzy Kraków. Wydarzenia są skierowane do czytelników, słuchaczy muzyki oraz rodzin z dziećmi. W programie opisanym w komunikacie UM Kraków znalazły się rozmowy z pisarzami w Nowohuckim Centrum Kultury, występy muzyków w MuFo i HEVRE oraz finał w forcie Barycz.

Literatura i fotografia w Nowej Hucie oraz na Podgórzu

Druga edycja Krakowskiego Festiwalu Kryminału KRAJM w Nowohuckim Centrum Kultury to spotkania z pisarzami i rozmowy o powieściach, thrillerach i komediach kryminalnych. W tym samym centrum odbywa się dziewiąta edycja Siły Fotografii. Wystawy zajmują wszystkie przestrzenie wystawiennicze NCK. W programie są World Press Photo oraz fotografie Tomaszewskiego, Alipoora, Bilan-Stoch, Łysonia, Łodzi Kaliskiej i Krakowskiego Klubu Fotograficznego.

Pierwszy mikrofestiwal „Podgórze w Literaturze” poświęcono literaturze tworzonej w dzielnicy i opowiadającej o niej. Program obejmuje rozmowy z autorami i autorkami, debatę, spacer, potańcówkę oraz turniej ping-ponga „poezja vs. proza”.

Terminy i miejsca wydarzeń

Na targach Kiermash polscy projektanci i rzemieślnicy prezentują ubrania, biżuterię, ceramikę, naturalne kosmetyki i dodatki do wnętrz. Targi vintage Kogel Mogel zajmują antresolę Starej Zajezdni na Kazimierzu.

Kameraliści Sinfonietty Cracovii wykonają Kwartet smyczkowy nr 2 „Company” Philipa Glassa i „Psalom” Arvo Pärta. SILENCE Music Festival zakończy recital Giorgiego Gigashvilego, który zagra utwory Chopina i Liszta.

Teatr dla młodych widzów i konkurs twórców tańca

Mała Boska Komedia zaprasza dzieci, młodzież i ich opiekunów na spektakle o dorastaniu, relacjach i wyobraźni. Repertuar obejmuje też nowe interpretacje klasycznych opowieści oraz przedstawienia muzyczne i lalkowe.

Trzecia edycja festiwalu Ciało i Czas jest poświęcona teatrowi tańca, ruchu i formy. W konkursie wystąpią młodzi twórcy. Program obejmuje również pokazy towarzyszące i premierę zwycięzców poprzedniej edycji. Laureat nagrody głównej otrzyma budżet 40 tys. zł na przygotowanie nowego spektaklu w kolejnym sezonie artystycznym.

Fot. UM Kraków (Magiczny Kraków)

Ilustracja wykorzystana w artykule pochodzi z zewnętrznego źródła (UM Kraków (Magiczny Kraków)). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt z redakcją.

poznajkrakow.pl/krakow-4-pazdz…

W skrócie

Przemysław Branny, aktor i pieśniarz od ponad trzech dekad związany z krakowskim Teatrem Bagatela, zmarł 3 października 2026 roku. Miał 55 lat. Informację o jego śmierci przekazał teatr, jak podano w komunikacie UM Kraków. Branny grał na scenach teatralnych i w filmie, występował też jako wokalista w koncertach muzycznych i programach telewizyjnych.

Role w Bagateli i na innych scenach

Na scenie Teatru Bagatela Przemysław Branny stworzył 42 role. Występował też w Teatrze Ludowym i Gliwickim Teatrze Muzycznym.

Grał między innymi w przedstawieniach „Sztukmistrz z Lublina”, „Skrzypek na dachu” i „Śmierć pięknych saren”. Zagrał również w filmie „Śmierć jak kromka chleba” w reżyserii Kazimierza Kutza.

Dziecięce występy i studia w Krakowie

Przemysław Branny zaczął występować jako dziecko na Scenie Polskiej teatru w Czeskim Cieszynie. Później studiował w Krakowie pod kierunkiem między innymi Krystiana Lupy i Jerzego Stuhra.

Pod koniec studiów zadebiutował w Teatrze STU w „Placu Merkurego” w reżyserii Mieczysławy Stebnickiej. Następnie na stałe związał się z Teatrem Bagatela.

Koncerty, oratoria i jubileusz

Przemysław Branny był solistą oratoriów Piotra Rubika i Zbigniewa Książka, między innymi „Tu Es Petrus” oraz „Psałterza wrześniowego”.

Jubileusz pracy artystycznej świętował na scenie Teatru Bagatela, występując w „Śmierci pięknych saren” w reżyserii Jana Szurmieja.

Fot. UM Kraków (Magiczny Kraków)

Ilustracja wykorzystana w artykule pochodzi z zewnętrznego źródła (UM Kraków (Magiczny Kraków)). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt z redakcją.

poznajkrakow.pl/krakow-nie-zyj…

W skrócie

1 października 2026 r. na placu targowym Unitarg pod Halą Targową w Krakowie policjanci ostrzegali seniorów przed oszustami. Akcja odbyła się z okazji Międzynarodowego Dnia Osób Starszych.

Spotkanie zorganizowali wspólnie policjanci z Wydziału Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie oraz Komisariatu Policji II w Krakowie, jak informuje KMP Kraków. Seniorzy odwiedzający targ mogli porozmawiać o zagrożeniach i podzielić się swoimi doświadczeniami.

Rozmowy dotyczyły oszustw „na legendę”. Oszuści podają się za policjantów, wnuczków lub pracowników banków i pod różnymi pretekstami proszą o przekazanie pieniędzy. Funkcjonariusze przypominali, że policja nigdy nie informuje o prowadzonych działaniach i nie prosi o pieniądze.

Dla uczestników przygotowano materiały profilaktyczne i drobne upominki, w tym ulotki edukacyjne, poradniki o bezpieczeństwie, notesy z ostrzeżeniami i elementy odblaskowe.

Co warto wiedziec

• Policjanci apelowali o czujność podczas rozmów telefonicznych i sprawdzanie otrzymywanych w ten sposób informacji.
• Przestrzegali przed przekazywaniem pieniędzy obcym osobom.
• Przypominali, by przed podpisaniem dokumentów dokładnie sprawdzić, z kim ma się do czynienia.
• W razie podejrzeń należy natychmiast powiadomić policję pod numerem 112.

Fot. KMP Kraków

Ilustracja wykorzystana w artykule pochodzi z zewnętrznego źródła (KMP Kraków). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt z redakcją.

poznajkrakow.pl/krakow-unitarg…

W skrócie

Zmarł Michał Kozioł, krakauerolog i autor publikacji poświęconych historii oraz dziedzictwu Krakowa. Informację o jego śmierci przekazano w sobotę w komunikacie UM Kraków. Był związany z miejskim dwutygodnikiem „KRAKÓW.PL” i Radiem Kraków. Czytelnikom przybliżał przeszłość miasta w felietonach. Z Krakowem związał się już jako dziecko, później przez wiele lat pracował w krakowskim magistracie.

Felietony o dawnym Krakowie

Michał Kozioł przez kolejne lata publikował w „KRAKOWIE.PL” felietony poświęcone historii miasta. Współpraca z miejskim dwutygodnikiem zajmowała szczególne miejsce w jego dorobku.

W swoich tekstach opisywał ważne wydarzenia, ale sięgał też po mniej znane historie, anegdoty i kryminalne ciekawostki. Większość felietonów dotyczyła Krakowa sprzed kilkudziesięciu lub stu lat. Opowieści o dawnym mieście przedstawiał z dbałością o szczegóły. Pozostawił po sobie liczne publikacje poświęcone jego historii i dziedzictwu.

Z Tarnowa na Półwsie Zwierzynieckie

Michał Kozioł urodził się w Tarnowie. Miał trzy lata, gdy zamieszkał na Półwsiu Zwierzynieckim, w połowie drogi między placem Na Stawach a Błoniami. Z tymi okolicami wiązały się jego najwcześniejsze krakowskie wspomnienia.

Po latach krakauerolog tak opisywał przeprowadzkę do Krakowa: „Z przyczyn ode mnie niezależnych urodziłem się w Tarnowie, lecz w wieku lat trzech zamieszkałem na Półwsiu Zwierzynieckim, w połowie drogi między placem Na Stawach a Błoniami”.

Działalność społeczna związana z zabytkami

Kozioł dzielił się wiedzą o przeszłości Krakowa również poprzez działalność społeczną. Był członkiem Komitetu Kopca Kościuszki, Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa oraz Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa.

Fot. UM Kraków (Magiczny Kraków)

Ilustracja wykorzystana w artykule pochodzi z zewnętrznego źródła (UM Kraków (Magiczny Kraków)). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt z redakcją.

poznajkrakow.pl/zmarl-michal-k…

W skrócie

Komunikacja miejska w Krakowie jest bezpłatna dla wszystkich pasażerów w dni smogowe, gdy stężenie pyłu zawieszonego PM10 przekracza normy. Darmowe przejazdy trwają wtedy do końca doby i obowiązują w Krakowie oraz 15 gminach sąsiednich. Bez biletu jedzie się też co roku 22 września, w Europejski Dzień bez Samochodu. Uczniowie szkół podstawowych z ważną legitymacją jeżdżą bezpłatnie przez cały rok, wakacje też. O dniu smogowym informują krakow.pl, mpk.krakow.pl i aplikacja Powietrze Kraków.

Czym jest bezpłatna komunikacja miejska w Krakowie?

To dni albo grupy pasażerów, dla których przejazd autobusem i tramwajem Komunikacji Miejskiej w Krakowie (KMK) nie wymaga biletu. KMK tworzą Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne (MPK) i przewoźnicy aglomeracyjni, a komunikaty ogłasza Zarząd Transportu Publicznego (ZTP).

Zasady dzielą się na dwie grupy. Okazje dla wszystkich to dni smogowe i 22 września. Uprawnienia stałe przysługują wybranym grupom, na przykład uczniom podstawówek. Mieszkańcy często mylą jednodniową akcję z ulgą na stałe, a to dwie różne rzeczy: pierwsza trwa dobę, druga nie wymaga żadnego ogłoszenia.

Kiedy komunikacja w Krakowie jest bezpłatna?

W dni przekroczenia norm pyłu PM10, co roku 22 września, a dla uczniów podstawówek przez cały rok. Zimą w praktyce najczęściej chodzi o smog.

Dni smogowe: kiedy miasto znosi opłaty?

Gdy prognoza IMGW albo poranny pomiar wskazuje wysokie stężenie PM10, przejazdy stają się bezpłatne dla wszystkich pasażerów KMK, niezależnie od meldunku i rodzaju biletu. Obowiązują jedną dobę i dotyczą Gminy Miejskiej Kraków oraz 15 gmin sąsiednich, które przystąpiły do porozumienia. Podstawą jest uchwała Rady Miasta Krakowa Nr XXXIV/578/15 z 16 grudnia 2015 r. z późniejszymi zmianami. Zasady obowiązują od 1 stycznia 2018 r.

Decyzja zapada na dwa sposoby.

Tryb prognozy. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) przesyła miastu prognozę na kolejną dobę w trzech przedziałach 8-godzinnych (0-8, 8-16, 16-24). Przejazdy są bezpłatne, gdy w dwóch z trzech przedziałów stężenie PM10 przekracza 100 µg/m³ na co najmniej połowie powierzchni miasta oraz 150 µg/m³ na co najmniej połowie powierzchni. Decyzja obowiązuje nawet wtedy, gdy faktyczne stężenie wyjdzie niższe. Przykład: 10 stycznia 2024 r., przejazdy bezpłatne od 0.00 do 24.00 w Krakowie i aglomeracji.

Tryb pomiaru. Gdy prognoza nie wskazała przekroczenia, liczy się średnia ze wszystkich stacji w Krakowie z godziny 3.00. Jeśli przekracza 150 µg/m³, przejazdy są bezpłatne od pierwszych porannych kursów do 24.00. Przy awarii którejś ze stacji średnią liczy się z pozostałych. Tak było 20 stycznia 2026 r.

Decyzję z prognozy poznaje się dzień wcześniej, więc wieczorem warto zajrzeć do komunikatów. Przy trybie pomiaru decyzja przychodzi dopiero po godzinie 3.00.

22 września: Europejski Dzień bez Samochodu

Tak, co roku 22 września przejazdy KMK są bezpłatne przez cały dzień dla wszystkich. Nie trzeba mieć samochodu ani okazywać dowodu rejestracyjnego (według krakow-informacje.pl), a termin wpisano do przewodnika po biletach KMK jako stały.

Ten dzień kończy Europejski Tydzień Mobilności, który w 2026 r. trwał w Krakowie od 16 do 22 września pod hasłem „Mobilność dla każdego”. Komisja Europejska włączyła Dzień bez Samochodu do programu tygodnia w 2000 r., jak przypomina se.pl.

W tym dniu sprzedaż biletów działa tylko częściowo:

• bilety papierowe nie są kasowane,
• w aplikacjach nie można kupić ani aktywować biletu,
• sprzedaż w kasownikach EMV (na kartę lub telefon) jest wyłączona,
• automaty biletowe działają i sprzedają bilety na kolejne dni.

Skoro aplikacja nie sprzedaje wtedy biletów, radzę kupić w automacie bilet na następny dzień, jeśli wiesz, że będziesz jechać.

Kto jeździ za darmo przez cały rok?

Stałe bezpłatne przejazdy mają między innymi uczniowie podstawówek, dzieci i osoby po 70. roku życia. Pełną listę uprawnień, z wiekiem dzieci włącznie, podaje przewodnik po biletach ZTP.

Bezpłatna komunikacja dla uczniów

Uczniowie szkół podstawowych w Krakowie i w gminach Metropolii Krakowskiej objętych porozumieniem jeżdżą KMK bezpłatnie przez cały rok, w wakacje też (komunikat krakow.pl z lipca 2025 r.). Ulgę wprowadził prezydent Krakowa w 2024 r., wynika z tego samego komunikatu. Warunkiem jest ważna legitymacja szkolna, a lista szkół objętych ulgą jest w dokumencie miasta. Legitymacja powinna siedzieć na stałe w plecaku, bo kontrolerzy o nią pytają.

Od ilu lat seniorzy jeżdżą za darmo?

Bezpłatnie jeżdżą osoby po 70. roku życia, podaje Kraków Travel. Emeryci do 70 lat mają ulgę.

Gdzie sprawdzić, czy dziś jest darmowa komunikacja?

W komunikatach miasta. Informacje o wprowadzeniu bezpłatnych przejazdów publikują:

• krakow.pl,
• mpk.krakow.pl,
• aplikacja Powietrze Kraków,
• miejskie profile w mediach społecznościowych.

Bieżące stężenia pyłów pokazuje strona GIOŚ, czyli Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Pojedyncza wysoka wartość na tej stronie nie wystarcza: liczy się prognoza albo średnia ze wszystkich stacji o 3.00, o czym informuje komunikat miasta.

Sprawdzam komunikat ZTP, a nie grupy w mediach społecznościowych. Krążą tam stare wpisy, które łatwo wziąć za dzisiejsze.

Jak kupić bilet, gdy przejazd jest płatny?

Bilet kupisz w automacie, w kasowniku EMV albo w aplikacji, a skasujesz go zaraz po wejściu do pojazdu. W bilecie czasowym ważność liczy się od godziny z czterech ostatnich cyfr nadruku.

Według Kraków Travel rodzaje biletów to:

• jednoprzejazdowy: cały przejazd jedną linią albo z przesiadkami przez 40 minut,
• dwuprzejazdowy,
• czasowe na 20, 50 i 90 minut (pozwalają na nieograniczone przesiadki),
• na 24, 48 i 72 godziny,
• tygodniowy.

W autobusach aglomeracyjnych z numerami zaczynającymi się od 2, 3 i 9 obowiązuje bilet miejski w granicach miasta. Poza granicami potrzebny jest bilet aglomeracyjny. Studenci kupują bilet okresowy w smartfonie, a legitymacja i bilet są na jednym urządzeniu. Jak to zrobić bez wizyty w punkcie obsługi, opisuje tekst o bilecie okresowym dla studenta w telefonie.

Darmowe przejazdy przy innych okazjach w Krakowie

Ewentualne inne bezpłatne dni ZTP ogłasza osobnym komunikatem.

Czy w dniu wyborów komunikacja jest bezpłatna?

Stałe zasady, czyli smog i 22 września, nie wymieniają dni głosowania. O organizacji transportu w dniu głosowania miasto informuje osobno na krakow.pl. Kto głosuje i na jakich zasadach, opisuje tekst o drugiej turze wyborów w Krakowie.

Czy darmowe przejazdy to jedyny sposób miasta na smog?

Nie. Obok jednodniowych akcji działa Strefa Czystego Transportu, która ogranicza wjazd starszych aut. Zasady, terminy i to, kogo strefa obejmuje, wyjaśnia tekst o Strefie Czystego Transportu w Krakowie.

poznajkrakow.pl/darmowa-komuni…

W skrócie

11 października odbędzie się druga tura przedterminowych wyborów prezydenta Krakowa. Zmierzą się w niej Łukasz Gibała i Monika Piątkowska. Głosować mogą osoby ujęte w stałym obwodzie głosowania na terenie miasta, co przypomniano w komunikacie UM Kraków. Mieszkańcy bez stałego meldunku mogą złożyć wniosek o ujęcie w obwodzie pod adresem swojego stałego zamieszkania w Krakowie.

Kto może oddać głos?

Prawo głosowania przysługuje osobom, które w dniu wyborów mają ukończone 18 lat, posiadają czynne prawo wyborcze i są ujęte w stałym obwodzie głosowania w Krakowie.

Uprawnione są osoby zameldowane w mieście na pobyt stały oraz mieszkańcy bez takiego meldunku, którzy zostali ujęci w stałym obwodzie głosowania w Centralnym Rejestrze Wyborców.

Jak złożyć wniosek bez stałego meldunku?

Mieszkaniec Krakowa bez stałego meldunku może złożyć wniosek o ujęcie w obwodzie papierowo w urzędzie lub elektronicznie. We wniosku wskazuje adres swojego stałego zamieszkania.

Podane terminy złożenia wniosków dotyczą osób, które chcą mieć pewność, że sprawa zostanie rozpatrzona przed dniem głosowania. Termin złożenia wniosku papierowego już minął.

Jakie dokumenty potwierdzają stałe zamieszkanie?

Do wniosku warto dołączyć dokumenty potwierdzające stałe zamieszkiwanie pod wskazanym adresem. Mogą to być umowa najmu lub użyczenia lokalu, dokument potwierdzający własność nieruchomości albo pierwsza strona rocznego rozliczenia PIT z adresem zamieszkania.

Potwierdzeniem mogą być też rachunki lub faktury wystawione na wskazany adres oraz zaświadczenie od administratora lub zarządcy budynku. Można dołączyć inne dokumenty potwierdzające faktyczne, stałe zamieszkiwanie w Krakowie. Takie załączniki mogą ułatwić i przyspieszyć rozpatrzenie sprawy.

Gdzie sprawdzić obwód i adres komisji?

Informację o ujęciu w stałym obwodzie głosowania oraz adres właściwej komisji wyborczej można sprawdzić w aplikacji mObywatel. Należy kolejno wybrać „Usługi”, „Sprawy urzędowe”, „Wybory” i „Twoje dane w rejestrze”.

Te informacje są dostępne również za pośrednictwem usługi „Sprawdź swoje dane w Centralnym Rejestrze Wyborców” na portalu gov.pl.

poznajkrakow.pl/druga-tura-wyb…

W skrócie

Od 1 stycznia 2026 r. Strefa Czystego Transportu (SCT) obejmuje ok. 60% Krakowa, w przybliżeniu wnętrze IV obwodnicy. Bez ograniczeń wjeżdżają do niej benzyniaki spełniające normę Euro 4 lub z rocznika od 2005 oraz diesle z normą Euro 6 lub z rocznika od 2014. Mieszkańcy Krakowa, którzy mieli starsze auto przed 26 czerwca 2025 r., mają zwolnienie bezterminowe. Pozostali kierowcy płacą do końca 2028 r., a od 1 stycznia 2029 r. takie auta do strefy już nie wjadą.

Czym jest Strefa Czystego Transportu w Krakowie?

To obszar obejmujący ok. 60% powierzchni miasta, do którego od 1 stycznia 2026 r. bez ograniczeń wjeżdżają tylko auta spełniające normy emisji albo zwolnione. Podstawą jest uchwała Rady Miasta Krakowa z 12 czerwca 2025 r., która weszła w życie 26 czerwca 2025 r. Obowiązek wprowadzenia strefy nakłada na duże miasta ustawa o elektromobilności i paliwach alternatywnych z 11 stycznia 2018 r. Dotyczy gmin powyżej 100 tys. mieszkańców, w których przekroczona jest średnioroczna norma dwutlenku azotu (NO2).

W 2023 r. Krakowski Alarm Smogowy badał NO2 w 44 miejscach i w żadnym nie spełniono zaleceń WHO (10 µg/m³). Unijny limit na 2030 r. (20 µg/m³ zamiast dzisiejszych 40 µg/m³, dyrektywa UE 2024/2881) spełniły tylko 3 punkty, jak podaje SmogLab. Gdy prognoza albo poranny pomiar pokazują wysokie stężenie pyłu PM10, miasto ogłasza darmową komunikację w Krakowie dla wszystkich pasażerów.

Kraków jest drugim miastem z taką strefą. Warszawa ma ją od 1 lipca 2024 r., a strefy czystego transportu w obu miastach działają obok siebie. Dla większości kierowców zmiana sprowadza się do sprawdzenia tablicy w systemie.

Gdzie kończy się strefa?

W przybliżeniu na IV obwodnicy. Granica biegnie wzdłuż A4 na południu i zachodzie, S52 na północy i S7 na wschodzie (według gisplay.pl). To blisko 200 km² z 327 km² powierzchni miasta. Nie idzie ona po granicach dzielnic ani osiedli, dlatego sam adres „w Krakowie” nie rozstrzyga, czy dana ulica jest w strefie.

Poza SCT zostają:

• tereny kombinatu i obszar na wschód od S7,
• Wzgórza Krzesławickie,
• Swoszowice.

Na mapie interaktywnej miasta zaznaczono granice strefy, strefomaty, punkty obsługi i granice gmin wokół Krakowa, czyli tzw. obwarzanka. Przed trasą przez Nową Hutę albo Swoszowice radzę wpisać tam konkretny adres, zamiast zakładać, że cała dzielnica leży po jednej stronie granicy.

Jakie auta mogą wjechać bez opłat?

Benzyna i LPG od normy Euro 4 albo rocznika 2005, diesel od normy Euro 6 albo rocznika 2014.

Warunek jest alternatywny: wystarczy norma albo rocznik. W praktyce benzyniak może mieć nawet 21 lat, a diesel najwyżej 12. Auto z polską rejestracją, które spełnia wymagania, trafia do systemu automatycznie i właściciel nie musi nic robić.

Jakie auta nie wjadą do Krakowa w 2026 roku?

Bez opłaty nie wjadą benzynowe auta sprzed 2005 r. bez normy Euro 4 oraz diesle sprzed 2014 r. bez normy Euro 6, chyba że mają zwolnienie. Diesel spełniający Euro 6 wjeżdża normalnie. Radzę sprawdzić najpierw normę w dowodzie rejestracyjnym, a dopiero potem rocznik. Przy okazji warto zajrzeć też do polisy: jak ustalić, do kiedy auto ma ważne OC, wyjaśniamy osobno.

Kogo obejmuje zakaz i kto jest zwolniony?

Zakaz dotyczy aut niespełniających norm, ale mieszkańcy Krakowa ze starymi autami, które mieli przed 26 czerwca 2025 r., są zwolnieni bezterminowo. Do tego dochodzą kategorie zwolnione z mocy uchwały:

• pojazdy osób z kartą parkingową dla osoby z niepełnosprawnością (jedno auto na kartę w danym czasie),
• pojazdy służb,
• pojazdy zabytkowe i specjalne,
• motocykle, quady i inne czterokołowce,
• motorowery.

Według szacunku miasta mieszkańcy mają ok. 500 tys. samochodów, a ok. 80% z nich spełnia wymogi. Zgłoszenia dotyczą więc mniejszości.

Zwolnienie dla mieszkańców Krakowa

Trzeba spełnić trzy warunki:

• mieć meldunek stały lub czasowy w Krakowie,
• być właścicielem lub współwłaścicielem auta najpóźniej 25 czerwca 2025 r.,
• złożyć PIT za poprzedni rok z adresem w Krakowie wraz z UPO albo zaświadczeniem z urzędu skarbowego; zamiast PIT działa też IR-1 lub DR-1.

Uprawnienie odnawia się co najmniej raz w roku, a kartę parkingową odnawia się po upływie jej ważności. Osoby zameldowane w trakcie 2025 r. mogą uzyskać zwolnienie po złożeniu PIT za 2025 w krakowskim urzędzie skarbowym. Zgłaszaj tylko auto, które nie spełnia norm.

Pacjenci i osoby z kartą parkingową

Zwolnienie medyczne obejmuje dojazd do placówki z umową z NFZ, położonej w strefie, na świadczenia wskazane w uchwale. Należą do nich na przykład rehabilitacja, dializy, chemioterapia i radioterapia. Wizyta w POZ i rejestracja w szpitalu zwolnienia nie dają. Zwolnienie z tytułu karty parkingowej przysługuje na jedno auto w danym czasie.

Kierowcy spoza Krakowa i auta z zagranicy

Mieszkańcy powiatu krakowskiego ze starym autem nie mają zwolnienia, ale mogą wjeżdżać po opłacie do 31 grudnia 2028 r.

Auto z zagraniczną rejestracją trzeba zgłosić zawsze, nawet gdy spełnia normy. Potrzebne są dane właściciela, dokument tożsamości, kopia dowodu rejestracyjnego oraz marka, model i rok produkcji. W miarę możliwości dołącza się świadectwo zgodności CE.

Kto przyjeżdża tylko zwiedzać, w centrum auta zwykle nie potrzebuje: Stare Miasto, Wawel i Kazimierz obejdzie pieszo, a trasę na weekend opisuje nasz przewodnik po atrakcjach Krakowa.

Ile kosztuje wjazd autem, które nie spełnia norm?

W całym okresie przejściowym 2026-2028 godzina kosztuje 2,50 zł, a abonament na 30 dni rośnie ze 100 do 500 zł.

Cennik według uchwały Rady Miasta Krakowa.

Godzinę liczy się od wjazdu do wyjazdu albo do zaparkowania na posesji. Po ponownym ruszeniu naliczana jest kolejna opłata, więc liczba wjazdów w ciągu dnia ma znaczenie. Opłaty przestają obowiązywać wraz z końcem okresu przejściowego: zniesienie wynika z ustawy, a od 1 stycznia 2029 r. auta bez zwolnienia i bez norm nie wjadą wcale.

Prosty rachunek dla dojeżdżających: w 2027 r. abonament za 250 zł wychodzi taniej niż 15 zł dziennie przez 20 dni roboczych, czyli 300 zł. W 2028 r. zostaje abonament albo stawka godzinowa.
Abonament 30 dni w SCT w okresie przejściowym. Dane: uchwała Rady Miasta Krakowa, 2026

Jak sprawdzić auto i zgłosić je do systemu SCT?

Wystarczy numer rejestracyjny. Formularz jest po polsku, angielsku, niemiecku i ukraińsku.

1. Wpisz numer rejestracyjny w systemie SCT na stronie ZDMK albo w mKraków.
2. Sprawdź wynik: auto spełniające normy jest już w bazie.
3. Przygotuj skany dokumentów potwierdzających uprawnienie, na przykład meldunek i PIT albo IR-1 lub DR-1.
4. Wypełnij formularz zgłoszeniowy i załącz skany.
5. Zachowaj numer sprawy.

Zarząd Dróg Miasta Krakowa weryfikuje zgłoszenie do 14 dni. Przy brakach wzywa do uzupełnienia, a bez uzupełnienia uznaje zgłoszenie za niedokonane. Skoro urząd ma dwa tygodnie, radzę zgłosić auto z zapasem, a nie dzień przed planowanym wjazdem. W pierwszych dniach działania systemu (8-11 grudnia 2025 r.) odnotowano ponad 175 tys. sprawdzeń i ok. 6,1 tys. wniosków.

Jak miasto kontroluje strefę?

Przede wszystkim kamerami, które odczytują numery rejestracyjne i porównują je z bazą SCT, a obok nich patrolami Straży Miejskiej i kontrolami Policji. Rejestracje są sprawdzane w Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEP). Docelowo ma działać ok. 300 kamer. Pełna automatyzacja mandatów, jak przy fotoradarach, wymagałaby zmiany przepisów krajowych; w grudniu 2025 r. SmogLab opisywał ją jako plan. Nieuprawniony wjazd to wykroczenie: kończy się pouczeniem albo mandatem.

Kamera „widzi” wyłącznie tablicę. Literówka w numerze przy opłacie online to realny problem, dlatego radzę sprawdzić numer przed zatwierdzeniem płatności.

Gdzie zapłacić za wjazd i załatwić sprawę na miejscu?

Opłatę można uiścić w kasach ZDMK przy ul. Centralnej i ul. Reymonta. Od 1 kwietnia 2026 r. działają tam dwa stacjonarne punkty obsługi SCT (według BIP):

• Zarząd Dróg Miasta Krakowa: ul. Centralna 53, bud. A, pok. 26, pn-pt 8:00-15:30,
• Biuro Strefy Płatnego Parkowania: ul. Reymonta 20, pn-wt 10:00-16:00, śr-pt 8:00-16:00.

Według stanu ze startu strefy strefomaty (9 urządzeń) stały na stacjach BP przy wjazdach:

• Wieliczka, ul. Krakowska,
• Kraków, ul. Mirowska,
• Modlnica, ul. Częstochowska,
• Kraków, ul. Zakopiańska,
• Kraków, ul. Pasternik,
• Kraków, ul. Kocmyrzowska,
• Bibice, ul. Na Czekaj,
• Kraków, ul. Nadbrzezie,
• Skawina, ul. Krakowska.

Informacji udziela też Krakowskie Centrum Kontaktu, tel. 12 616 55 55. Płać wyłącznie w oficjalnym systemie lub aplikacji, a o pułapkach z podrobionymi kodami przeczytasz w tekście o fałszywych kodach QR na parkomatach.

Czy motocykl wjedzie do strefy bez opłaty?

Tak, jednoślady są zwolnione z wymogów SCT. Zwolnienie nie oznacza jednak braku kontroli drogowej. Na co policja zwraca uwagę u jednośladów, opisaliśmy w tekście o kontrolach motocykli i motorowerów.

Czy trzeba mieć nalepkę na szybie?

Nie. Nalepka SCT kosztuje 5 zł, ale jej brak nie jest karany.

Czy dojazd na SOR trzeba zgłaszać?

Nie, w zagrożeniu życia dojazd na SOR odbywa się bez zgłoszenia.

poznajkrakow.pl/strefa-czysteg…